ارث مرد در صورت فوت همسر چگونه است و شرایط مختلف آن

انتقال مالکیت از طرق و راه های متفاوتی محقق می شود. گاهی انتقال مالکیت در ازای مالی انجام می شود (مثل هبه) و گاهی به صورت مجانی یا به عبارتی بلاعوض (مثل هبه) صورت می گیرد.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

همچنین ممکن است انتقال موقتی و در ازای مبلغی باشد (مثل اجاره) و گاهی هم انتقال به صورت موقتی ولی بلاعوض مثل صلح منافع به صورت رایگان (همانند اجاره ولی بلاعوض) محقق می شود.

اما در ارث، انتقال مالکیت هم به صورت بلاعوض بوده و هم به نحو قطعی و دائمی محقق می شود. ارث دارای حالات و فرض های متعددی می باشد اما در این مطلب فقط قصد داریم ارث مرد از همسر خود را بیان کنیم.ارث شوهر از همسر

طبقات ارث به شکل مختصر

پس از آشنایی با ماهیت ارث لازم است به طور مختصر و اجمالی با طبقات ارث آشنا بشیم.

ارث دارای سه طبقه می باشد و قواعد ارث دارای یک قاعده کلی می باشد بدین نحو که وجود بستگان نزدیک به شخص فوت شده مانع ارث بردن بستگان دورتر می شود.

برای مثال طبقه اول ارث که شامل پدر و مادر، فرزندان، نوه و نتیجه و… شخص فوت شده است، مانع ارث بردن طبقه دوم یعنی برادر و خواهر و فرزندان آنان است. همچنین اگر به هر دلیلی طبقه اولی که به آن اشاره کردیم وجود نداشته باشد وجود برادر و خواهر شخص فوت شده که طبقه دوم ارث محسوب می شوند مانع ارث بردن طبقه سوم ارث که عمه، عمو، دایی، خاله (شخص فوت شده) و فرزندان آنان است خواهد بود.

حال سوالی که شاید به ذهن در این خصوص خطور می کند وضعیت ارث بردن زن و شوهر از یکدیگر است که در طبقات ارث اسمی از آن ها برده نشد که بحث اصلی این مطلب است که مفصلا به آن می پردازیم.ارث شوهر از همسر

وضعیت ارث زن و شوهر از یکدیگر

در ابتدای ورود به بحث باید به این نکته اشاره کرد که فقط زوجین درصورت ازدواج دائمی از یکدیگر ارث می برند و در ازدواج موقت، حتی اگر به صورت شرط ضمن عقد این موضوع قیدشده باشد هم زوجین از یکدیگر ارث نمی برند.

حال مطابق با قانون مدنی، چنانچه مردی همسرش فوت کند، اگر دارای فرزند مشترک با همسر خود بوده باشد سهم الارث او از اموال باقی مانده خانم یک چهارم خواهد بود و چنانچه فرزندی نداشته باشند سهم الارث مرد یک دوم خواهد بود.

اما اگر خانمی همسرش را ازدست بدهد چنانچه فرزند مشترکی با مرد داشته باشد یک هشتم باقی مانده از اموال مرد را ارث می برد و در صورتی که فرزندی نداشته باشد سهم الارث خانم یک چهارم اموال خواهد بود.

ذکراین نکته ضروری است که در صورتی که اموال باقی مانده از شخص فوت شده به صورت مال غیر منقول باشد (ملک، زمین و…) خانم فقط از قیمت آن ارث می برد و مالک عین آن مال نمی شود بلکه درصورت فروش مال غیرمنقول طبق سهم الارث خود از قیمت آن ارث می برد.

نکته مهم دیگر دراین خصوص که می بایست ذکر شود، این است که اگر مرد فقط و فقط تنها وارث همسر خود باشد تمام سهم الارث را مالک می شود ولی اگر خانم فقط وارث همسر خود باشد و هیچ وارث دیگری نباشد فقط به میزان سهم خود ارث می برد (یک چهارم اموال) و باقی مانده اموال جز اموال مجهول المالک شناخته می شود و زن مالک آن ها نمی شود.

