قوانین و نکات حقوقی در مورد شراکت در کار و نمونه قرارداد مشارکت

زمانی که صحبت از شراکت می شود اکثر افراد جامعه اولین چیزی که به ذهنشان می آید شکست و ضرر کردن است و باور دارند شراکت کردن در کار ها اکثر مواقع به ضرر منتهی می شود.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

اگر شخصی که قصد شراکت دارد قوانین آن را به خوبی بداند و مطابق با اصول شراکت پیش برود و در شراکت رفاقت، فامیلی، اینکه اطمینان دارم و…. را کنار بگذارد و به قوانین شراکت و حقوق آن آگاه باشد احتمال شکست در آن خیلی کم است چرا که شراکت مزایای بسیاری دارد مانند سرمایه گذاری راحت و بدون ریسک استفاده از ایده ها و ظرفیت های شرکای دیگر و…

مشارکت در قانون مدنی

شراکت یکی از عقودی است که به طور خاص در قانون مدنی از آن نام برده شده. در ماده ۵۷۱ تعریف شرکت آمده و آن عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شی واحد به نحو اشاعه.

به تعبیر دیگر شراکت درآمیختن سهم های شرکا اعم از نقدی و غیر نقدی به منظور سود بردن و انتفاع طبق قرارداد است.

انواع شراکت

مطابق ماده ۵۷۲ قانون مدنی شراکت دو نوع است:

  1. اختیاری.
  2. غیر اختیاری.

شراکت اختیاری: دو یا چند شخص باهم قراردادی تنظیم می کنند که در کسب و کاری باهم شراکت کنند.

شراکت غیر اختیاری: دو یا چند شخص با یکدیگر شریک هستند یکی از شرکا فوت می کند،سهم شریکی که فوت شده به ورثه اش می رسد و وراث او می شوند شریک های سایر شرکا.

انواع شراکت

(عقد) قرارداد شراکت

زمانی که شخص می خواهد با شخص یا اشخاص دیگر شراکت کند اولین قدم تنظیم قرارداد است چرا که با وجود قراردادی محکم و قانونی مسیر آینده رفتاری شرکا معلوم می شود و از اختلافات بعدی بین شرکا جلوگیری کند.


بیشتر بخوانید: ۲۵ نکته حقوقی مهم که قبل از تنظیم قرارداد باید بدانید


نکات مهم متن قرارداد

نکاتی در متن قرارداد باید نوشته شود و توجه شود که حقوقی باشد چرا که این قرارداد مسیر شراکت را تعیین می کند این نکات عبارتند از:

  • الف-موضوع شراکت: موضوع شراکت باید در قرارداد مشخص شود که قرارداد برای چه موضوعی است. مثلا شراکت برای ساختن ساختمان است یا شراکت در خرید و فروش ماشین به صورت لیزینگ یا …..
  • ب-مشخصات شرکا: مشخصات شرکا در متن قرارداد باید ذکر شود که چه کسانی با یکدیگر شریک هستند و طرفین بدانند که در صورت بروز مشکلات مالی و حقوقی با چه کسی رو به رو هستند و یا سایر شرکا بدانند با چه کسی شریک شده اند و آن شخص داری شهرت است یا سوء شهرت.
  • ج-میزان آورده: در متن قرارداد باید میزان آورده واضح مشخص شود؛ اگر شریکی آورده اش به صورت وجه باشد یا وسیله ای مانند خانه یا ماشین و….آورده باشد باید مشخص شود چه مقدار است و یا ممکن است برخلاف اشخاصی که آورده مالی دارند شخصی تخصص و زمانش به عنوان آورده در شراکت باشد مانند شراکت در یک مرکز مکانیکی ماشین های خارجی که یک نفر آورده اش مال برای کرایه مکان و تهیه وسیله است و شریک دیگر آورده اش تخصص در تعمیر ماشین ها است.

