شرایط منع اشتغال زوجه و نمونه دادخواست

اختلاف نظر و اختلاف سلیقه در هر خانواده ای وجود دارد اما مطابق با آمار های ارائه شده، اختلافات بین مرد و زن علی الخصوص زوج های جوان در صد بیشتری از این اختلافات خود را به خود اختصاص داده است.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

گاهی این اختلافات به قدری وسیع و گسترده است که ادامه ی زندگی را با مشکل روبه رو می کند و حتی میانجیگری و ارجاع به مراکز مشاوره به جهت حل مشکلات و اختلافات هم مثمر ثمر واقع نمی شود و تنها راه حل موجود جدایی و طلاق است.

اما گاها بسیاری از این مشکلات جنبه وسیع و گسترده نداشته و اغلب در خصوص برخی سوءتفاهم ها یا اتفاقات روزمره زندگی به وجود می آید. دراین نوشتار قصد داریم به بیان یکی از موارد، موضوع اشتغال زوجه بپردازیم.

منع اشتغال زوجه

امروزه با توجه به وضعیت نابسامان اقتصادی، مشکلات عدیده که عمده ی افراد جامعه را در تامین معاش با مشکلات جدی رو به رو ساخته است، عدم ثبات قیمت ها، پایین آمدن ارزش پول کشور و بسیاری از موارد دیگر، علی برکت الله…، اکثر خانم ها در جامعه امروزی شاغل هستند تا بتوانند بلکه درصدی از هزینه ها و مشکلات خود و زندگی مشترک را برطرف سازند و دیگر مانند گذشته نخواهند بود که انتخاب اکثر خانم ها خانه داری باشد.

اما در مواردی شاهد این موضوع هستیم همین امر اشتغال خانم، مشکلاتی را در بین زوجین به وجود آورده است. مطابق با یک اصل کلی (اصل ۲۸قانون اساسی) هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند.

اما این اصل به موجب قانون مدنی با استثناعاتی روبه رو شده است و آن هم به وسیله همسر خود (به وسیله ی مرد)، البته در صورت احراز وجود شرایطی امکان پذیر خواهد بود.

شرایط منع اشتغال زوجه

شرایط منع اشتغال زوجه

مطابق با ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی:

شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند.

این ماده به صورت بسیار کلی مطرح شده است و بسیاری از شرایط و استثناعات وارده را در نظر نگرفته است که لازم است به هرکدام پرداخته شود.
اولین موضوعی که می بایست به آن توجه شود بحث علم و آگاهی مرد از حرفه و کار خانم قبل از ازدواج می باشد. بنابر این اگر مرد در هنگام عقد مخالفتی با این موضوع نداشته باشد؛ نمی تواند در حین رابطه ی زوجیت با استناد به ماده۱۱۱۷ قانون مدنی، مانع اشتغال همسر خود شود.

البته اگر پس از ازدواج و ایجاد رابطه ی زوجیت مرد در کار و حرفه ی خود پیشرفت و ترقی چشمگیری نسبت به وضعیت اولیه ی خود در هنگام ازدواج پیدا کند یا اشتغال به شغل و مقامی پیدا کند که در هنگام رابطه ی زوجیت در آن اشتغال نداشته است و البته مهم تر از آن کار و حرفه خانم با کار و حرفه ی مرد به نوعی در تضاد باشد موضوع قابل پیگیری خواهد بود.

برای مثال مرد پس از ازدواج به مشاغل حساس و تاثیر گزاری منصوب می شود برای مثال قضاوت، نیروهای امنیتی و حفاظت اطلاعات و… طبیعتا زندگی حال وی با گذشته وی تفاوت خواهد کرد و این امر زندگی مشترک را تحت شعاع قرار خواهد داد.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

موضوع دیگری که از ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی استثنا است، بحث توافقات و شروط صورت گرفته در ضمن عقد می باشد.

مطالبه مهریه به دلیل عوامل مختلفی از جمله وضعیت بد اقتصادی، سیاست فعلی قضات در خصوص حکم به عدم جلب و زندانی نشدن مرد به واسطه عدم پرداخت مهریه، کم کم خانم ها را به سمت سویی حذف مهریه در عوض گرفتن حق طلاق و اختیارات بیشتری از آقا به موجب شروط ضمن عقد کشانده است.

یکی از این اختیارات و امتیازات که در حین ازدواج و به موجب شروط ضمن عقد با رضایت آقا به خانم اعطا می شود موافقت با کار و اشتغال خانم می باشد. در این خصوص اگر آقا بعد از ازدواج به هر دلیلی با کار و اشتغال همسر خود مخالفت نماید، به موجب شرط ضمن عقد خانم این اختیار و حق را خواهد داشت که از همسر خود طلاق بگیرد.

تفاوت این مورد با مورد اول در امکان طلاق و جدایی است. در مورد اول و در صورت صرف توافق آقا، صرفا خواسته وی در صورت طرح آن در دادگاه مورد پذیرش واقع نمی شود در حالی که در مورد دوم اختیارات خانم بیشتر خواهد بود.

اما موضوع مهم و البته تاثیر گذار تری در این باره وجود دارد و آن هم تشخیص این امر است که آیا کار و اشتغال خانم واقعا با مصالح خانوادگی، حیثیت مرد یا زن تضاد و منافات دارد؟

در این باره باید بیان داشت که پس از ثبت دادخواست مرد علیه خانم در دادگاه خانواده، تشخیص این امر کاملا برعهده ی مقام رسیدگی کننده می باشد و هیچ گونه مبنا و ضابطه ای در این باره وجود ندارد.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

مطابق با نشست قضایی که بین قضات و کارشناسان محترم قضایی که در سال ۹۳ صورت گرفت، مطابق با نظر اکثریت، چنانچه در دادگاه این موضوع اثبات شود که کار و اشتغال خانم با مصالح خانوادگی، حیثیت مرد و زن منافات دارد و بعد از صدور حکم خانم بدون اجازه آقا همچنان به آن کار و حرفه ادامه دهد، این موضوع عدم تمکین محسوب می شود.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

نمونه دادخواست منع اشتغال همسر

ریاست محترم دادگاه
با سلام احتراماً به استحضار می رساند:
اینجانب با خوانده به موجب تصویر مصدق عقدنامه شماره …… مورخ …. دفترخانه شماره …. شهرستان ….. عقد ازدواج دایم منعقد نموده ام. حاصل زندگی مشترک در طول مدت …. فرزند دختر/ پسر/بدون فرزند می باشد. همسر بنده پس از ازدواج علیرغم مخالفت بنده در مجموعه ای مشغول به کار هستند که گاها تا دیروقت با صلاحدید کارفرما سرکار می مانند که این امر منافی و مخالف با حیثیت خانوادگی و وضعیت اجتماعی و شغلی اینجانب می باشد. لازم به ذکر است که درآمد بنده کفاف زندگی را می دهد. لذا با تقدیم این دادخواست به استناد مواد ۱۱۰۲ و ۱۱۱۷ قانون مدنی رسیدگی و صدور حکم به ممنوعیت ایشان از اشتغال را استدعا دارم.

نتیجه گیری

در پایان و با توجه به موارد گفته شده و به عنوان نتیجه گیری کلی از آنچه که بیان شد؛ مطابق با اصول کلی، هر کس می تواند در هر شغلی که به آن تمایل دارد اشتغال پیدا کرده و امکان ممانعت آن وجود ندارد. اما در قانون مدنی مرد می تواند تحت شرایطی که به آن اشاره شد همسر خود را از کار و حرفه ای که به آن مشغول است منع نماید.

البته خانم می تواند این حق را به موجب شروط ضمن نکاح برای خود محفوظ بدارد. همچنین در صورتی که خانم بدون اجازه آقا در شغل و کار مورد فعالیت خود که به تشخیص دادگاه منافی با وضعیت مرد باشد ادامه دهد از مصادیق عدم تمکین خواهد بود.

