جرم ضرب و جرح عمدی و مجازات آن قوانین ایران

اصطلاح ضرب و جرح که در میان عوام رایج است دو عنوان مستقل حقوقی است که آثار متفاوتی نیز بر آن بار می‌شود. در امور کیفری عنوان ضرب و جرح غالباً با همد‌یگر و شتم نیز به معنی ناسزا گرفتن در جرایمی نظیر توهین و قذف(نسبت دادن جرم زنا یا لواط به دیگری و توانایی اثبات آن) مطرح است.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

ضرب: به صدمات بدون خونریزی و شکستگی گفته می‌شود. در این نوع از صدمات بدون آن‌ که خونی از بدن مضروب جاری شود آثاری چون سرخی، کوفتگی، کبودی، سیاه شدن و پیچ خوردن ایجاد می‌شود که در قانون برای هریک از آنان دیه‌ی خاصی معین شده است.

جرح: به آن دسته از صدماتی که موجب خونریزی یا از هم‌گسیختگی بافت‌های بدن می‌شود جرح گفته می‌شود. جرح از خفیف‌ترین تا شدیدترین نتایج را دربرمی‌گیرد. خفیف‌ترین آن پارگی یا خراشیدگی پوست است و شدید‌ترین آن هم همان قطع عضو می‌باشد.

ضمناً شکستگی استخوان و نقض عضو را نیز می‌توان از دیگر آثار جرح دانست. در واقع جرح همان جنایات کمتر از قتل محسوب می‌شود که در قانون مجازات اسلامی تحت عنوان جنایات بر اعضا و منافع مورد بررسی قرار گرفته است.

ضرب و جرح عمدی

مطابق مقررات پیش­بینی شده در قانون مجازات اسلامی جنایت بر اشخاص که ضرب و جرح را هم نیز شامل می­ شود ممکن است به صورت عمدی یا غیرعمدی واقع شود و حسب اینکه جرم مذکور به صورت عمد یا غیرعمد واقع شده باشد قانونگذار مجازات متفاوتی را برای آن­ها در نظر گرفته است.

مطابق بند الف ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی یکی از صور جنایت عمدی به شرح زیر است:

 هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد یا افرادی معین یا فرد یا افرادی غیرمعین از یک جمع را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود، خواه کار ارتکابی نوعاً موجب وقوع آن جنایت یا نظیر آن بشود، خواه نشود.

ضرب و جرح عمدی همسر

ممکن است در اختلافاتی که بین زوجین در زندگی مشترک ایجاد می­شود وضعیت به گونه­ای شود که جدال و بحث بین آن­ها به ضرب و جرح کشیده شود. در این صورت چنانچه اختلاف مذکور منجر به ضرب و جرح گردد حسب اینکه عمدی یا غیرعمدی باشد مجازات قصاص یا دیه را در پی خواهد داشت. در چنین حالتی، فردی که مورد ضرب و جرح واقع شده است باید سریعا به پزشکی قانونی مراجعه نموده و پس از انجام معاینات مورد نیاز و اخذ استعلام از مرجع مذکور آن را به مرجع قضایی مربوطه ارائه دهد تا بتواند برای اخذ دیه اقدام کند.ضرب و جرح توسط همسر

اثبات ضرب و جرح همسر بدون شاهد

مهمترین ادله اثباتی که قانونگذار برای اثبات جرائم در قانون مجازات اسلامی پیش­بینی نموده است عبارتند از:

مهمترین دلیلی که می­تواند مورد استناد قرار گرفته و قاضی دادگاه از طریق آن مبادرت به صدور رای نماید اقرار مرتکب جرم به ارتکاب آن از سوی خود می­باشد. بنابراین، چنانچه زوجه برای اثبات ادعای خود شاهدی نداشته باشد می­تواند در صورت اقرار متهم به ضرب و جرح وی آن را به دادگاه ارائه دهد.

یکی دیگر از ادله­ای که می­توان به آن استناد کرد اجرای قسامه در صورت وجود لوث می­باشد که شرایط اجرای آن پیشتر مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در نهایت، علم قاضی مهمترین دلیل است که می­تواند از طرق مختلفی از جمله نظریه کارشناسی، بررسی دوربین­های مدار بسته و وقوع جرم در برابر دیدگان وی باشد که در تمامی این موارد چنانچه علم قاضی بین باقی بماند می­تواند بر اساس علم خود به صدور رای اقدام کند.

شکوائیه فرق ضرب و جرح

نمونه شکواییه ضرب و جرح عمدی توسط شوهر

با سلام

احتراماً به استحضار می رساند:

اینجانب طبق عقدنامه شماره ……… در تاریخ …….. در دفترخانه شماره …… شهرستان …….. به عقد دائم مشتکی عنه درآمده ام. حاصل زندگی مشترک در طول مدت …… سال ….(تعداد) فرزند دختر/ پسر می­باشد. متاسفانه همسر بنده بارها اقدام به ضرب و شتم عمدی اینجانب کرده است که به دلیل صبر و بردباری، مصلحت زندگی مشترک و وساطت بزرگان فامیل و آشنایان چشم پوشی کرده ام. اما صبر و بردباری اینجانب و نصیحت­ها و راهنمایی­های اقوام و آشنایان تغییری در ایشان ایجاد نکرد و همچنان رفتارهای غیر انسانی خود را ادامه و بنده را مورد ضرب و شتم قرار می دهند. در حال حاضر نیز به دلیل ضرب و شتم ایشان وضعیت مناسبی ندارم و صدماتی شامل ……… به بنده رسیده است که با معرفی به پزشکی قانونی طی گزارشی به …….. در تاریخ …… و شماره ……… وضعیت اینجانب را شرح دادند. لذا با توجه به ادله اینجانب که شامل: ۱- شهادت شهود ۲- گواهی پزشکی قانونی در تاریخ …….. به شماره ……… است و همچنین با استناد به ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات و مجازات های بازدارنده، رسیدگی و تعقیب و مجازات متهم را استدعا دارم. در ابتدا نیز با توجه به جراحات وارده به بنده صدور قرار تامین خواسته و اجرای فوری آن قبل از ابلاغ و سپس محکومیت مشتکی عنه به پرداخت دیه را استدعا دارم.

ضرب و جرح عمدی با چاقو

ضرب و جرح عمدی با چاقو اغلب در منازعات و دعواهایی که بین دو نفر صورت می­گیرد رخ می­دهد. در چنین حالتی فردی که به وسیله چاقو جراحتی را به طرف مقابل وارد می ­آورد حسب شرایط پیش­ بینی شده در قانون ممکن است به قصاص یا پرداخت دیه به طرف مقابل محکوم شود.

ضرب و جرحی که از طریق چاقو نسبت به طرف مقابل صورت می­گیرد طبق بند ۲ ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی عمدی محسوب می­شود.

مطابق بند مذکور:

«هرگاه مرتکب، عمداً کاری انجام دهد که نوعاً موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، می­گردد، هرچند قصد ارتکاب آن جنایت و نظیر آن را نداشته باشد ولی آگاه و متوجه بوده که آن کار نوعاً موجب آن جنایت یا نظیر آن می شود.»

ضرب و جرح با چاقو

مجازات تعزیری ضرب و جرح عمدی

در قانون مجازات اسلامی در مواردی که ضرب و جرح به صورت عمدی واقع می­شود و بیم تجری مرتکب جرم وجود دارد قانونگذار مجازت تعزیری برای وی در نظر گرفته است.

ماده ۶۱۴ قانون مذکور مقرر می­دارد:

«هر کس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دایمی ‌یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی‌علیه گردد در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم‌ و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی‌علیه مرتکب ‌به پرداخت دیه نیز محکوم می­شود.

تبصره – در صورتی که جرح وارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس ‌محکوم خواهد شد.»

بنابراین، اجرای حبس مقرر در ماده در صورتی است که اجرای قصاص امکان نداشته باشد و بیم تجری و بر هم خوردن امنیت جامعه در بین باشد که حسب مورد قاضی رسیدگی کننده به پرونده حکم به مجازات مرتکب جرم خواهد داد.

قابل گذشت بودن ضرب و جرح عمدی

ضرب و جرح عمدی نسبت به تمامیت جسمانی افراد از جمله جرائم مربوط به قصاص در قانون مجازات اسلامی محسوب می­شود و طبق مقررات موجود در قانون مذکور اجرای قصاص در صورتی امکانپذیر است که مجنی علیه آن را درخواست کرده باشد. بنابراین، جرم مذکور از جمله جرائم قابل گذشت محسوب شده و تا زمانی که مجنی علیه خود اقدام به شکایت کیفری علیه مرتکب جرم ننماید قاضی نمی­تواند خودش اقدام به اجرای قصاص علیه مرتکب جرم کند.

همچنین، پس از طرح شکایت علیه مرتکب جرم مجنی علیه می­تواند در هر مرحله از مراحل تعقیب، رسیدگی و حتی در زمان اجرای حکم از شکایت خود گذشت کرده و اجرای مجازات قصاص متوقف شود.

اما باید به این نکته توجه داشت که مطابق مقررات موجود در بخش تعزیرات از قانون مجازات اسلامی چنانچه مجازات قصاص به هر دلیلی اجرا نشود و بیم تجری و بر هم خوردن نظم جامعه باشد مرتکب جرم حسب مورد به مجازات­های پیش­بینی شده در قانون محکوم خواهد شد.

مجازات ضرب و جرح

ضرب و جرح با سلاح گرم

ضرب و جرح با سلاح گرم یکی دیگر از صورت جنایاتی است که ممکن است نسبت به افراد ایجاد شود. در چنین مواردی حسب شدت جراحتی که از طریق سلاح گرم ایجاد می­شود ممکن است جراحت مذکور، منجر به قتل یا آسیب غیرقابل جبرانی شود که در این گونه موارد مطابق تعاریف پیش­بینی شده در قانون مجازات اسلامی جنایت مذکور می­تواند عمدی یا غیرعمدی باشد.

باید به این نکته توجه داشت که ضرب و جرح با سلاح گرم می­تواند منجر به دو جرم شود که حمل و استفاده از سلاح غیرمجاز بخش دیگری از جرم مذکور است که مطابق بند پ ماده ۶ قانون حمل اسلحه به صورت ذیل قابل مجازات است. سلاح گرم سبک خودکار، قطعات مؤثر یا مهمات آن، به حبس از دو تا پنج سال.

دیه ضرب و جرح در ماه حرام

چنانچه ضرب و جرح در یکی از ماه­های حرام (محرم، رجب، ذیقعده و ذی حجه) ارتکاب یابد دیه­ای که دادگاه تعیین می­نماید بیشتر از حالت عادی بوده و یک سوم به میزان آن اضافه می­شود. در اصطلاح حقوقی به این امر تغلیظ دیه(افزایش دیه) گفته می­شود.

علاوه بر زمان  که تغلیظ دیه در چهار ماه مذکور صورت می­گیرد در برخی از مکان­ های شریف از جمله حرم مکه محرمه به دلیل حرمت مکان مذکور مجازات دیه تعیین شده تشدید خواهد شد.

ضرب و جرح توسط پدر

ضرب و جرح کودک توسط پدر

ممکن است والدین طفل در چارچوب اقداماتی که برای تربیت آن انجام می­دهند یا حتی خارج از چنین اقداماتی دست به رفتارهایی بزنند که موجب ایراد صدمه و آسیب نسبت به طفل شود. چنین آسیب­هایی ممکن است به عمد یا غیرعمد ایجاد شود.

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت این است که اگر ایراد ضرب و جرح عمدی توسط پدر صورت گیرد و آسیب­هایی نسبت به جسم طفل ایجاد شود در چنین صورتی پدر در برابر فرزند خود قصاص نمی­شود و در صورت وجود سایر شرایط مطابق مقررات موجود در قانون مجازات اسلامی به پرداخت دیه و تعزیر مقرر در قانون محکوم خواهد شد.

ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی در این مورد مقرر می­دارد:

«قصاص در صورتی ثابت می شود که مرتکب، پدر یا از اجداد پدری مجنیٌ علیه نباشد و مجنیٌ علیه، عاقل و در دین با مرتکب مساوی باشد.»

ضرب و جرح در پزشکی قانونی

مهمترین مرجع معاینات پزشکی برای اثبات وقوع جنایات واقع شده نسبت به اشخاص پزشکی قانونی می­باشد که مرجعی وابسته به قوه قضاییه بوده و در تعیین میزان جراحات وارده یا تشخیص اینکه جنایتی به صورت عمدی یا غیرعمدی واقع شده گزارش صادر می­کند.

زمانیکه ضرب و جرحی نسبت به یک فرد صورت می­گیرد مجنی­ علیه باید سریعا پس از طرح شکایت نامه ارجاع به پزشکی قانونی را از دادسرای مربوطه اخذ کرده و با ارائه به پزشکی قانونی سریعا مورد معاینه و آزمایش قرار گیرد. تاخیر در انجام معاینات و رجوع به پزشکی قانونی موجب از بین رفتن آثار جراحات ایجاد شده خواهد شد.

ضرب و جرح بدون آثار

ممکن است در منازعه و اختلافاتی که بین طرفین دعوا ایجاد می­شود ضرباتی که به طرف مقابل وارد می­ آید هیچگونه آثار و علائمی را از خود بر جای نگذارد. در چنین حالتی تعیین دیه و قصاص موضوعیت نداشته و مطابق با ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی به حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت محکوم می­شود.

مطابق ماده مذکور:

در مواردی که رفتار مرتکب نه موجب آسیب و عیبی در بدن گردد و نه اثری از خود در بدن برجای بگذارد ضمان منتفی است لکن در موارد عمدی در صورت عدم تصالح، مرتکب به حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت محکوم می شود.

باید به این نکته توجه داشت که جرم مذکور باید به صورت عمدی واقع شود و در مواردی که ایجاد ضربه به صورت غیرعمدی باشد مشمول ماده مذکور نمی­شود. همچنین، جرم مذکور از دسته جرائم قابل گذشت بوده و در صورت گذشت شاکی تعقیب، رسیدگی و اجرای مجازات منتفی خواهد بود.

اثبات ضرب و جرح با قسامه

ادله اثبات در قانون مجازات اسلامی عبارتند:

  •  اقرار
  •  شهادت شهود
  • قسامه
  • علم قاضی

قسامه به معنای سوگند خوردن اقوام و خویشاوندان مجنی علیه است و در مواردی مطرح می­شود که شاکی دلایل دیگری از جمله شهادت شهود و اقرار مرتکب جرم را نداشته باشد. قسامه در حقوق کیفیت و تعداد خاصی دارد که باید رعایت شود. برای اینکه ضرب و جرح با قسامه ثابت شود با توجه به میزان دیه­ای که به آن تعلق می­گیرد تعداد آن متفاوت خواهد بود.

مطابق مقررات قانون مجازات اسلامی نصاب قسامه در ضرب و جرح عبارت است از:

  • شش قسم در جنایتی كه دیه آن به مقدار دیه كامل است.
  • پنج قسم در جنایتی كه دیه آن پنج ششم دیه كامل است.
  • چهار قسم در جنایتی كه دیه آن دو سوم دیه كامل است.
  • سه قسم در جنایتی كه دیه آن یك دوم دیه كامل است.
  • دو قسم در جنایتی كه دیه آن یك سوم دیه كامل است.
  • یك قسم در جنایتی كه دیه آن یك ششم دیه كامل یا كمتر از آن است.

برای اینکه ضرب و جرح با قسامه ثابت شود نیاز به وجود لوث است. لوث به معنای قرائن و اماراتی است که از طریق آن قاضی به ظن قوی دست یابد که جنایت توسط متهم ارتکاب یافته است.

مجازات ضرب و شتم

پرداخت ديه ضرب و جرح

مطابق مقررات قانون مجازات اسلامی دیه مقدار مالی است که در صورت ایراد جنایت غیرعمدی یا جنایت عمدی در مواردی که قصاص صورت نمی­گیرد پرداخت می­شود. حسب اینکه جنایت به صورت عمد یا غیرعمد واقع شود قانونگذار مهلتی را در نظر گرفته است تا در طی آن مرتکب بتواند دیه مذکور را پرداخت کند.

در ماده ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی مهلت پرداخت دیه از زمان وقوع جرم به صورت زیر آمده است مگر در مواردی که به شکلی دیگر رضایت صورت گرفته باشد.