به طور کلی در باید در قرارداد مشخص شود که هر شخص برای شراکت چه چیزی آورده است.

  • د-معین کردن میزان سود و زیان: در متن باید ذکر شود که سود هر شریک چه مقدار است و در صورت ضرر سهم هریک از شرکا از ضرر چه مقدار است و نحوه ی پرداخت چگونه باشد.
  • ه_مدت زمان شراکت: در شراکت دو یا چند شخص با یکدیگر باید مشخص شود که تا چه مدتی با هم شریک هستند و بعد از چه تاریخی بین آنها شراکتی نیست اگر مدت زمانی پیش بینی نکنند هر یک از اشخاص می توانند هر زمان که بخواهند از عقد خارج شوند که این امر موجب متزلزل شدن شراکت می شود.
  • و-ضمانت اجرای عدم انجام تعهد: بهتر است اگر اشخاصی در قرارداد متعهد به انجام تعهد مالی و…شده اند در متن قرارداد یک بند به ضمانت اجرای عدم انجام تعهد اختصاص یابد.
  • ز-تعیین داور: اگر مفاد قرارداد نامفهوم باشد یا در تفسیر آن مشکلی پیش بیاید برای حل اختلاف به داور ارجاع می دهند.
  • ر-وظایف شرکا: وظایف هر یک از شرکا باید به صورت کامل مشخص شود.

قرارداد شراکت

اداره کردن شرکت

در قرارداد شراکت یک یا چند نفر برای اداره کردن شرکت معین می شوند.

اگر یک نفر انتخاب شود هر تصمیمی که در حدود اختیاراتش است بگیرد اجرا می شود، اگر چند شخص باشند اصل بر این است که به صورت تکی نمی توانند تصمیم گیری کنند.

ولی اگر خلاف اصل توافق کنند هر یک می توانند تصمیمات در حدود اختیارشان و آنچه به آنان اجازه داده شده است بگیرند.

خسارت وارد بر اموال شرکت با وجود اذن در اداره کردن آن

در شراکت معمولا اموالی مشترک است مانند شرکت کامپیوتری که چندین کامپیوتر و سرور و کابل های شبکه و…. در آن است.

نحوه ی اداره کردن این اموال طبق توافقی که در قرارداد بین شرکا شده می باشد شخصی که وظیفه اداره کردن اموال را دارد هر کاری که برای اداره کردن اموال لازم است می تواند انجام دهد.

اگر خسارتی به این اموال وارد شود شخص اداره کننده ضامن خسارت نیست مگر اینکه تعدی و تفریط اداره کننده اموال در ورود خسارت ثابت شود یعنی در نگهداری اموال کوتاهی کرده باشد یا کاری که مضر است بیش از حد انجام داده باشد.

خسارت وارد بر اموال شرکت

خسارت وارد بر اموال شرکت در صورت عدم وجود اذن

طبق ماده ۵۸۲ قانون مدنی شریکی که بدون اذن یا در خارج از حدود اذن تصرف در اموال کند ضامن است. در این ماده لازم نیست که تعدی و تفریطی ثابت شود و عدم وجود اذن در قرارداد برای اثبات آن کافی می باشد.

مانند اینکه شخصی در شرکتی با عدم اذن، ماشین خدمت را برای کاری بیرون ببرد و ماشین خراب شود در اینجا شخص مسئول جبران خسارت است.

تقسیم اموال مشترک بین شرکا

مطابق ماده ۵۸۹ قانون مدنی هر یک از شرکا می تواند هر موقع که بخواهد تقاضای تقسیم مال مشترک را بنماید مگر در مواردی که تقسیم ممنوع باشد (تقسیم باعث افتادن مالیت مال باشد) یا شرکا توافق بر عدم تقسیم مال کرده باشند.

اگر شرکا بیش از دو نفر باشند و یک یا چند نفر بخواهند مال مشترک را تقسیم کنند، تقسیم فقط نسبت به آنها که خواهان این تقسیم بندی هستند اجرا می شود.