27 نظرات
  1. ایمان می گوید

    سلام
    خانم من چند ماهی است خانه را ترک کرده. دادخواست الزام به تمکین زدم، ایشان ملزم و محکوم به تمکین شده اما باز نگشت. با اینحال چون کودکمان ۵ ساله است، ایشان بچه مان را تنها گذاشته و تا غروب به سر کار میرود. که این امر باعث آزرده خاطر شدن کودک شده. آیا میتوانم دادخواست منع اشتغال برای او بدهم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام .بله ولی قاضی دادگاه در صورتی رای به نفع شما صادر میکنه که شغل همسر را منافی مصلحت خانواده وفرزند ببینه

  2. علی می گوید

    سلام عدم تمکین خانمم روگرفت وحکم ازدواج مجدد هم گرفتم خانمم برنمیگرده والان هم چندماهی مشغول شغل پرستاری دارن ادامه میده ودیدم که استخدام شده درشهردیگری میتونم ممانعت شغل روبگیرم

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام با توجه به ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی شوهر در صورتی می تواند زن خود را از حرفه یا شغل منع کند که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یازن باشد .با توجه به این که شما عدم تمکین و حکم ازدواج مجدد گرفته اید اثبات عدم مصالح خانوادگی در این شرایط پیش امده سخت میباشد

  3. علی می گوید

    باسلام خانم بنده ۶ماهه خونه رو ترک کردن عدم تمکین هم اومده یه بچه داریم پیش ایشونه اون بچه رو ول می‌کنه خونه پدرش می‌ره آرایشگاه زنانه کار می‌کنه میتونم شکایت کنم یانه

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام بله الزام به تمکین وچاره نهایی متارکه درصورت عدم سازش

  4. وکل می گوید

    “مهریه را همه دادند و همه نیز گرفتند”
    سلام علیکم برادران گرامی با توجه به اینکه در زمان عقد نکاح در سند ازدواج عنوان «عندالاستطاعه» به جای عنوان عندالمطالبه درج و نوشته شده باشد ، در صورتی می تواند زوجه مهریه را مطالبه نماید که ملائت و توانایی پرداخت زوج را در دادگاه خانواده با دلیل ، مدرک و سند معتبر به اثبات برساند که البته باید این اسناد ارائه شده توسط زوجه الزاماً غیر از مستثنیات دِین باشد لذا اگر بتواند ثابت نماید زوج محکوم به پرداخت مهریه می گردد و باید الزاماً بپردازد ولی، ولی، ولی اگر زوجه نتواند استطاعت و توانایی مالی زوج را به اثبات برساند (به عنوان مثال زوجی که هیچ سندی به نامش نیست و پولی هم در بانک جهت توقیف ندارد و کارمند هم نباشد که بتواند زوجه یک چهارم آن را به نفع خودش مسدود نماید) در اینحال مطالبه مهریه معلق و منتفی می ماند و زوجه هیچ گونه اقدامی جهت درخواست مهریه و اعمال فشار به زوج را نخواهد داشت البته این فرایند تا زمان استطاعت زوج به قوت خود باقی است مگر آنکه شرایط مالی جدیدی برای زوج پیش بیاید و زوج مستطیع و متمکن شود و الا اگر تا پایان عمرِزوج هم زوج مستطیع نشود امکان مطالبه مهریه برای زوجه به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی وجود ندارد. ضمناً در مورد مهریه های «عندالاستطاعه» به شرط عدم استطاعت و فقدان توانایی مالی زوج ، زوجه : ۱- حق حبس ندارد (موضوع ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی ملغی می شود) ۲- زوج زندان نمی شود(زوجه حق جلب زوج را نخواهد داشت) ۳- مهریه تقسیط نمی شود ۴- زوج ممنوع الخروج نمی شود و خلاصه هر اهرم فشاری را که زوجه می توانست به واسطه مهریه های سنگین و نامعقول به زوج وارد آورد و پایه های زندگی مشترک را متزلزل و بلکه تخریب نماید از کار انداخت و بلااثر نمود و موجب تحکیم خانواده ها گردید. «والسّلامُ عَليكُم و رَحمة اللهِ و بَركاتُه»

  5. محسن می گوید

    با سلام.همسرمن چندماهه خونه رو ترک کرده.ووسایل خودشوبانامه دادگاه برده‌و بنده الزام به تمکینشو زدم.وشرط ضمن سرعقدبرای رفتن به سرکارراکرده.ولی کاری راکه انجام میدهدباعث آزردن خودش و کاری طاقت فرسا‌است.وکارش باعث ازهم پاشیدن خانواده شده‌.ایامیتوانم با ارایه دادخواستی به دادگاه الزام به مانع رفتن ایشان به سرکارشان شوم واصرارایشان به کارعدم تمکین محسوب میشود

  6. محسن می گوید

    با سلام.خانم من چندماهه خونه رو ترک کرده.وبنده الزام به تمکینشو زدم.وایشان به سرکارمیرودکه باعث ازهم پاشیدپاشیدن خانواده واسیب زدن به بدن ایشان شده. و شرط ضمن عقد برای رفتن به سر کارکرده.ایابنده میتوانم با ارایه دادخواستی به دادگاه الزام ایشان به نرفتن به سر کارشان شوم.وایامقاومت ایشان به رفتن سر کارگرعدم تمکین به حساب می اید

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام اگر شروط اشتغال همسر را امضا کرده باشید همسر شما یا منع از طرف شما میتواند طلاق بگیرد. خیر تا زمانی که دادگاه حکم به منع اشتغال زوجه ندهد عدم تمکین محسوب نمی شود

  7. ایمان می گوید

    سلام همسر من پزشک متخصص می باشد و در زمان عقد ایشان دانشجو بود لیکن بعد از گذشت ۱۶ سال از زندگی مشترک شغل ایشان تمام زندگی بنده را تحت تاثیر قرار داده و مشکلات تربیتی برای فرزندم ایجاد نموده است آیا میتوانم درخواست جلوگیری از کار کردن ایشان را مطرح نمایم. لازم بذکر است که درآمد ايشان تماما صرف امور مربوط به خود ايشان شده و هیچ تاثیری در زندگی ما نیز ندارد.

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام بله میتوانید مانع شودید

  8. مهدی می گوید

    با سلام .
    میخواستم بدونم چطوری میتونم مانع سر کار رفتن خانمم بشم . جنبه سر کار رفتن نداره و از وقتی سر کار میره مدام به من سر کوفت میزنه که دارم خرج خونه میدم و تو این چند سال هیچ کاری برای من نکردی و … .

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام باید ثابت کنید که اشتغال همسر به زندگی مشترک ضربه وارد می کند که اینها دلیل موجهی نیستند

    2. بهزاد زینالی می گوید

      سلام میتوانید از لحاظ قانونی مانع از انجام کار بشوید

  9. ناشناس می گوید

    سلام خواهر بنده در زمان ازدواج دبیر اموزش،وپروش بوده الان مدت ۴ سال که اقدام به تاسسیس اموزشگاه هنرهای تجسمی دخترانه نموده که البته همسرشان ایشان را تشویق وحتی محل فعالیت هم توسط همسرشان اجاره شده در طول هفته دو روز هر روز ۲ ساعت هنرجو دارن محیطی کاملا دخترانه وامن ،حالا اختلاف پیدا کردن همسرشون برای اذیت کردن ایشان دادخواست منع اشتغال شغل دوم که همون اموزشگاه هست را تقدیم دادگاه نموده میخوام بدونم ایا دادگاه موافقت میکنه ؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام بله دادگاه منع اشتغال به شغل میکنه

  10. مجید می گوید

    سلام بنده با خانمم به مشکل خوردیم ولی من همسرمو میخوام و مشکل ما با مادر خانمم هست وایشون رفتن درخواست طلاق دادن چون حق طلاق داشتن والان ۳ ماه که رفته خونه پدرش بعد ما هم چون بالای خونه پر خانمم ساکن بودیم یعنی اونجارو ساختیم و رفتیم نشستیم و الان رفتن سند به نام خودشون گرفتن و بنده هیچ مدرکی ندارم که اونجا برای ما میباشد والان بنده را از خونه خودم بیرون کردن و قفلهارو تعویض کردن چه شکایاتی میتونم از همسرم و خانوادش انجام بدم