  • عمد موجب دیه: مهلت پرداخت دیه مدت یک سال قمری می باشد.
  • شبه عمد: مهلت پرداخت دیه مدت دو سال قمری می باشد.
  • خطای محض: مهلت پرداخت دیه مدت سه سال قمری می باشد.

وقتی که پرداخت کننده در مهلت های تعیین شده  کل دیه یا قسمت­های معین شده را پرداخت کند، محکومٌ له باید آن را قبول کند.

ضرب و جرح یک دختر توسط ماموران گشت

موضوع دیگری که باید به آن اشاره کرد اقداماتی است که ماموران گشت یا آمران به معروف و نهی از منکر بر حسب وظایف خود در پیشگیری از جرائم انجام می­دهند. در برخی از مواقع اقداماتی که ماموران مذکور در راستای وظایف خود انجام می­دهند منتهی به ضرب و جرح شده و منجر به آسیب­ دیدگی افراد می­شود.

پرسشی که در این مورد مطرح می­شود این است که آیا در برابر اقدامات ماموران مذکور می­توان شکایت مطرح کرد و در این گونه موارد دیه قابل پرداخت است یا خیر؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت که چنانچه ماموران مذکور از چارچوب وظایف خود خارج شوند و به عمد و از روی سوء نیت آسیبی را به افراد وارد نماید مجرم محسوب شده و حسب اینکه جنایت وارده عمدی یا غیرعمدی باشد محکوم به قصاص یا دیه خواهد شد.

در سایر مواردی که ماموران حسب وظیفه خود عمل نموده ولی به طور اتفاقی اقدامات آن­ها منجر به ضرب و جرح و آسیب افراد شود در این صورت دیه از بیت­ المال قابل پرداخت است.


بیشتر بخوانید: آیا مامور نیروی انتظامی می تواند متهم را کتک بزند؟


تقسیط دیه ضرب و جرح

همانطور که اشاره شده دیه مربوط به ضرب و جرح حسب اینکه عمد، شبه عمد یا خطای محض باشد ظرف مهلت مقرر در قانون باید پرداخت شود. اما در برخی از موارد محکوم علیه قادر به پرداخت تمام دیه به صورت یکجا نیست و دادگاه حکم به اعسار وی صادر می­کند.

در چنین مواردی قاضی دادگاه با بررسی وضعیت درآمد و معیشت محکوم علیه و استعلام از مراجع مربوطه دیه مذکور را تقسیط نموده و محکوم علیه موظف است در تاریخ تعیین شده اقساط مورد نظر را پرداخت نماید.

جرم ضرب و جرح در قانون

ضرب و جرح و نزاع دسته جمعی

منازعه و نزاع دسته جمعی زمانی رخ می­دهد که چند نفر با هم درگیر شده و در جدال صورت گرفته آسیب­هایی بر افراد وارد شود که حسب مورد و با توجه به شدت مجازات صورت گرفته قانونگذار مجازات­هایی را برای افراد در نظر گرفته است.

منازعه در صورتي محقق مي­شود كه عمل شركت كنندگان در نزاع طرفيني باشد. بنابراين اگر يك طرف، طرف ديگر را مورد ضرب و شتم قرار داده و طرف مقابل حالت انفعالي داشته و عكس العملي از خود نشان ندهد نمي­توان گفت منازعه شكل گرفته است.

طبق ماده ۶۱۵ ق . م . ا (كه در حال حاضر ركن قانوني جرم منازعه را تشكيل مي دهد):

هرگاه عده ­اي با يكديگر منازعه نمايند هريك از شركت كنندگان در نزاع حسب مورد به مجازات زير محكوم مي شوند:

  1. در صورتي كه نزاع منتهي به قتل شود حبس از يك تا سه سال.
  2. در صورتي كه منتهي به نقص عضو شود به حبس از شش ماه تا سه سال.
  3. در صورتي كه منتهي به ضرب و جرح شود به حبس از سه ماه تا يك سال.

مطابق تبصره ۲ ماده مذکور مجازات­های فوق مانع اجرای قصاص یا دیه حسب مورد نخواهد شد.