اگر همه ی شرکا خواهان تقسیم اموال باشند مطابق ماده ۵۹۱ قانون مدنی عمل می شود:

هرگاه تمام شرکا به تقسیم مال مشترک راضی باشند تقسیم به نحوی که شرکا تراضی نمایند به عمل می آید و در صورت عدم توافق بین شرکا حاکم اجبار به تقسیم می کند.

تقسیم اموال مشترک بین شرکا

نتیجه گیری

همانطور که گفته شد شراکت دارای مزایای زیادی است مخصوصا شرایط اقتصادی حال حاضر که به افراد با توجه به هزینه های سنگین اجازه کسب و کار به تنهایی را نمی دهد اگر به فکر شراکت در کسب و کار هستید بهتر است با اشراف کامل بر قوانین شراکت این کار را انجام دهید و اگر در این مورد تخصص کافی را ندارید با وکیل پایه یک دادگستری مشورت کنید.

نمونه قرارداد شراکت

قرارداد مشارکت ( شراکت ) مدنی ذیل بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی که عبارت است از:

« ماده ۱۰ قانون مدنی: قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آنرا منعقد نموده اند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.»

بنا به توافق و تفاهم کامل طرفین و ضمن العقد خارج لازم(که با قرار عقد مزبور بطور شفاهی بین طرفین ذیل الذکر انعقاد یافته) فی مابین:

طرف اول قرارداد شراکت: خانم/آقای ……………………….. فرزند آقای ………………… دارای شناسنامه شماره ……………. صادره از ……………. متولد ……………. ساکن: ……………………………………………..تلفن…………………

طرف دوم قرارداد شراکت: خانم/آقای ……………… فرزند آقای ……………………………. دارای شناسنامه شماره ……………. صادره از ……………. متولد ……………. ساکن: …………………………………………………..تلفن……………….

طرف سوم قرارداد شراکت: خانم/آقای ………………. فرزند آقای ………………………….. دارای شناسنامه شماره ……………. صادره از ……………. متولد ……………. ساکن: ……………………………………………………تلفن………………

طرفین ضمن العقد حاضر و ضمن العقد خارج لازم مرقوم متعهد و ملتزم به اجرای تمامی مفاد این قرارداد گردیده و می باشند.

موضوع قرارداد:

ماده ۱- موضوع قرارداد عبارت است از مشارکت(شراکت) طرفین بالمناصفه و متساویاً (یا مطابق سهم شراکت) جهت راه اندازی و کسب و کار مغازه/سوپرمارکت/فست فود/خدمات رایانه ای/پوشاک/کارگاه/ فروشگاه/……………….

مکان اجرای قرارداد:

ماده ۲- مکان و مرکز اصلی این شراکت در …. است

به نشانی خیابان………………………………………………………………………………………….(آدرس مکان و کسب و کار)

مدت قرارداد:

ماده ۳- مدت این شراکت از تاریخ ……………. ماه یکهزار و سیصد و ……………شمسی به مدت ………… سال تمام خورشیدی می باشد.

سرمایه و مبلغ کل قرارداد:

ماده ۴- کل سرمایه این مشارکت مبلغ…………………………………….ریال است که تماماً و نقداً و بالمناصفه و متساویاً از طرف مشارکت کنندگان مرقوم تادیه و پرداخت گردیده است.

تذکر: (در صورتی که شرکا با مبالغ مختلف شریک می شوند به صورت سهم یا درصدی در قرارداد ذکر می شود مانند نمونه ماده ۵ زیر)

ماده ۵- کل سرمایه این مشارکت مبلغ……………………………..است که تماماً و نقداً و بالمناصفه و بالنسبته سهم از طرف مشارکت کنندگان مرقوم تادیه و به قرار زیر پرداخت گردیده است.

شریک اول آقای/خانم …………….فرزند………………. شماره شناسنامه …………….. مبلغ به عدد……………………………..ریال به حروف ……………………………………………………………….ریال سهیم شده است.

شریک دوم آقای/خانم ………… فرزند………………. شماره شناسنامه …………….. مبلغ به عدد……………………………….ریال به حروف…………………………………………………………………..ریال سهیم شده است.

شریک سوم آقای/خانم ……… فرزند………………. شماره شناسنامه …………….. مبلغ به عدد…………………………………ریال به حروف…………………………………………………………………..ریال سهیم شده است.

ماده ۶- با توافق طرفین شراکت، هر یک سهم به مبلغ………………………………………….ریال تعیین شده است و تعداد کل سهام…………..عدد سهم……………………………… ریال از مبلغ کل تعیین شده است.

میزان سهم شرکاء:

ماده ۷- سهم هر شریک با توجه به ماده ۶ به قرار زیر است.

شریک اول آقای/خانم…………………..تعداد ………………سهم از کل سهم در شراکت می باشد.

شریک دوم آقای/خانم……………………تعداد ……………..سهم از کل سهم در شراکت می باشد.

شریک سوم آقای/خانم………………….تعداد ………………سهم از کل سهم در شراکت می باشد.

ماده ۸ شرکاء با توافق و همکاری و هماهنگی طرفین نسبت به استفاده از مبلغ سهام شراکت در رهن و اجاره و خرید و تجهیز ملزومات و کالا و محصولات و مجوزهای کاری محل کسب و کار  به قرار زیر اقدام کرده اند

  • شریک اول آقا/خانم …………….از سهم شراکت خود مبلغ …………………….ریال بایت رهن و اجاره مکان کسب و کار و مبلغ …………………….ریال بایت………………………………. و مبلغ ……………………………….ریال بایت ……………………………….. پرداخت کرده است.
  • شریک دوم آقا/خانم …………….از سهم شراکت خود مبلغ …………………….ریال بایت تجهیز وسایل و ملزومات محل کسب و کار و مبلغ ………………………ریال بایت…………………………….. و مبلغ ………………………….ریال بایت ……………………………….. پرداخت کرده است.
    • شریک سوم آقا/خانم …………….از سهم شراکت خود مبلغ …………………….ریال بایت خرید کالا و محصولات /مواد اولیه/ …..محل کسب و کار و مبلغ ……………….ریال بایت……………………….. و مبلغ …………………..ریال بایت ……………………………….. پرداخت کرده است.

تقسیم و سود و زیان شراکت:

ماده ۹- هریک از شرکاء در پایان هر ماه کاری و پایان مدت قرارداد پس از کسورات هزینه های انجام شده و با توجه به تعداد سهم خود هم در سود شراکت و هم در زیان شراکت بالمناصفه متعهد و متضمن پرداخت نسبت به طرفین می باشند.

تقسیم سود علی الحساب هر یک از شرکا پس از کسر کسورات و هزینه های انجام شده به قرارداد زیر است.

سود شریک اول آقای/خانم ………………………………..ریال ماهانه

سود شریک دوم آقای/خانم ………………………………..ریال ماهانه

سود شریک سوم آقای/خانم ………………………………..ریال ماهانه

تبصره: پرداخت و تقسیم سود قطعی هر یک از شرکاء هر سه ماه یکبار بعد بررسی  و تراز دفاتر و فاکتورها و اسناد حسابداری و سایر هزینه ها و سود و زیانهای انجام شده به طرفین شراکت پرداخت و تادیه می شود.

وظایف شرکاء:

ماده ۱۰- وظایف شرکاء عبارت است از:

۱- شرکاء متعهد به  همکاری و مدیریت مستمر و دائم در این مشارکت در مدت مرقوم در مکان کسب می باشند..

۲- شرکاء متعهد به افتتاح حساب جاری مشترک نزد یکی از بانکهای کشور بنام طرفین.

۳- شرکاء متعهد به تمرکز عملیات ریالی این مشارکت در حساب جاری مزبور.