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام اگه خانه بنام همسرتون واقعا باشد هیچ کاری

  11. فاطم می گوید

    با سلام.اینجانبه مدت هفت سال هست که ازدواج کردم وثمرهآن دو فرزندس و همسرم و حتی خانواده اوهمگی معتاد به هروئین هستن ازبیم وترس اینکه خودم و فرزندانم آلوده نشیم به خونه پدرم پناه آوردم والبته مدت دوسال است که مشغول به کار خدماتی در زایشگاه دولتی هستم واوهرروز مرا تهدید به عدم اشتغال مینمایددرصورتیکه خودش بیکار و فاقد درآمد مشخصی است، و همچنین شکاک وبدبین ودست بزن دارد وباکوچکترین چیزی شروع میکند به فحاشی و کتک کاری ناگفته نماند که تنها سرمایه مادی این زندگی خونه ای کلنگی است که قابل سکونت هست اما سند محضر ی اون بنام خودم است لطفا مرا راهنمایی کنید که با این دو فرزندم واین زندگیم چکارکنم که مراهرروزبه جداکردن بچه هام وفروش خونه تهدید و مورد آزار و اذیت قرار میدهد

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام اقدام به طلاق ومطالبه مهریه اقدام نمایید

  12. فائزه می گوید

    با سلام.اینجانبه مدت هفت سال هست که ازدواج کردم وثمرهآن دو فرزندس و همسرم و حتی خانواده اوهمگی معتاد به هروئین هستن ازبیم وترس اینکه خودم و فرزندانم آلوده نشیم به خونه پدرم پناه آوردم والبته مدت دوسال است که مشغول به کار خدماتی در زایشگاه دولتی هستم واوهرروز مرا تهدید به عدم اشتغال مینمایددرصورتیکه خودش بیکار و فاقد درآمد مشخصی است، و همچنین شکاک وبدبین ودست بزن دارد وباکوچکترین چیزی شروع میکند به فحاشی و کتک کاری ناگفته نماند که تنها سرمایه مادی این زندگی خونه ای کلنگی است که قابل سکونت هست اما سند محضر ی اون بنام خودم است لطفا مرا راهنمایی کنید که با این دو فرزندم واین زندگیم چکارکنم که مراهرروزبه جداکردن بچه هام وفروش خونه تهدید و مورد آزار و اذیت قرار میدهد

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام میتوانید درخواست طلاق نمایید واقدام به مطالبه مهریه نمایید

  13. رضا می گوید

    سلام.
    همسربنده دراسفند۹۹با طرح دادخواست استردادجهیزیه وحکم از شورای حل اختلاف که دوروزه صادر شد باشکستن قفل وارد شده و جهیزیه و مقداری از لوازم بنده را باخود بردند.بعد ازآن دادخواست نفقه داده و مطالبه وجه از تاریخ عقدمان نموده است.هردو شکایت ایشان هم در یک شعبه تحت رسیدگی است.ضمن اینکه ایشان خودشان کارمند شورای اختلاف میباشند.۱-آیا میتوانم درخواست تغییر شعبه رسیدگی کننده رابدهم.۲-آیا میتوانم مانع از اشتغال ایشان به دلیل تاثیر پذیریش بخاطر شغلش بشوم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام خیراگردرشرف طلاق باشند نمیتوانید چنین اقدامی بر منع اشتغال نمایید

  14. هانا می گوید

    باسلام من از ازدواج اولم یک دختر دارم وبه مدت ۱۰سال سالن آرایشگاه داشتم الان چند ماهی هست که ازدواج دوم کردم همسرم کارمند هستند ولی متاسفانه به درآمد من چشم دارن وچون من درآمدم رو به ایشون نمیدم الان رفته منع اشتغال برای من گرفته والان منتظر رآی دادگاه هستم وهیچکدوم هیچ شرطی برای اشتغال نگذاشتیم آیا میتونن مغازه من رو ببندن؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام: بله می توانند ببندند.

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

16 − 10 =