مالیات نقل و انتقال ملک سال ۹۹ چند درصد است و برعهده کیست؟

مالیات نقل و انتقال املاک نوعی از مالیات مستقیم است که برای معاملاتی که شخص حقیقی یا حقوقی پس از واگذاری حقوق مربوط به املاک خود و بعد از کسر معافیت‌ های مقرر شده در قانون مالیات‌ های مستقیم به ماخذ ارزش معاملاتی یا وجوه دریافتی پرداخت می‌کند، وضع می‌شود.

در ادامه این مطلب به بررسی مفاد قانونی مربوط به مالیات نقل و انتقال ملک و نحوه محاسبه آن می‌پردازیم.

بر اساس مواد ۵۹ تا ۷۵ قانون مالیات‌های مستقیم:

«در زمان نقل و انتقال قطعی هر ملک (با هر نوع کاربری) مالیات نقل و انتقال به میزان ۵ درصد ارزش معاملاتی آن ملک از مالک (فروشنده) دریافت می‌شود.»

نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک

هنگام نقل و انتقال املاک با هر نوع کاربری در دفترخانه، مبلغی با عنوان مالیات نقل و انتقال به مقدار ۵ درصد ارزش معاملاتی ملک از فروشنده آن دریافت می‌شود. تعیین میزان ارزش معاملاتی ملک بر عهده کمیسیون تقویم املاک است.

ارزش معاملاتی توسط کمیسیون املاک، بر اساس ضوابط زیر تعیین می‌شود:

  • ۱- معادل با ۲ درصد از میانگین قیمت روز منطقه.
  • ۲- عواملی مثل کاربری، اسکلت، عمر، نوع کاربری، موقعیت مکانی و نوع مالکیت بنا در نظر گرفته می‌شود.

طبق ماده ۵۹ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورتی که برای ملکی ارزش معاملاتی تعیین نشده باشد، ارزش معاملاتی نزدیک‌ ترین محل مشابه، ملاک استفاده قرار می‌گیرد.


بیشتر بخوانید: مراحل انتقال سند رسمی ملک، آپارتمان و زمین


نحوه محاسبه مالیات نقل و انتقال ملک

مدارک لازم برای پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک

در ادامه، مدارکی که برای پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک لازم است برای شما آورده شده است:

  1. استعلام دفاتر اسناد رسمی با ذکر نام خریدار.
  2. تصویر سند مالکیت و بنچاق.
  3. کپی شناسنامه و کارت ملی فروشنده و خریدار.
  4. تصویر پایان کار.
  5. تصویر پروانه تخریب، نوسازی و عدم خلاف (در مورد املاک در دست ساخت).
  6. تصویر صورت مجلس تفکیکی.
  7. تصویر اسناد اجاری رسمی یا عادی.
  8. تصویر گواهی واریز مالیات بر ارث.
  9. تصویر وکالت ‌نامه (در صورت مراجعه به وکیل).
  10. کپی مبایعه ‌نامه یا قولنامه.
  11. نشانی دقیق ملک به همراه نقشه و کروکی محل.

بیشتر بخوانید: مراحل انتقال سند رسمی ملک، آپارتمان و زمین


مدارک لازم برای پرداخت مالیات نقل و انتقال ملک

موارد معافیت از مالیات در نقل و انتقال املاک

در ادامه، مواردی که از مالیات بر نقل و انتقال املاک معاف هستند، معرفی می‌شوند:

  1. املاکی که در اجرای ماده ۳۴ قانون ثبت مصوب مرداد ۱۳۲۰ و اصلاحات بعد از آن به تملک دولت درآمده‌اند، از پرداخت مالیات نقل و انتقال قطعی معاف هستند.
  2. املاکی که جزو آثار ملی ایران باشند، در صورتی که به سازمان میراث فرهنگی انتقال داده شوند، از مالیات نقل و انتقال املاک معاف هستند. اما در صورتی که در دست اشخاص بمانند، از پنجاه درصد مالیات بر درآمد املاک معاف هستند.
  3. بر اساس ماده ۶۵ قانون مالیات‌های مستقیم، واگذاری واحدهای مسکونی از جانب شرکت‌ های تعاونی مسکن به اعضا، مشمول مالیات نقل و انتقال نمی‌شود.
  4. در صورتی که ملک به صورت رایگان و بلاعوض واگذار شود، واگذار کننده مشمول مالیات نقل و انتقال قطعی نخواهد بود و انتقال گیرنده نیز در زمان انتقال به میزان ارزش معاملاتی ملک در شامل مالیات بر درآمد اتفاقی می‌شود.

موارد معافیت از مالیات

مالیات انتقال حق واگذاری املاک چیست؟

یکی از انواع مالیات نقل و انتقال املاک، مالیات انتقال و حق واگذاری املاک است. بر اساس این مالیات، انتقال محل واگذاری محل به ماخذ وجوه دریافتی مالک حق به نرخ ۲ درصد در تاریخ واگذاری مالکان عین یا صاحبین حق مشمول مالیات می‌شوند.

نکات مربوط به مالیات نقل و انتقال ملک

در ادامه، به برخی از مهم‌ترین نکات مربوط به مالیات نقل و انتقال ملک اشاره می‌شود:

  1. در مواقعی که معامله املاک به صورت عقد بیع نباشد، همچون معامله به صورت اجاره به شرط تملیک یا معاوضه، باز هم هنگام انتقال قطعی ملک، مالیات نقل انتقال دریافت می‌شود.
  2. بر اساس ماده ۶۱ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورتی که انتقال ملک در دفاتر اسناد رسمی انجام نشود هم ارزش معاملاتی آن محاسبه شده و مالیات نقل انتقال دریافت می‌شود.
  3. اگر انتقال گیرنده دولت، شهرداری یا موسسات وابسته به آن‌ها باشد و در صورتی که ملک به وسیله اجرای ثبت یا سایر ادارات دولتی به نیابت از مالک انتقال داده شود، در محاسبه مالیات نقل و انتقال، مبلغ ذکر شده در سند به جای ارزش معاملاتی، ملاک عمل قرار می‌گیرد.
  4. طبق ماده ۶۵ قانون مالیات‌های مستقیم، در زمان انتقال ملک به موجب قوانین اصلاحات ارضی مشمول مالیات نقل و انتقال نیست.
  5. فسخ یا لغو معامله به موجب قانون یا توسط طرفین معامله، تا ۶ ماه از تاریخ انتقال معامله جدید محسوب نمی‌شود و بعد از ۶ ماه به عنوان معامله جدید مشمول مالیات نقل و انتقال می‌شود.
  6. طبق ماده ۷۱ قانون مالیات ‌های مستقیم، زمین‌هایی که به موجب سند عادی فروخته شده باشد و مالک آن ساختمان ساخته باشد، هنگام فروش و تنظیم سند رسمی به شرط تایید شهرداری یا مراجع دولتی و قضایی، ارزش ساختمان در محاسبه مالیات نقل و انتقال محسوب نخواهد شد.
  7. در زمان اولین نقل و انتقال ساختمان‌ های نوساز با هر کاربری که بیشتر از ۲ سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آن‌ها نگذشته باشد، مالک موظف است علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی، مالیات مقطوع ۱۰ درصد به میزان ارزش معاملاتی اعیانی مورد انتقال را بپردازد.
  8. بر اساس ماده ۷۲ قانون مالیات ‌های مستقیم، در صورتی که بعد از پرداخت مالیات از جانب مودی معامله انجام نشود، اداره امور مالیاتی باید با درخواست مودی و تایید دفتر اسناد رسمی مربوط، مبنی بر عدم ثبت معامله طی مدت ۱۵ روز از زمان اعلام دفتر اسناد رسمی مالیات وصول شده را مسترد کند.

بیشتر بخوانید: اظهارنامه تنظیم سند رسمی انتقال و تسلیم


حق واگذاری املاک

نتیجه گیری

در زمانی که خانه‌ای را می‌فروشید، هزینه‌هایی وجود دارند که شما در این فرایند متحمل می‌شوید. یکی از این هزینه ها پرداخت مالیات نقل و انتقال املاک است.

برای انجام این کار، باید آگاهی ‌های لازم را در این زمینه داشته باشید تا به راحتی بتواند مراحل فروش ملک را طی کنید. امیدواریم این مطلب در این زمینه برای شما مفید بوده باشد.

سوالات متداول در مورد مالیات نقل و انتقال ملک

طبق ماده ۷۴ قانون مالیات‌های مستقیم، در صورتی که ملک طبق عرف در تصرف شخصی باشد و سند مالکیت آن موجود نباشد، متصرف مثل مالک است و در زمان انتقال مشمول مالیات نقل و انتقال می‌شود.

در املاک اوقافی، مستاجر صرفا نسبت به عرصه، یعنی مساحت کل زمینی که بنا در آن قرار دارد، مشمول مالیات نقل و انتقال املاک می‌شود.

در صورتی که خریداران، اشخاص حقوقی باشند، اگر قیمت نوشته شده در سند کمتر از ارزش معاملاتی باشد، قیمت در سند به جای ارزش معاملاتی ملک در نظر گرفته خواهد شد.

انتقادات و پیشنهادات سازنده خود را با ما در میان بگذارید.

متخصصین ما به آنها جامع عمل می پوشانند.