مجازات‌های مقرر در قانون مجازات اسلامی مربوط به ضرب و جرح

همانطور که پیش‌تر اشاره گردید، در مورد ضرب چه به صورت عمدی و چه غیرعمدی امکان قصاص وجود ندارد و تنها می‌توان تقاضای دیه کرد. در مورد جرح نیز در صورتی که شرایط اجرای قصاص طبق قانون وجود داشته باشد این امر امکان پذیر است و در غیراین صورت تنها می‌توان تقاضای دیه نمود.

شرایط قصاص به قرار زیر است:

  • رابطه جارح با مجروح رابطه پدر و فرزندی نباشد.
  • جارح مسلمان و مجروح غیر مسلمان نباشد. در صورت تساوی در دین امکان قصاص است.
  • محل عضو مورد قصاص با مورد جنایت یکی باشد.
  • خوف تلف مرتکب یا صدمه بر عضو دیگر نباشد
  • قصاص عضو سالم در مقابل عضو ناسالم نباشد.
  • قصاص با مقدار جنایت مساوی باشد
  • قصاص عضو اصلی در مقابل عضو غیر اصلی نباشد.
  • قصاص عضو کامل در مقابل عضو ناقص نباشد.

هر دو جرم ضرب و جرح در صورتی که عمدی واقع شده و امکان قصاص وجود نداشته باشد علاوه بر پرداخت دیه می‌تواند همراه با مجازات تعزیری به شرح مواد زیر باشد.

ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مقرر می‌دارد: «هرکس عمداً به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دایمی‌ یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی‌علیه گردد در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم‌ و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی‌علیه مرتکب‌ به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود.

تبصره – در صورتی که جرح وارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس ‌محکوم خواهد شد.»

ماده ۵۶۷ قانون مجازات اسلامی نیز به مورد خاص دیگری اشاره نموده است که در آن آثاری از ضرب و جراحت باقی نمانده و به تبع آن دیه‌ای نیز قابل پرداخت نیست اما به‌واسطه عمدی بودن، مجازات تعزیری در نظر گرفته شده است: «در مواردی که رفتار مرتکب نه موجب آسیب و عیبی در بدن گردد و نه اثری از خود در بدن برجای بگذارد ضمان منتفی است لکن در موارد عمدی در صورت عدم تصالح، مرتکب به حبس یا شلاق تعزیری درجه هفت محکوم می‌شود.»

فرق ضرب و جرح با ضرب و شتم

فرق ضرب و جرح با ضرب و شتم

شتم یا همان ناسزا در قانون مجازات اسلامی تحت عنوان توهین و قذف قابل طرح است. توهین را می‌توان به لحاظ مواد قانونی به توهین ساده و مشدّد تقسیم بندی نمود .

توهین ساده در ماده ۶۰۸ و توهین مشدّد در ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) پیش‌بینی شده است. این جرایم از جرایم مطلق محسوب می‌شوند یعنی به صرف این‌که لفظ توهین آمیز ادا شود بدون نیاز به وقوع نتیجه «که همان ناراحتی طرف مقابل است» جرم تحقق یافته است.

البته در هر دو مورد آگاهی توهین کننده به معنای عرفی لفظی که بیان می‌کند شرط است. در توهین ساده تفاوتی میان اشخاص مختلفی که مورد توهین قرار می‌گیرند وجود ندارد ولی در توهین مشدّد می‌بایست براساس سِمَت طرف مقابل این امر صورت پذیرد. مواد زیر به ترتیب به توهین ساده و مشدد اشاره دارد.

ماده ۶۰۸:

 «توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضربه و یا پنجاه هزار ‌تا یک میلیون ریال جزای نقدی خواهد بود.»

ماده ۶۰۹:

«هر کس با توجه به سمت، یکی از روسای سه قوه یا معاونان رئیس جمهوری یا وزرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا ‌نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و‌شهرداریها در حال انجام وظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا (۷۴) ضربه شلاق و یا پنجاه هزار تا یک میلیون ریال جزای‌ نقدی محکوم می‌شود.»

قذف را نیز می‌توان داخل در اقدامات توهین‌آمیز دانست با این تفاوت که مجازات آن حدی محسوب شده و ثابت می‌باشد (۸۰ ضربه شلاق حدی) و تنها در موارد خاصی، با ویژگی‌های منحصر به فرد خود در قانون مجازات اسلامی، محقق می‌شود.

ماده ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی به تعریف آن پرداخته است:

«قذف عبارت است از نسبت دادن زنا یا لواط به شخص دیگر هرچند مرده باشد.»

طریقه اقدام و نمونه شکایت ضرب و جرح

برای شروع امرکیفری و به تبع آن مطالبه دیه ابتدامی بایست با مراجعه به پلیس محل وقوع جرم و بیان موضوع ثبت شکایت صورت بگیرد.پلیس با توجه به اظهارات شاکی و تحقیقات صورت گرفته دراین زمینه با تکمیل پرونده موضوع را به دادرسرای محل وقوع جرم ارسال می کند. بازپرس پرونده جهت بررسی میزان آسیب وارده بر شخص، وی را به پزشکی قانونی ارجاع می دهد تا با اعلام نظر کارشناسی میزان دقیق آسیب و دیه مشخص شود. البته در مواردی که ممکن است آسیب و جراحات وارده از بین برود قبل از ارجاع موضوع به دادسرا نیز می توان نظر پزشکی قانونی را اخذکرد. پس از رسدگی و ارجاع موضوع به دادگاه ،دادگاه با بررسی تمام جوانب اقدام به صورت رای می کند و شخص مجرم علی رغم پرداخت دیه به آسیب دیده ممکن است به حبس یا جزای نقدی نیز محکوم شود. در بعضی موارد هم شخص مجرم متواری است یا به موجب قوانین درخصوص جرم وی عفو صورت گرفته است که دراین خصوص دیه ساقط نمی شود و فرد می تواند با به همراه داشتن مدارک تصویر مصدق دادنامه، تصویر مصدق گزارش مرجع انتظامی ،تصویر مصدق نظریه پزشکی قانونی ویا درصورت عدم مدارک فوق با درخواست استعلام پرونده،شهادت شهود و مطلعین ،درخواست جلب نظر کارشناس،تحقیقات محلی، معاینه محلی، شماره پرونده استنادی،اتیان سوگند،سایر دلایل و منضمات درخواست مطالبه را نماید

با سلام احتراماً به استحضار می رساند آقای/خانم … در تاریخ … در محل … (مکان وقوع جرم) به بنده حمله ور شده و اینجانب را با … (وسیله ضرب و جرح) مورد ضرب و جرح قرار دادند که از ناحیه … دچار جراحات و آسیب شدیدی شده­ام که به بیمارستان منتقل شده و به مدت … بستری بودم. همچنین با معرفی اینجانب به پزشکی قانونی در گزارشی به … در تاریخ … شماره … وضعیت بنده را شرح دادند. در حال حاضر نیز به دلیل شدت جراحات بهبودی کامل پیدا نکرده­ام. لذا با استناد به دلایل اینجانب از جمله شهادت شهود، استشهادیه و نامه پزشکی قانونی و همچنین به استناد ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی تعزیرات رسیدگی و مجازات متهم را استدعا دارم. در ابتدا نیز با توجه به خسارات وارده به بنده به مبلغ … ریال صدور قرار تامین خواسته و اجرای فوری آن را تقاضا دارم.

3 نظرات
  1. مهدی خلفی می گوید

    در این نوشته در مورد تغلیظ دیه در ماهی های حرام باید عرض کنم تغلیظ دیه در ماه های حرام فقط مختص قتل بوده و در ضرب و جرح افزایشی نداریم

  2. سینا می گوید

    سلام خسته نباشید ،یک نفر به من حمله کرد و با شدت با مشت به سر و صورتم ضربه شدید زد و درایت محل دوربین مداربسته هم هست.میخواستم بدونم میتونم دیه بگیرم و شکایت کنم چون باز بعد ای درگیری مدام تهدید می‌کنه من را.لطف میکنید بگید چکار باید بکنم

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام بله هم شکایت ضرب و جرح مطرح کنید و هم تهدید دیه هم تعلق می گیره فقط باید سریع پیگیری کنید میتونید از وکلای ما هم کمک بگیرید
      https://vakiltop.com/

انتقادات و پیشنهادات سازنده خود را با ما در میان بگذارید.

متخصصین ما به آنها جامع عمل می پوشانند.