حالات استثنائی ارث مرد و زن

همانطور که اکثریت جامعه نیز به این موضوع آگاه هستند که زوجین فقط در صورتی از هم ارث می برند که داخل در رابطه ی زوجیت با یکدیگر باشند و درصورت طلاق و جدایی زوجین ازیکدیگر ارثی تعلق نخواهد گرفت.

اما طبق ماده ۹۴۳ قانون مدنی، با ایجاد یک حالت استثنائی خلاف موارد گفته شده مقرر نموده است، آن هم در صورتی است که:

مردی همسر خود را طلاق دهد (درخواست طلاق از سوی مرد بوده باشد) و مرد یا زن قبل از انقضا مدت ۳ماه فوت کنند ارث به طرف دیگر تعلق می گیرد.

حالت استثنائی دیگر را ماده ۹۴۴ قانون مدنی به وجود آورده است که بیان داشته است:

اگر شوهر درحالی که مریض است همسر خود را طلاق دهد و ظرف یک سال از تاریخ طلاق به سبب همان بیماری که در حین طلاق وجود داشته است فوت کند خانم از او ارث می برد هرچند درخواست طلاق از سوی خانم بوده باشد. ولی این امر مشروط براین است که خانم ازدواج مجدد نکرده باشد.ارث شوهر از همسر

طریقه اقدام جهت مطالبه ارث

در اکثر موارد تقسیم سهم الارث باقی مانده از شخص فوت شده که اصطلاحا به آن ماترک می گویند با رضایت و یا طبق وصیت شخص فوت شده صورت می گیرد، اما بعضا بین وراث در تقسیم سهم الارث باقی مانده اختلاف به وجود می آید که چاره ای جز طرح دعوا و احقاق حق از دادگستری نمی باشد.

برای شروع به طرح دعوا و نگارش دادخواست می بایست ابتدا گواهی انحصار وراثت را اخذ نمود چرا که بدون وجود این گواهی امکان طرح دعوا میسر نمی باشد.

هریک از وراث به تنهایی می تواند پس از آماده نمودن مدارک شناسایی و فوت شخص، شهادت نامه محضری، اسامی تمام وراث، که می بایست در فرم مخصوصی که توسط دادگاه در اختیار متقاضیان قرار می گیرد نوشته و توسط دو نفر از اشخاصی که وراث و متوفی را می شناسند امضا شود و امضای افراد فوق نیز می بایست توسط یکی از دفاتر اسناد رسمی تایید و گواهی مربوطه به دادگاه ارائه گردد.

رسید گواهی مالیاتی (مالیات بر ارث) (وکلیه کلیه اموال و دارایی های منقول و غیرمنقول او را به اداره دارایی حوزه محل سکونت متوفی ارائه کنند و رسید آن را دریافت نموده)، به همراه وصیتنامه در صورتی که وجود داشته باشد به دادگاه محل سکونت شخص فوت شده مراجعه کرد و اقدام به تقدیم دادخواست در خصوص انحصار وراثت بنماید.

پس از صدور گواهی انحصار وراثت شخص با تقدیم دادخواستی تحت عنوان تقسیم ترکه علیه همگی وراث تقدیم دادگاه (دفاتر خدمات قضایی) می نماید.

در جلسه رسیدگی چنانچه بین وراث توافقی انجام شده باشد توافق انجام شده نوشته و به امضای طرفین می رسد و طبق همان تقسیم صورت می گیرد.

اما در صورتی که توافقی در این زمینه صورت نگیرد دادگاه موضوع را به کارشناس رسمی ارجاع می دهد تا تمامی اموال را ارزیابی کند و مطابق وصیت نامه اگر باشد و در غیر این صورت طبق قواعد ارث سهم هریک را مشخص می کند. در صورتی که مال به جای مانده از متوفی، قابلیت تقسیم نداشته باشد، فروخته خواهد شد و بهای آن به عنوان ‌سهم‌الارث مابین وراث تقسیم می‌شود.

1 نظر
  1. maedeh می گوید

    همیشه در حق خانم ها اجحاف میشه!
    تشکر از خانم زینالی مفید بود

سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند