وظایف دلال و حق کمیسیون مشاوره املاک

«دلال» کسی است که در مقابل اجرت واسطه انجام معاملاتی شده یا برای کسی که می خواهد معاملاتی نماید طرف معامله پیدا می کند. «دلال» تاجر است و معاملات او حتی اگر تجاری نباشند تابع قانون تجارت می باشند.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

طبق ماده۳۳۶ق.ت. دلال علاوه بر شغل دلالی شخصاً نیز می تواند تجارت کند. دلال چون تاجر است باید دفاتر تجاری داشته باشد و علاوه بر دفاتر تجاری باید دفتر مخصوصی هم برای عملیات دلالی داشته باشد تا عملیات خود را در آن ثبت نماید.

انواع دلالی

دلالی سه نوع است:

  • دلالی برای معاملات ملکی
  • دلالی برای معاملات تجاری
  • دلالی برای خواروبار و سایر امور شهری.

شخص می تواند در رشته های مختلف دلالی نماید ولی باید برای هریک ازآنها پروانه جداگانه اخذ نماید.

مرجع صدور پروانه دلالی معاملات بازرگانی؛ وزارت اقتصاد و مرجع صدور پروانه دلالی معاملات ملکی اداره کل ثبت اسناد و املاک است.

دلال کیست؟

قرارداد دلالی

اگر آمر به دلال ماموریت دهد معامله معینی برای وی انجام و خرید یا فروش مشخصی را عملی سازد و در ازای آن اجرت معینی دریافت دارد، «قرارداد دلالی» نامیده می شود. قرارداد دلالی تابع مقررات راجع به وکالت است بنابراین قرارداد دلالی عقدی جایز است، دکتر کاتوزیان عقد دلالی را در حکم وکالت می دانند.

پروانه دلالی

این پروانه با رعایت احتیاجات محلی فقط به اشخاصی داده می شود که دارای شرایط مقرره در ماده ۲ قانون راجع به دلالان باشند.

طبق ماده ۲ قانون راجع به دلالان مصوب۱۳۱۷ شرایط زیر الزامی است:

  • داشتن ۲۵ سال تمام و انجام خدمت نظام وظیفه یا داشتن گواهینامه معافیت یا آماده به خدمت.
  • تابعیت ایران
  • داشتن گواهینامه سال ششم ابتدایی و یا دادن امتحانی برابر آن
  • داشتن اطلاعات فنی مناسب با اموری که عهده دار دلالی آن هستند
  • عدم شهرت به نادرستی
  • نداشتن محکومیت به ارتکاب جنایت و ورشکستگی به تقصیر و کلاهبرداری و خیانت در امانت و سرقت به گواهی مقامی که وزارت دادگستری معین کند.
  • دادن وجه الضمانه یا ضمانت نامه یا وثیقه مطابق ماده۳ .

کسانی که در تاریخ اجرای این قانون ده سال پیشینه دلالی داشته و سن آنها از ۴۵ سال کمتر نباشد از شرط سوم این ماده معاف خواهند بود.

قابل ذکر است دلالی دلالان بدون پروانه باطل نیست و دلال بدون پروانه مستحق اجرت خواهد بود در این موارد محاکم او را مستحق اجرت می دانند.

دلالی املاک و خودرو

دلالی املاک و خودرو

طبق ماده۱ دستورالعمل اجرایی نحوه صدور پروانه تخصصی اشتغال برای مشاورین املاک و خودرو مصوب ۱۳۸۴ قوه قضاییه؛ «مشاور املاک و خودرو» به شخصی اطلاق می گردد که با داشتن شرایط لازم به امر خرید و فروش املاک و خودرو یا دلالی و واسطه گری معاملات مذکور با رعایت قوانین و مقررات حاکم بر آنها مبادرت می نماید.

اشتغال به شغل فوق منوط به داشتن پروانه کسب از اتحادیه مربوطه و پروانه تخصصی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می باشد.