۴- شرکاء متعهد به تهیه و خرید و ساخت و توزیع و فروش در مرکز اصلی این مشارکت نسبت به امور موضوع این قرارداد.

۵- شرکاء متعهد به تادیه هزینه های ناشی از انجام موضوع قرارداد اعم از دستمزد، کارمزد، بهای خرید و سایر هزینه های جنبی و بالاسری با توافق طرفین.

۶- شرکاء متعهد به تادیه مالیات، عوارض، بیمه، هزینه های مصرفی آب و برق و گاز و تلفن و حمل و نقل و تدارکات و سایر هزینه های پیش بینی نشده.با توافق طرفین می باشند

۷- شرکاء متعهد به حفاظت از ابواب و اموال جمعی و تحت تصرف در رابطه با موضوع این قرارداد با قید اینکه برای حفاظت مزبور ضامن می باشند.

۸- شرکاء متعهد به جلوگیری از تضییع و تفریط و اسراف و تصریف و همچنین ضامن اموالی که در رابطه با این قرارداد تحویل همدیگر می شود از ابتدای کار لغایت تا زمان تسویه حساب خواهند بود.

۹- شرکاء متعهد به بستن حسابهای این مشارکت در پایان هر سال شمسی از مدت و نیز در پایان این قرارداد و تنظیم و امضای ترازنامه عملیات سالانه در پایان هر سال شمسی و صورت حسابهای سود و زیان می باشند

۱۰- شرکاء متعهد به ضمیمه نمودن صورت موجودی برداری از نقدینگی های ریالی و جنسی و اعم از مواد اولیه و کالاها و محصولات در حال فروش یا انبار شده و یا ساخته شده به قیمت خرید در دفاتر و فاکتورهای تعیین شده برای عملیات ترازنامه دفتری ماهانه و سالانه می باشند

۱۱- تسلیم سهم سود ماهانه و سالانه این مشارکت در ازای دریافت رسید کتبی و درج در دفاتر مشترک در پایان هر ماه و هر سال شمسی باشد

۱۲- شرکاء متعهد به تصفیه حساب کامل در پایان مدت قرارداد و با دریافت گواهی کتبی مفاصا حساب و  بیمه و مالیات و سایر هزینه های جاری انجام شده محل کسب و کار می باشند.

ماده ۱۱- شرکاء حق هیچگونه اعمال خدشه، تراشیدگی،پاک کردن، الحاق و نظایر آنرا که از مصادیق جعل به شمار می رود در دفاتر و صورتحسابهای موجودیها و فاکتورهای تنظیمی ندارد..مگردر موارد سهوی که به اطلاع طرفین شراکت می رسد.

ماده ۱۲- شرکاء حق هیچگونه واگذاری نسبت به ملک مرکز اصلی این مشارکت را که امانتاً به وی سپرده شده است تحت هیچ عنوانی از عناوین از قبیل: نمایندگی و وکالت و صلح حقوق و اجاره و غیره را ولو مشاعاً و مفروزاً، جزئاً یا کلاً از اصل یا مازاد به دیگری حتی به اقربای نسبی یا سببی خویش به هیچ صورت و به هیچ نحوی از انحاء ندارد.(مگر با توافق و امضائ طرفین و الحاق به قرارداد اصلی)

ماده ۱۳- چنانچه شرکاء در طریقه اعمال مدیریت محل کسب و کار به تشخیص خود تخلف یا ایرادی مشاهده نمود و یا آنکه با درایتی که در باب اشتغال به تجارت دارد عملیات موضوع این قرارداد را بطریقی که عامل شریک آنرا اداره می نماید مقرون به صلاح و صرفه نیابند صرفاً بنا به تشخیص خود حق فسخ این قرارداد را به طور یک جانبه و بدون انتظار هیچگونه حکمی از مراجع ذیصلاح دارند و غیر قابل اعتراض بوده و لازم الاجرا است  و سایر شرکاء باید در مدت زمان ……………دو ماه ……… نسبت به تسویه حساب و فسخ قرارداد اقدام کنند

ماده ۱۴- شریک حق ندارد بدون موافقت قبلی و کتبی سایر شرکاء هیچگونه حقی از حقوق خود را در مورد سهم الشرکه خود جز«وکلا» عینا و منفعتا تحت عنوان هیچ یک از عقود به دیگری واگذار نماید. همچنین شریک حق تقاضای افراز مال مشترک را تا تسویه کامل مشارکت را از خود سلب و ساقط نمود.

ماده ۱۵ شریک متعهد گردید که به هیچ وجه زاید بر میزان سرمایه مشارکت به انجام معامله و ایجاد تعهدات مالی مبادرت ننماید.

ماده ۱۶- از انقضای مدّت این قرارداد و یا از تاریخ وقوع فسخ موضوع ماده۱۳ این قرارداد شرکاء متعهد و ملتزم به تصفیه حساب این قرارداد با شریک بوده و سهمیه شریک طبق مفاد این قرارداد در مقابل دریافت رسید به شریک فسخ کننده تادیه و تحویل دهد و به هر حال از انقضای مدت یا از تاریخ وقوع فسخ شریک فسخ کننده حق دارد جهت تحویل گرفتن سهم و سهمیه خود اعم از سود و نقدینگی ها و موجودیهای کالا اعم از مواد اولیه و کالای در حال ساخت یا ساخته شده و تجهیرات و ملزومات و ….از سایر شرکاء اقدام یا به طریق دیگر قانونی جهت اجرای مفاد این قرارداد رجوع نماید.

ماده ۱۷- در صورت وقع حادثه غیر قابل پیش بینی(حوادثی همچون اعتصاب ٬شورش و یا اعتراض منجر به بحران،سیل و زلزله و آتش سوزی،پلمپ و سرقت و سایر معضلات اجتماعی) که طرفین در وقوع آن دخالت نداشته اند اجرای قرارداد غیر ممکن گردد هر یک از طرفین مکلف هستند ظرف مدت ………. روز طرف دیگر را از وقوع حادثه مطلع نمایند و حداکثر تلاش خود را جهت رفع وضعیت قوه قاهره اعمال کنند .

تبصره ۲: زیان احتمالی ناشی از بحران اقتصادی یا فورس ماژور(قوه قهریه) نیز بر مبنای سهمیه سرمایه باید محاسبه گردد.

ماده ۱۸- آنچه که موجودی های کالا اعم از کالا و محصولات و مواد اولیه و کالای در حال ساخت و ساخته شده در پایان مدت این قرارداد یا فسخ در مرکز اصلی کسب و کار یا در نزد شرکاء موجود باشد نیز باید بالمناصفه تقسیم گردد.

ماده ۱۹- در صورت بروز اختلاف در تفسیر هر یک از مفاد این قرارداد طرفین موضوع اختلاف را به خانم/آقای……………. که به عنوان داور این قرارداد تعیین شده است ارجاع خواهند نمود و رای داور مزبور قاطع و و لازم الاجرا است.در صورت اعتراض به محاکم قانونی مراجعه می شود.

ماده ۲۰

این قرارداد در …. نسخه و در ….ماده، که هر …. نسخه متحدالمتن و دارای اعتبار یکسان و واحد است تنظیم و امضا شده و پس از امضا شرکای طرفین مبادله گردید و لازم الاجرا است.

محل امضای شریک اول قرارداد        محل امضای شریک دوم قرارداد        محل امضای شریک سوم قرارداد

اثر انگشت                                      اثر انگشت                                 اثر انگشت

شهود قرارداد شراکت

۱- آقای/خانم……………………………………… امضاء

۱- آقای/خانم…………………………………………امضاء

۲- آقای/خانم…………………………………………امضاء

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

یازده − 3 =