صلح عمری یعنی چه و تمامی شرایط آن

صلح در لغت یعنی سازش و آشتی، از نظر عرفی و اخلاقی نیز صلح یک امر سفارش شده و مقبول است علاوه بر این در دین اسلام نیز به این امر سفارش گردیده. در اصطلاح حقوقی صلح به دو معنا به کار میرود معنی اول زمانی استفاده می شود که طرفین یک دعو، در خصوص اختلاف خود با هم سازش کنند و معنی دوم صلح در حقوق، عقد صلح است که یکی از عقود معین پیش‌بینی شده در قانون مدنی می باشد.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

امروزه صلح دامنه وسیع تری نسبت به گذشته پیدا کرده است. یکی از مواردی که می‌توان به آن اشاره نمود و نتیجه وسعت یافتن دامنه صلح است، صلح عمری میباشد در این نوشتار در خصوص این مورد مطالبی ارائه خواهیم نمود.

صلح عمری یعنی چه

همانطور که از نام این عقد مشخص است، مدت عمر یک شخص در آن دخیل است، عقد صلح عمری با مدت زمان طول عمر مالک ملک در ارتباط است. صلح عمری یک قرارداد است و قواعد خاص مربوط به خود را دارد که امروزه نیز بسیار مورد قبول واقع شده است.

ایکون صلح عمر

صلح عمری قراردادی است که مالک یک ملک از طریق آن، ملک خود را طی شرایط به خصوصی به دیگری صلح می نماید. شرایط خاصی که در عقد صلح وجود دارد این است که ملک مالک به شرطی به طرف مقابل منتقل میگردد که تا زمانی که مالک در قید حیات است منافع وی برای او باشد و پس از فوت او منافع منتقل خواهد گردید. در این عقد نیز مالک می‌تواند برای خود حق فسخ قرارداد را تا زمان مشخصی و یا به صورت مادام العمر تعیین نماید که تا آن زمان و یا تا آخرین لحظه عمر خود، اگر از انعقاد قرارداد پشیمان شد بتواند وضعیت انتقال ملک را به حالت پیش از انعقاد عقد برگرداند البته لازم به ذکر است که درج شرط خیار در ضمن عقد صلح هیچگاه مانع انتقال مالکیت نبوده و معامله را مشمول ماده ۳۳ قانون ثبت یعنی معاملات با حق استرداد نمی نماید.

این عقد در قانون پیش بینی نشده و تعریفی از آن به موحب قانون وجود ندارد. در رویه عملی این نهاد مصطلح به صلح عمری وجود دارد که به موجب آن معمولاً مالک با انگیزه احسان، ملک خود را به شخصی مثلاً همسرش منتقل می نماید و حق انتفاع از ملک را تا زمان حیات خود در ضمن عقد شرط می کند، در این صورت طرف مقابل در صورت بروز اختلاف نمی تواند مالک را از ملک بیرون کند زیرا او حق انتفاع از ملک را تا پایان عمر خود دارد. در این عقد منافع ملک همچنان متعلق به مالک است بنابراین او میتواند خانه را اجاره دهد و از دیگر مزایای مربوط به آن استفاده نماید.

فایده عقد صلح در وصیت

به دلیل همین شرایط خاصی که در عقد صلح قرار دارد رواج این عقد نسبت به گذشته پیشرفت بسیاری داشته است. عقد صلح عمری امروزه کاربرد زیادی در وصیت داشته است.

همان طور که میدانید اموال هر شخص پس از فوت به وراث او منتقل خواهد گردید و او صرفاً می تواند به موجب وصیت در خصوص یک سوم از اموال خود پس از فوت تعیین تکلیف کند و بیشتر از این میزان صلاحیت مورد وصیت قرار گرفتن را ندارد. حال فرض کنید پدری قصد دارد خانه خود را به یکی از فرزندان منتقل کند که قیمت خانه بیش از یک سوم از اموال وی می باشد؛ در صورتی که قبل از فوت، سند انتقال ملک را به نام فرزند خود نمایند مالکیت به صورت کلی به فرزند منتقل خواهد گردید و در این صورت ممکن است فرزند خلع ید پدر را بخواهد و او را از خانه بیرون کند زیرا پس از انتقال، مالک اصلی خانه، فرزند می باشد و می تواند نسبت به آن هر اقدام مالکانه ای را انجام دهد. اگر پدر از عواقب این کار بترسد ممکن است تصمیم بگیرد که این انتقال را به پس از فوت خود به تاخیر بیاندازد و خانه را به موجب وصیت به فرزند موردنظر انتقال دهد که در این صورت نیز به هدف خود نخواهد رسید چراکه قیمت خانه بیش از یک سوم از اموال او خواهد بود و در صورتی که او در وصیت نامه ذکر کند که خانه مورد نظر به آن فرزند برسد این انتقال زمانی معتبر است که سایر وراث آن را تنفیذ کنند و در غیر این صورت وصیت کردن پدر تأثیری نخواهد داشت. به موجب عقد صلح عمری، پدر می تواند به هدف خود برسد بی آنکه عمل وی دارای عواقبی باشد. اومی تواند خانه را به موجب عقد صلح عمری به فرزند منتقل کند که در این صورت خانه قبل از فوت پدر به فرزند منتقل می گردد ولی پدر حق خواهد داشت تا پایان عمر خود در آن خانه سکونت داشته باشد و از منافع آن منتفع شود و منافع پس از فوت پدر به فرزند منتقل خواهد گردید. پدر میتواند در این عقد برای خود حق فسخ نیز در نظر بگیرد و در صورتی که از این انتقال منصرف گردید با توجه به حق فسخ مندرج در قرارداد مجدداً خانه را به مالکیت خود در بیاورد.

عقد صلح2طرفین عقد صلح

عقد صلح مانند سایر عقود دارای طرفینی است. یک طرف مالک و طرف دیگر کسی است که ملک مالک، به موجب عقد صلح عمرا به وی منتقل خواهد گردید. این مالک در عقد صلح عمری مصالح، و به طرف مقابل متصالح اطلاق میگردد.

مزایای صلح عمری

با توجه به مطالبی که در خصوص صلح عمری بیان گردید، می توان مزایایی را برای آن برشمرد که عبارتند از:

  • با انعقاد عقد صلح عمری مالک ملک خود را به متصالح منتقل میکند بی آنکه منافع نیز منتقل گردد. بنابراین تا زمان فوت مالک او حق سکونت در آن منزل را خواهد داشت و متصالح در این عقد دارای اختیارات محدودتری نسبت به سایر انتقالات است.
  • در این عقد مالک میتواند برای خود حق فسخ قرار دهد و در صورت لزوم از آن استفاده نماید.
  • برای انتقال ملک به موجب عقد صلح عمری معمولاً سند رسمی تنظیم می گردد که به آن صلح نامه عمری گفته می شود به این منظور طرفین باید به دفاتر اسناد رسمی مراجعه نموده و از سردفتر مربوطه تقاضای تنظیم صلح نامه عمری را نمایند که در این صورت این انتقال به صورت رسمی انجام خواهد گرفت و سند آن به عنوان یک سند رسمی شناخته خواهد شد که با توجه به قدرت اجرایی اسناد رسمی، می توان آن را بدون مراجعه به دادگاه اجرا نمود.
  • به دلیل تنظیم شدن این عقد در دفاتر اسناد رسمی تمامی امضا ها و محتویات آن رسمی و معتبر است بنابراین اشخاص دیگر نسبت به آن نمی توانند ادعای تردید یا انکار نمایند بلکه فقط می‌توانند مدعی جعل آن باشند.
  • در صورت که صلح نامه به صورت سند رسمی تنظیم گردد نیازی به اثبات اصالت آن نیست و در بسیاری از موارد رجوع به دادگاه هم ضرورتی ندارد.

مدارک لازم برای عقد صلح عمری

ایکون صلح عمر

  1.  سند مالکیت بصورت منگوله دار یا تک‌برگی
  2.  پایان کار در صورتی که مورد معامله آپارتمان یا اعیان احداثی باشد.
  3.  استعلام دارایی (در این مرحله استعلام دارایی تنها برای اخذ ارزش منطقه‌ای ملک است و دارایی حق‌الانتقال را در هنگام انتقال سند به نام متصالح به نرخ روز اخذ میکند)
  4. استعلام شهرداری
  5.  استعلام ثبت
  6.  شناسنامه و کارت ملی طرفین
  7.  پایانکار شهرداری
  8. در صورت موقوفه بودن اجاره نامه عرصه (که به نام متصالح انتقال می‌یابد)
12 نظرات
  1. رضا می گوید

    یعنی اگر سند مالکیت رسمی نداشته باشم نمی تونم صلح منعقد کنم؟

    1. باران فتحی، مشاور حقوقی وکیل تاپ می گوید

      جهت انعقاد عقد صلح عمری شما نیاز به سند مالکیت دارید. صلح عمری توافقی است که از طریق آن می‌توانید تا وقتی زنده و صاحب اموال خود هستید، آن‌ها را تقسیم یا واگذار کنید.به طور کلی اﻧﺤﺼﺎر وراﺛﺖ، تقسیم اموال و رﻋﺎﯾﺖ ﻋﺪاﻟﺖ از ﻧﮕﺮاﻧﯽ‌ﻫﺎی اﺻﻠﯽ ﻣﺮدم اﺳﺖ. ﺑﺮای ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪن از اﯾﻦ‌ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺸﮑﻼت، ﺻﺎﺣﺒﺎن اﻣﻮال ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻗﺒﻞ از ﻓﻮت ﺧﻮد ﺑﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ اﺳﻨﺎد ﻣﻨﺎﺳﺐ در زﻣﯿﻨﻪ اﻣﻮال‌ﺷﺎن ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺗﮑﻠﯿﻒ کنند. از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮاردی ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺧﺼﻮص ﻣﯽ‌ﺗﻮان ﺑﻪ آن‌ﻫﺎ اﺷﺎره کرد، سند صلح عمری است.

  2. شقایق می گوید

    با سلام اگرشوهرم ملکی را به نام من صلح عمرا کندپس از فوت او به نام اوست و جز قوانین وراقت میشود؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام خیر ملک در مالکیت شماست

  3. بهناز می گوید

    ایا سن مالک در قراراداد صلح عمری مانع می باشد؟ برای مثال مادرم هفتاد به بالا سن دارم و قصد انجام صلح عمری را دارد، سن او مانع این عمل می شود؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام خیر در صورت صحت عقل شما بگو صد سال دارند

  4. محمدی می گوید

    سلام سال ۹۳مغازه ای تجاری ۶دانگی به مبلغ ۶۰۰میلیون تومان خریدیم ودرمحضربه نام من وبرادرم شدکه درهمان لحضه پدرم این سندرابه نام خودالبته صلح عمرتنظیم کردکه مباداباهم
    درآینده سازش نکنیم که بعدبه فکرفروختن آن
    باشیم‌ ماهم مجبورشدیم ددمحضرامضاکنیمالان این مغازه درتصرف برادرم وپدرم میباشد
    آیامن میتوانم حداقل کرایه ماهیانه مغازه را
    بگیرم یااصلان کاری ازدستم برنمیاید
    لطفاراهنمایی کنید باتشکرممنونم

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام تا هنگامی که فرد مورد نظر در قید حیات است منافعی که از ملک حاصل می شود متعلق به فرد است.

  5. رضا گلابی می گوید

    با سلام ایا می شود صلح عمری را با حضور طرفین و و با ۳ نفر شاهد عاقل و بالغ در خارج از دفتر خانه تنظیم کرد ؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام اعتبار صلح رسمی بالاتر است

  6. ملا نصیری می گوید

    اگر ملکی با شرط صلح عمری از شخص الف به شخص ب واگذار شود و شخص ب زودتر بمیرد، تکلیف ملک چه می شود و در این حالت مالک کیست؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      عقد صلح عقد لازمه و با فوت از بین نمیره و وراث جایگزین او خواهند شد

سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند