پرسش و پاسخ سوالات حقوقی خانواده

مطابق با آمار های رسمی ارائه شده ، ورودی پرونده به مراجع دادگستری رقمی نزدیک به هفت میلیون پرونده می باشد.

آماری که بنابر رویه ی موجود و گواه کارشناسان، درصد قابل توجهی از آن را دعاوی مربوط به امور خانواده اختصاص داده است.

این موضوع به همین مورد ختم نمی شود، چرا که بسیاری از مطالب و محتواهای حقوقی، و همچنین بسیاری از مشاوره های حقوقی به موجب درخواست و سوالات بی شمار مردم به این حوزه مربوط می باشد.

در این نوشتار قصد داریم به بیست سوال پر تکرار و کاربردی در حوزه حقوق خانواده بپردازیم.

دسترسی سریع به عناوین:

۱-مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چه تفاوتی دارد؟

مهریه مالی است که به موجب آن مرد در هنگام عقد متعهد به پرداخت آن به همسر خود می شود که می تواند هر نوع مالی باشد مشروط بر اینکه مالیات (ارزش اقتصادی) داشته باشد.

اما منظور از مهریه عندالمطالبه، مهریه ای است که خانم هر وقت بخواهد می تواند از آقا درخواست نماید (همانند چک روز) و آقا مکلف به پرداخت می باشد. اما مهریه عندالاستطاعه مهریه ای است که در صورتی آقا مکلف به پرداخت آن می باشد که دارای تمکن و وضعیت مالی مناسب باشد.

همچنین در مهریه عند المطالبه خانم این حق را دارا می باشد که تا زمانی که مهریه به وی پرداخته نشود از ایفای وظایف خود در برابر آقا خودداری نماید.

(برای مثال برقراری رابطه جنسی، سکونت در منزل مشترک و…)

۲-مرد تا چه میزان مکلف به پرداخت مهریه می باشد؟

اگر مرد از توانایی و تمکن مالی مناسبی برخوردار بوده باشد، مکلف به پرداخت تمام مبلغ مهریه می باشد و صحبتی از میزان و سقف در پرداخت مهریه نخواهد بود.

اما اگر توانایی و تمکن مالی نداشته باشد، مطابق با قانون نحوه اجرای محکومیت مالی، تا سقف ۱۱۰ سکه تمام آزادی مسئولیت خواهد داشت.

پرداخت مهریه

۳- آیا در دوران نامزدی مهریه به خانم تعلق می گیرد؟

نامزدی به دوران شناخت و رضایت خانم به ازدواج تا پیش از عقد گفته می شود.

که در این خصوص باید بیان داشت که ، تا پیش از وقوع و ثبت نکاح، هیچ اثر مالی و غیر مالی برای طرفین به وجود نخواهد آمد.

۴-نحوه احتساب مهریه وجه رایج به چه صورت خواهد بود؟

با توجه به نوسانات و تورم موجود، اگر مهریه وجه رایج باشد، بر اساس سال عقد و شاخص تورم که توسط بانک مرکزی تعیین می شود مهریه محاسبه خواهد شد.

(با مراجعه به سایت مرکز ارتباط مردمی قوه قضاییه به راحتی به نرخ روز حساب می شود)

این نکته را نیز باید توجه کرد که اگر آقا فوت نموده باشد و مهریه وجه رایج باشد، از سال عقد تا فوت آقا مهریه به نرخ روز حساب شده و از اموال به جای مانده قابل وصول خواهد بود.

نحوه احتساب مهریه

۵-از چه طریقی می توان برای وصول مهریه اقدام نمود؟

مطابق با آخرین قوانین موجود در این باره، خانم می بایست ابتدا با مراجعه به ادارات ثبت، خواستار صدور اجرایه شود.

اما این نکته را باید در نظر گرفت که در صورتی از طریق ادارات ثبت می توان نتیجه گرفت که از آقا اموالی موجود باشد اگر مالی برای توقیف و فروش از محل آن وجود نداشته باشد می بایست به دادگاه مراجعه و اقدام به ثبت دادخواست و طرح دعوا نماید.