مشاور برای دریافت پروانه تخصصی اشتغال باید دارای شرایط ذیل باشد:

  • داشتن تحصیلات ششم ابتدایی قدیم و یا سوم راهنمایی نظام جدید
  • داشتن توانایی و صلاحیت فنی متناسب با شغل مورد درخواست به تشخیص سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
  • دادن تامین مناسب با پرداخت وجه الضمان یا ضمانت نامه بانکی یا وثیقه مناسب یا معرفی ضامن معتبر به منظور جبران خسارتهای احتمالی وارده به اشخاص به اتحادیه صنف
  • پرداخت وجه موضوع بند ت ماده۵۱ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰.

مشاور املاک

قراردادهای مشاورین املاک و خودرو

مشاورین موظفند قراردادها را در اوراق مخصوصی که توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تدوین و تایید گردیده تنظیم نمایند. همچنین مشاور موظف است به هنگام تنظیم قرارداد هویت، مالکیت، سمت متعاملین و یا طرفین قرارداد را احراز نماید.


بیشتر بخوانید: الزام به تنظیم سند رسمی ملک و خودرو


مشاور مکلف است یک نسخه از قرارداد تنظیمی را در بایگانی های مربوطه نگهداری کند قرارداد به تعداد متعاملین با یک نسخه اضافه تنظیم می شود متعاملین می توانند در صورت نیاز از اصل قرارداد رونوشت یا تصویر برابر اصل اخذ نمایند.

قراردادها باید خوانا، بدون قلم خوردگی، با جوهر ثابت و در چارچوب طرح قرارداد تیپ اعلامی از سوی سازمان ثبت اسناد و ابلاغی از سوی هیات عالی نظارت تنظیم گردد.

مشاور موظف است برای تنظیم قراردادها از نظرات کارشناس فنی یا حقوقی حسب مورد استفاده نموده و قرارداد تنظیمی را به امضای آنان برساند.

درصورتی که مشاور در نفس قرارداد منتفع یا سهیم باشد و با طرفین قرارداد قرابت نسبی یا سببی طبقه اول و طبقه دوم و درجه اول تا طبقه سوم باشد باید به طرفین اطلاع داده الا مسئول جبران خسارت وارده خواهد بود.

تراشیدن و پاک کردن و الحاق به هر نحوی از انحاء قرارداد و در دفتر ثبت قراردادها ممنوع است هرگونه اصلاح عبارتی یا توضیحی لازم باشد باید در قرارداد و ثبت دفتر یا هردو حسب مورد منعکس و به امضای کلیه امضا کنندگان و مشاور برسد.

در چه صورتی دلال استحقاق دریافت اجرت دارد؟

استحقاق دریافت اجرت دلالی مشروط به دو شرط است:

  1. معامله به راهنمایی یا وساطت او تمام شده باشد.
  2. معامله از نوع معاملات ممنوعه نباشد.

اگر معامله هر دو شرط فوق را داشت و قطعی و منجز بود و انجام یافته باشد در این صورت دلال استحقاق اجرت کامل را دارد اما چنانچه معامله با رضایت طرفین یا به علت خیاری بودن فسخ شود در این صورت دلال مستحق اجرت خواهد بود مشروط براین که فسخ معامله مستند به دلال نباشد.

چنانچه معامله مشروط به شرط تعلیقی باشد، در این صورت دلال پس از حصول شرط مستحق اجرت خواهد بود.

مخارج دلال

اصولاً هزینه های دلال بر عهده خود اوست و دلال فقط مستحق حق الزحمه دلالی است.

ولی در دو حالت دلال مستحق مخارج دلالی است:

  1.  اگر شرط شده باشد مخارجی که دلال می کند به او داده شود ولو اینکه معامله سر نگیرد.
  2.  عرف تجاری محل به پرداخت مخارجی که دلال کرده حکم کند.