۶-چه دادگاهی به این دعاوی رسیدگی می کند؟

مطابق با قانون حمایت از خانواده، خانم می تواند در دادگاه خانواده محل سکونت خود، محل وقوع عقد نکاح و محل سکونت آقا طرح دعوا نماید. البته اگر موضوع مهریه یک مال غیر منقول باشد (زمین،ملک و…) می بایست به دادگاه خانواده شهر محل وقوع مال غیر منقول مراجعه و در آنجا طرح دعوا نماید.

البته جدای از رجوع به دادگاه های یاد شده، می تواند اقدام به طرح دعوا از طریق دفاتر خدمات قضایی نماید.

دادگاه خانواده

۷-هزینه دادرسی بری ثبت دادخواست مهریه چه میزان است؟

هزینه خدمات و هزینه دادرسی همه ساله بر اساس شاخص تورم تعیین می شود که میزان آن در دعاوی مختلف، متفاوت است.

از آنجا که دعوای مطالبه مهریه یک دعوای مالی محسوب می شود، اگر ارزش خواسته تا دویست میلیون ریال باشد دونیم درصد و بیش از دویست میلیون ریال سه نیم درصد باید هزینه دادرسی پرداخت نماید.

اما قانون این حق را برای افراد فاقد تکمن مالی به وجود آورده است که درصورت اثبات این امر برای دادگاه؛ از پرداخت هزینه دادرسی، حق‌الزحمه کارشناسی، حق‌الزحمه داوری و سایر هزینه‌ها معاف یا پرداخت آنها را به زمان اجرای حکم موکول کند.

همچنین در موارد ضروری به درخواست خانم امکان تعیین وکیل معاضدتی نیز از سوی دادگاه می باشد.

۸-در چه صورتی می توان بدون رضایت آقا طلاق گرفت؟

خانم می تواند پیش از عقد یا حتی پس از آن به موجب وکالتی ازسوی آقا (اصطلاح عامه، حق طلاق)، از این حق و اختیار برخوردار باشد که بدون رضایت آقا در هر زمان اقدام به طلاق نماید.

اما اغلب خانم ها از این حق بهره مند نمی باشند.

در این صورت مطابق با شروطی ضمن عقدی که پیش از جاری شدن نکاح توسط هریک از زوجین امضا می شود و اثبات نقض و عدم پایبندی به آن توسط خانم در دادگاه، حکم به صدور طلاق صادر خواهد شد.

(برای مثال ترک بدون علت زندگی ، اعتیاد و…)

جدای از دو مورد بیان شده، درصورت اثبات این موضوع توسط خانم در دادگاه، که ادامه ی زندگی برای خانم دارای مشقت و سختی فراوان است حکم به صدور طلاق صادر خواهد شد.(برای مثال مورد ضرب و شتم خانم ، و سو رفتار آقا، ابتلا به بیماری های صعب العلاج و…)


بیشتر بخوانید: تفاوت حق طلاق و وکالت در طلاق


طلاق بدون رضایت

۹-سریع ترن راه طلاق کدام است؟

اگر خانم از آقا وکالت در طلاق داشته باشد در این مورد طلاق راحت تر و سریع تر از سایر موارد محقق خواهد شد. در غیر این صورت و برای جدایی سریع و بدون دردسر چاره ای جز طلاق توافقی نمی باشد.

چرا که اثبات و مراحل قانونی موارد گفته شده در مورد قبلی بسیار زمان بر و البته سخت و دشوار می باشد.

۱۰- گرفتن مهریه یا گرفتن حق طلاق؟

با توجه به وضعیت اقتصادی که بر کشور حاکم شده و سیاست قوه قضاییه مبنی بر اینکه تا حد امکان از حبس محکومان مهریه جلوگیری شود، در صورتی که مرد توانایی مالی پرداخت مهریه نداشته باشد ، حبس نشده و اقدام به تعیین اقساط ولو به صورت طولانی و بلند مدت برای پرداخت تعیین می شود.

اما خانم می تواند با رضایت آقا، در ابتدا عقد یا پس از آن ، در قبال عدم پرداخت مهریه، حق طلاق را دریافت نماید.

۱۱-منظور از شرط تنصیف دارایی چیست؟

در شروط ضمن عقد، بندی وجود دارد که در صورت قبول و امضای آقا، برای آقا تعهدی ایجاد می نماید تا در صورتی که بدون دلیل موجه و البته ناشی از تخلفات خانم از وظایف زناشویی نباشد، اقدام به طلاق همسر خود نماید می بایست نصف دارای خود را که پس از عقد به دست آورده است به خانم پرداخت نماید.

تنصیف دارایی

۱۲-آیا مرد می تواند مانع از اشتغال همسر خود شود؟

اگر شغلی که خانم به آن اشتغال دارد ،پایین تر از شاٌن و جایگاه آقا محسوب شود، اقا این حق را دارد تا مانع اشتغال خانم شود. تشخیص این موضوع که شغل خانم خلاف شان و جایگاه آقا می باشد یا نه با دادگاه خانواده رسیدگی کننده به موضوع می باشد.

۱۳-منظور از فسخ نکاح چیست؟

اگر هریک از مرد یا زن مبتلا به بیماری که در قانون مدنی به آن تصریح شده است بشود(جنون،ناتوانی جنسی و…) طرف مقابل می تواند اقدم به فسخ نکاح نماید که با طلاق متفاوت است.

همچنین اگر آقا قبل از نکاح خانم را فریب دهد وبا وی ازدواج نماید، جدای از وصف کیفری موضوع، خانم با اثبات این امر می تواند اقدام به فسخ نکاح نماید.

۱۴-استرداد جهیزیه چگونه است؟

یکی دعاوی هنگام طلاق و مطالبه مهریه از جانب خانم مطرح می شود، دعاوی استرداد جهیزیه است.

به طور کلی خانم در دو صورت می توانند در این دعوا پیروز و حکم استرداد جهیزیه را دریافت نماید .یک؛ رسید خرید اموال و دیگری تهیه لیستی از اموال جهیزیه از سوی خانم که به امضای دو شاهد رسیده باشد.

استرداد جهیزیه

۱۵-حضانت اطفال پس از طلاق با کیست؟

مطابق با قوانین فعلی ، طفل چه پسر چه دختر تا هفت سالگی با مادر خواهد بود و بعد از آن درصورت اختلاف توسط دادگاه تعیین خواهد شد.

این نکته را باید مد نظر داشت که در حضانت، مصلحت طفل ملاک است، ممکن است مادر به تشخیص دادگاه حتی قبل از هفت سالگی هم صلاحیت نگه داری طفل را نداشته باشد که در این صورت با پدر خواهد بود.

۱۶-حضانت اطفال درصورت فوت پدر با کیست؟

مطابق با قانون حمایت خانواده طفل، چه پسر و چه دختر با هر سنی پس از فوت پدر ، با مادر خواهد بود و جدی پدری حقی در این باره ندارد مگر اینکه به تشخیص دادگاه صلاحیت نگه داری را نداشته باشد.

۱۷-آیا ازدواج مجدد خانم موجب سلب حضانت فرزند خواهد شد؟

ازدواج مجدد خانم هیچ منافات و ارتباطی با حضانت فرزند ندارد مگر اینکه به تقاضای پدر طفل و تشخیص دادگاه، خانم توانایی نگه داری از فرزند را نداشته باشد.


بیشتر بخوانید: ازدواج مجدد بعد از طلاق


ازدواج مجدد

۱۸-در چه صورت می توان بعد از طلاق ، طفل را بدون اجازه پدر از کشور خارج کرد؟

درصورت اثبات این موضوع در دادگاه که، خروج او از کشور به صلاح و مصلحت او می باشد و با در نظر گرفتن حق ملاقات و گرفتن تضمین و تامین به جهت بازگرداندن طفل ، امکان پذیر خواهد بود.

۱۹-آیا درصورت فوت مرد و ازدواج مجدد خانم، بازهم امکان برخورداری از حقوق و مستمری همسر سابق وجود دارد؟

ازدواج مجدد خانم مانع برخورداری از حقوق و مستمری همسر سابق نمی باشد، و در صورت فوت همسر دوم ، از مستمری که میزان بیشتری دارد برخوردار می شود (یعنی بین مستمری همسر اول و دوم، هرکدام بیشتر بود، از همان بهره می برد، نه از هردو)

۲۰-در چه مواردی ثبت نکاح موقت الزامی است؟

در مواردی که خانم باردار باشد، در قالب شروط ضمن عقد، و یا با توافق زوجین در این خصوص، ثبت ازدواج موقت ضروری خواهد بود و درصورت عدم ثبت آن، فقط مرد به حبس (سه تا شش ماه) یا جزای نقدی (بیش از هشتاد میلیون یال تا یکصد و هشتاد میلیون ریال محکوم خواهد شد.

x (x)
21 نظرات
  1. فهیمه می گوید

    سلام شبتون بخیر من یک خانم که بیمه قالی بافی هستم و شوهرم بیمه کارگری ولی من جدا از شوهرم بیمه هستم وزیر تکلف ایشان نیستم میخواستم بدونم من میتونم همزمان که بیمه خودم را دارم زیر تکلف شوهرم هم بیمه باشم

  2. محمود می گوید

    سلام اگر کسی در حالتی که شیشه و قرص روانگردان مصرف کرده در مورد چیزی زن طلاق بخورد و ان چیز صحت نداشته باشد ایا طلاق واقع میشود؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام. سوالتون واضح نیست

  3. نازنین می گوید

    حق حقوق عقدعادی چی میشه و حق حقوق پسرم چی میشه؟؟

    1. وکیل تاپ می گوید

      مهریه و نفقه و اجرت المثل. پسرتون هم نفقه داره هم از پدرش ارث میبره

  4. هرمزجانی می گوید

    سلام خداقوت آبان ماه ۹۲ازهمسرم جدا شدم فرزندانم وپدرشون در منزلی که به اسم من هست زندگی میکنند الان دیگه خسته شدم بچه هام هم بزرگ هستن دخترم مستقل شده پسربزرگ رفته خارج وپسر کوچیکم ترم آخر ارشد هست
    می‌خوام بدونم بهترین راه برای پس گرفتن منزل که سند به نام من هست چی هست ودراین مدت بخاطر بچه هام سکوت کردم

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام باید دعوی خلع ید غاصبانه مطرح کنید با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰ تماس بگیرید راهنمایی بشید

  5. بتول هرمزجانی می گوید

    سلام خداقوت آبان ماه ۹۲ازهمسرم جدا شدم فرزندانم وپدرشون در منزلی که به اسم من هست زندگی میکنند الان دیگه خسته شدم بچه هام هم بزرگ هستن دخترم مستقل شده پسربزرگ رفته خارج وپسر کوچیکم ترم آخر ارشد هست
    می‌خوام بدونم بهترین راه برای پس گرفتن منزل که سند به نام من هست چی هست ودراین مدت بخاطر بچه هام سکوت کردم

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام امکان خلع ید هست

  6. ابراهیم نظری می گوید

    باسلام و احترام توجه کنید دیقیق بی زحمت،من اول امسال بدون شکایت وتوافقی ازهمسرسابقم جداشدم،وچون همسرسابقم فساد اخلاقی داشت وعلت طلاق همین بود ودردهات وجوبد و اینکه تونایی تربیت فرزند۶ساله ام راندارد،فرزند باحکم قطعی ب بنده داده شدوبرج۳فرزندمو تحویل گرفتم وبنده روصالح دانست اما برج۶پسرم را ک ماهی یک هفته نوشتم میتونه ببرش وحکم شد،هنوزپس ندادن واستردادکرده،اما گویا بنده را ازم شکایت سلب حضانت کرده در دادگاه محل خودش ک اونجا سلاحیت نداشت و فقط مال دعواهای سرزمین وبزهاشون هست کل پر.وندهای اونجا بدلیل قرمز بودن بنده حضور نداشتم،در دادگاه گفت وکیلش ک من دیوانه هستم چطور موقع طلاق یا بعدش اینو نگفت ک امتیاز بگیره ک ندن.یک مثأله وبعد دادگاه ب دلیل حضور نداشتن من فقط و بدونه هیچ تحقیق از دو طرف حکم سلب حضانت داده و من بلافاصله واخواهی کردم اما موضوع اینه فرزندم رو قایم کرده۱۲ساعت راه میرم نمیزاره ببینمش دادگاه اونجام پاسخگو نیست.وهنوز حکمی قطعی نشده حکم قطعیه قبلی مگر پاورجا،نیست،چکارکنم شدیدأنگران فرزندمم مدتی ک اونجا بود جزفحاشی و سوزوندن پایش باقاشق و باپشت دست ب بینی اش ک خون ریزی داشت وخودش ذکر کرد وکارهای بد مادرش را ک معلوم بود ازمحیط یاد گرفته انجام میداداما۳ماه پیش بنده بود تلفن بلاک نبود انواع کارتنهای آموزنده سن خودش وهمچنین بازی و کارهای شخصی نظم نقاشی یادش دادم.سپاس از تحملتون من اصفهان اون ده دزهست.مشکلم اینه واخواهی درثامانه دیدم. برج۴رسدگی میشه ،احضاری هم از دادگاه خونواده برایش رفت حضورپیدا نکرد احضاربعدی برج ۲هست چطور باحکم قطعی و مدارکم حکم سریع میشه گرفت ۶ماه صدا تصویر وبچموندیدم.سپاس.

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام این قسمت محل سوالات کوتاه شما گرامیان است برای دریافت مشاوره با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰ تماس بگیرید

  7. محمد می گوید

    باسلام…اگر خانم شکایت کنه واسه استراد جهیزبه،ولی مرد قصد طلاق دادن وی را ندارد و توجلسه های دادگاه اقرار کند که قصد طلاق دادن راندارد،و زن بدون اذن اجازه از همسر خود،زندگی مشترکشان را ترک میکند و ب خانه پدرشان میرود،آیا باز زن با این وجود ک شوهرش اصلا نمیخواد جدا بشه،باز زن میتواند جهزیه خود را ببرد؟؟خواهشا راهنماییم کنید و جواب سوالمو بدید…ممنونم

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام بله مال ایشان هست واختیار هر گونه تصرفی دارد

  8. سید محسن موسوی می گوید

    باسلام خسته نباشید اگر زوجه دوبارمحکوم به تمکین شود ومهریه خودرا هم نقدا دریافت کرده باشد واجرت المثل هم تعلق نگرفته باشد وزوج رای ازدواج مجدد هم گرفته باشد وزوجه هم در دادگاه تعهد داده که تمکین کند اما به تعهدعمل نکند زوج میتواند دادخواست طلاق دهد یاخیر در ضمن تنصیف دارایی به زوجه تعلق میگیرد یاخیر

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام زوج در هر حالتی می تواند طلاق بگیرد و نیاز به دلیل ندارد . شرط تنصیف در عقد نامه در صورتی است که بی دلیل جدایی اتفاق افتاده باشد

    2. وکیل تاپ می گوید

      سلام نصف دارایی اگر امضا شود در سند میتواند دریافت کند و مرد هر لحظه بخواد میتواند زن را طلاق دهد

  9. محمدی می گوید

    مدت ۱۵ سال پیش با خانمی ازدواج کردم ایشان دارای ۳ فرزند بودند۱دختر و۲ پسر پسرها از ۷سالگی چون پدر وپدربزرگشان فوت نمودند همراه ۱خواهر خود درخانه من زندگی میکردند پس از ستلها دختر ایشان شوهر کرده وبه منزل خود رفته وپسرها یکی سرباز است ودیگری۲۲ ساله وبیکار.۱فرزند مشترک هم (دختر) ۱۳ ساله داریم
    پسرها روی من می ایستند ومادرشان
    پشتیبان انها است از این زندگی خسته ام چکار میتوانم برای طلاق انجام دهم

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام بله

  10. محنا علیوردی می گوید

    سلام من دختری ۱۶ ساله ام با پدرم زندگی می کنم مادرم ازدواج کرده میخواستم بدونم چه زمانی به اختیار خودم میتونم برم پیش مادرم با اون بمونم،، ۱۸ سالم تموم بشه یا الان میتونم برم ؟ بعد اگر برم پدرم صد در صد مشکل ایجاد میکنه میخواستم بدونم حق داره بخاطر ازدواج مادرم نزاره برم یا نه؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام میتوانید بروید چون به سن قانونی رسیدین

  11. کیمیا می گوید

    ینی پدرم نمیتونه شوهر مادرمو بهونه کنه و نزاره؟

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

شانزده − 5 =