حق کمیسیون مشاورین املاک و خودرو چقدر است؟

حق کمیسیون مشاورین املاک و خودرو چقدر است؟

  • برای معاملات املاک تا ۳۰ میلیون تومان از هر طرف معامله نیم درصد مبلغ مورد معامله.
  • برای معاملات املاک از۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان برای تا ۳۰ میلیون تومان اول نیم درصد و و مازاد آن به مبلغ مازاد از هر طرف معامله ۷۵ صدم درصد.
  • برای معاملات املاک از ۵۰ میلیون تومان تا ۱۰۰ میلیون تومان برای تا ۳۰ میلیون تومان اول نیم درصد و مازاد آن تا ۵۰ میلیون تومان ۷۵ صدم درصد و برای مازاد آن نیم درصد از هر طرف معامله.
  • برای معاملات املاک بیش از۱۰۰ میلیون تومان برای تا ۱۰۰ میلیون تومان طبق بندهای فوق الذکر در بالا و برای مازاد آن میزان ۲۵ صدم درصد به عنوان کارمزد از هر طرف معامله.
  • بابت کارمزد اجاره یک چهارم اجاره ماهیانه از هر طرف معامله.
  • در معاملات رهن کارمزد دریافتی بر مبنای یک چهارم میزان اجاره بهای ماهیانه از هر طرف معامله اخذ گردد.
  • برای معاملات خودرو برای معاملاتی که قیمت اتومبیل تا۳۰ میلیون ریال می باشد مبلغ ۱۵۰۰۰۰ ریال کارمزد از هر طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملاتی که قیمت اتومبیل از سی میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال می باشد مبلغ۲۵۰۰۰۰ ریال کارمزد از هر طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملاتی که قیمت اتومبیل از۵۰ تا ۷۰ میلیون ریال می باشد مبلغ  ۴۰۰ هزار ریال از هر طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملاتی که قیمت اتومبیل از۷۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال می باشد مبلغ ۶۰۰ هزار ریال از هر طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملاتی که قیمت اتومبیل از یکصد و پنجاه میلیون ریال می باشد مبلغ ۸۵۰ هزار ریال از هردو طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملاتی که قیمت اتومبیل از۱۰۰میلیون ریال تا ۱۵۰ میلیون ریال می باشد مبلغ ۸۵۰ هزار ریال از هر طرف معامله اخذ شود.
  • برای معاملات بیش از۱۵۰ میلیون ریال علاوه بر کارمزد دریافتی ردیف پنجم از هر طرف معامله برای مازاد معادل۲۵ صدم درصد مبلغ مازاد محاسبه و از دو طرف معامله اخذ گردد.

تکالیف قانونی و مسئولیت های دلال چیست؟

تکالیف قانونی و مسئولیت های دلال چیست؟

تکالیف دلال عبارتست از این که:

  • طرفین معامله را از جزییات معامله آگاه نماید ولو این که دلالی را فقط برای یکی از طرفین معامله انجام دهد.
  • نگهداری نمونه کالا
  • امکان دلالی برای چند نفر در زمان واحد به شرط آگاه کردن آمرین از این ترتیب.
  • ممنوعیت دلال از قبض وجه و تادیه دین و اجرا گذاردن تعهدات مگر اینکه اجازه نامه مخصوص داشته باشد.

مسئولیت های دلال عبارتست از:

  • دلال در مقابل هریک از طرفین مسئول تقلب و تقصیرات خود است.
  • مسئولیت نگهداری از اسناد و اشیایی که در ضمن معامله به او داده شده است. برای دلال در خصوص اشیا و اسنادی که در ضمن معاملات در ید او قرار داده شده فرض مسئولیت شده است یعنی دلال مسئول تلف اسناد و اشیا مزبور است و تنها با اثبات این که این تلف مربوط به او نبوده از مسئولیت معاف خواهد شد.
  • مسئولیت دلال در صحت و اعتبار امضای اسناد
  • هرگاه طرفین معامله یا یکی از آنها به اعتبار شخص دلال معامله نموده باشد دلال نسبت به موضوع تعهد خود مسئول است.
  • مسئولیت دلال در صورت منتفع یا سهیم بودن در معامله به شرط وقوع خسارت به طرف ناآگاه از وضعیت واقعی دلال.
  • مسئولیت تضامنی دلال با آمر خود در اجرای تعهد در صورت سهیم بودن او در معامله.

موارد عدم مسئولیت دلال نیز عبارتست از:

  • مسئول نبودن دلال برای اعتبار اشخاصی که برای آنها دلالی می کند مگر اینکه طرفین معامله یا یکی از آنها به اعتبار تعهد شخص دلال معامله نموده باشد.
  • مسئول نبودن دلال در رابطه با اجرای معاملاتی که توسط او انجام می شود مگر اینکه طرفین معامله یا یکی از آنها به اعتبار تعهد شخص دلال معامله نموده باشد.
  • مسئول نبودن دلال درخصوص ارزش یا جنس مال التجاره ای که در مورد معامله بوده مگر اینکه ثابت شود تقصیر از جانب او بوده است.

مسئولیت کیفری دلال: اقدام به نفع طرف دیگر معامله یا اخذ وجه از طرف دیگر برخلاف عرف تجارتی محل و یا قبول وعده پرداخت وجهی سبب می گردد که دلال مستحق اجرت و مخارجی که کرده نباشد و به مجازات خیانت در امانت محکوم گردد.

آیا کارگزار بورس دلال است؟

در این مورد نظرات مختلفی بیان شده است و یکی از اساتید کارگزار بورس را درعین حال هم دلال دانسته و هم حق العمل کار منتها دکتر اسکینی معتقدند؛ کارگزار بورس، حق العمل کار است.

محتویات دفتر دلالی

دلال تاجر است و باید دفتر داشته باشد دفتر دلالی نیز تابع کلیه مقررات راجع به دفاتر تجارتی است. هردلال باید دفتری داشته باشد.

 دلال می بایست کلیه معاملاتی را که به دلالی او انجام گرفته به ترتیب ذیل در آن ثبت نماید:

  1. اسم متعاملین
  2. مالی که موضوع معامله است
  3. نوع معامله
  4. شرایط معامله با تشخیص به این که تسلیم موضوع معامله فوری یا به وعده است
  5. عوض مالی که باید پرداخته شود و تشخیص این که فوری است یا به وعده وجه نقد است یا مال التجاره یا برات درصورتی که برات باشد به رویت است یا به وعده.
  6. امضا طرفین معامله مطابق مقررات نظامنامه وزارت عدلیه.

کارگزار بورس

وجه الضمان یا وثیقه دلالی

کسی که می خواهد تصدی به دلالی نماید برای جبران خساراتی که ممکن است قانوناً از عملیات او متوجه اصحاب دعوا شود باید به یکی از طرق زیر تامین بدهد:

  • پرداخت وجه الضمان
  • دادن وثیقه غیرمنقول و یا سهام
  • ضمانت یکی از تجار معتبر یا بانک

میزان وجه الضمان و وثیقه و مبلغ ضمانت و مدت و ترتیب تجدید آن با در نظر گرفتن نوع دلالی در آیین نامه ای که به تصویب هیات وزیران می رسد تعیین خواهد شد.

نسبت به وجه الضمان یا ضمانت نامه یا وثیقه کسانی که از جهت مداخله دلال به عنوان دلالی در امور مربوط به آنان بستانکار شده اند بر سایر بستانکاران دلالی رجحان خواهند داشت.

وجه الضمان یا ضمانت نامه یا وثیقه در صورتی رد خواهد شد که دلال از دلالی ممنوع شده یا خود او از دلالی کناره گیری کند و در هر دو صورت حساب او با کسانی که از جهت دلالی به او مراجعه کرده اند تسویه شده باشد.

کناره گیری از دلالی

هر دلالی که بخواهد از کار دلالی کناره گیری کند باید قبلاً به مقامی که به موجب ماده ۱۱ قانون راجع به دلالان معین می شود کتباً اطلاع بدهد تا به وسیله مجله رسمی و یکی از روزنامه ها قصد او آگهی شده و ضمناً متذکر شود که در ظرف مدت دو ماه هر کس نسبت به او از جهت امور مربوط به دلالی ادعایی دارد مقامی را که به موجب ماده ۱۱ فوق الذکر معین می شود مستحضر نماید تا حق او طبق ماده قبل محفوظ بماند درهرحال استرداد وجه الضمان بنابر تصویب رییس دادگاه بدایت محل اقامت دلال خواهد بود.

1 نظر
  1. ایرانی آزاد می گوید

    خداوندا نیست و نابود بگردان هر چی دلال رو که مملکتی رو به فساد کشیدند دلال مسکن ، دلال ماشین و غیره به امید آنروز

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند