شرایط منع اشتغال زوجه و نمونه دادخواست

اختلاف نظر و اختلاف سلیقه در هر خانواده ای وجود دارد اما مطابق با آمار های ارائه شده، اختلافات بین مرد و زن علی الخصوص زوج های جوان در صد بیشتری از این اختلافات خود را به خود اختصاص داده است.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

گاهی این اختلافات به قدری وسیع و گسترده است که ادامه ی زندگی را با مشکل روبه رو می کند و حتی میانجیگری و ارجاع به مراکز مشاوره به جهت حل مشکلات و اختلافات هم مثمر ثمر واقع نمی شود و تنها راه حل موجود جدایی و طلاق است.

اما گاها بسیاری از این مشکلات جنبه وسیع و گسترده نداشته و اغلب در خصوص برخی سوءتفاهم ها یا اتفاقات روزمره زندگی به وجود می آید. دراین نوشتار قصد داریم به بیان یکی از موارد، موضوع اشتغال زوجه بپردازیم.

منع اشتغال زوجه

امروزه با توجه به وضعیت نابسامان اقتصادی، مشکلات عدیده که عمده ی افراد جامعه را در تامین معاش با مشکلات جدی رو به رو ساخته است، عدم ثبات قیمت ها، پایین آمدن ارزش پول کشور و بسیاری از موارد دیگر، علی برکت الله…، اکثر خانم ها در جامعه امروزی شاغل هستند تا بتوانند بلکه درصدی از هزینه ها و مشکلات خود و زندگی مشترک را برطرف سازند و دیگر مانند گذشته نخواهند بود که انتخاب اکثر خانم ها خانه داری باشد.

اما در مواردی شاهد این موضوع هستیم همین امر اشتغال خانم، مشکلاتی را در بین زوجین به وجود آورده است. مطابق با یک اصل کلی (اصل ۲۸قانون اساسی) هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند.

اما این اصل به موجب قانون مدنی با استثناعاتی روبه رو شده است و آن هم به وسیله همسر خود (به وسیله ی مرد)، البته در صورت احراز وجود شرایطی امکان پذیر خواهد بود.

شرایط منع اشتغال زوجه

شرایط منع اشتغال زوجه

مطابق با ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی:

شوهر می تواند زن خود را از حرفه یا صنعتی که منافی مصالح خانوادگی یا حیثیات خود یا زن باشد منع کند.

این ماده به صورت بسیار کلی مطرح شده است و بسیاری از شرایط و استثناعات وارده را در نظر نگرفته است که لازم است به هرکدام پرداخته شود.
اولین موضوعی که می بایست به آن توجه شود بحث علم و آگاهی مرد از حرفه و کار خانم قبل از ازدواج می باشد. بنابر این اگر مرد در هنگام عقد مخالفتی با این موضوع نداشته باشد؛ نمی تواند در حین رابطه ی زوجیت با استناد به ماده۱۱۱۷ قانون مدنی، مانع اشتغال همسر خود شود.

البته اگر پس از ازدواج و ایجاد رابطه ی زوجیت مرد در کار و حرفه ی خود پیشرفت و ترقی چشمگیری نسبت به وضعیت اولیه ی خود در هنگام ازدواج پیدا کند یا اشتغال به شغل و مقامی پیدا کند که در هنگام رابطه ی زوجیت در آن اشتغال نداشته است و البته مهم تر از آن کار و حرفه خانم با کار و حرفه ی مرد به نوعی در تضاد باشد موضوع قابل پیگیری خواهد بود.

برای مثال مرد پس از ازدواج به مشاغل حساس و تاثیر گزاری منصوب می شود برای مثال قضاوت، نیروهای امنیتی و حفاظت اطلاعات و… طبیعتا زندگی حال وی با گذشته وی تفاوت خواهد کرد و این امر زندگی مشترک را تحت شعاع قرار خواهد داد.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

موضوع دیگری که از ماده ۱۱۱۷ قانون مدنی استثنا است، بحث توافقات و شروط صورت گرفته در ضمن عقد می باشد.

مطالبه مهریه به دلیل عوامل مختلفی از جمله وضعیت بد اقتصادی، سیاست فعلی قضات در خصوص حکم به عدم جلب و زندانی نشدن مرد به واسطه عدم پرداخت مهریه، کم کم خانم ها را به سمت سویی حذف مهریه در عوض گرفتن حق طلاق و اختیارات بیشتری از آقا به موجب شروط ضمن عقد کشانده است.

یکی از این اختیارات و امتیازات که در حین ازدواج و به موجب شروط ضمن عقد با رضایت آقا به خانم اعطا می شود موافقت با کار و اشتغال خانم می باشد. در این خصوص اگر آقا بعد از ازدواج به هر دلیلی با کار و اشتغال همسر خود مخالفت نماید، به موجب شرط ضمن عقد خانم این اختیار و حق را خواهد داشت که از همسر خود طلاق بگیرد.

تفاوت این مورد با مورد اول در امکان طلاق و جدایی است. در مورد اول و در صورت صرف توافق آقا، صرفا خواسته وی در صورت طرح آن در دادگاه مورد پذیرش واقع نمی شود در حالی که در مورد دوم اختیارات خانم بیشتر خواهد بود.

اما موضوع مهم و البته تاثیر گذار تری در این باره وجود دارد و آن هم تشخیص این امر است که آیا کار و اشتغال خانم واقعا با مصالح خانوادگی، حیثیت مرد یا زن تضاد و منافات دارد؟

در این باره باید بیان داشت که پس از ثبت دادخواست مرد علیه خانم در دادگاه خانواده، تشخیص این امر کاملا برعهده ی مقام رسیدگی کننده می باشد و هیچ گونه مبنا و ضابطه ای در این باره وجود ندارد.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

مطابق با نشست قضایی که بین قضات و کارشناسان محترم قضایی که در سال ۹۳ صورت گرفت، مطابق با نظر اکثریت، چنانچه در دادگاه این موضوع اثبات شود که کار و اشتغال خانم با مصالح خانوادگی، حیثیت مرد و زن منافات دارد و بعد از صدور حکم خانم بدون اجازه آقا همچنان به آن کار و حرفه ادامه دهد، این موضوع عدم تمکین محسوب می شود.

رابطه کار و اشتغال خانم و تمکین

نمونه دادخواست منع اشتغال همسر

ریاست محترم دادگاه
با سلام احتراماً به استحضار می رساند:
اینجانب با خوانده به موجب تصویر مصدق عقدنامه شماره …… مورخ …. دفترخانه شماره …. شهرستان ….. عقد ازدواج دایم منعقد نموده ام. حاصل زندگی مشترک در طول مدت …. فرزند دختر/ پسر/بدون فرزند می باشد. همسر بنده پس از ازدواج علیرغم مخالفت بنده در مجموعه ای مشغول به کار هستند که گاها تا دیروقت با صلاحدید کارفرما سرکار می مانند که این امر منافی و مخالف با حیثیت خانوادگی و وضعیت اجتماعی و شغلی اینجانب می باشد. لازم به ذکر است که درآمد بنده کفاف زندگی را می دهد. لذا با تقدیم این دادخواست به استناد مواد ۱۱۰۲ و ۱۱۱۷ قانون مدنی رسیدگی و صدور حکم به ممنوعیت ایشان از اشتغال را استدعا دارم.

نتیجه گیری

در پایان و با توجه به موارد گفته شده و به عنوان نتیجه گیری کلی از آنچه که بیان شد؛ مطابق با اصول کلی، هر کس می تواند در هر شغلی که به آن تمایل دارد اشتغال پیدا کرده و امکان ممانعت آن وجود ندارد. اما در قانون مدنی مرد می تواند تحت شرایطی که به آن اشاره شد همسر خود را از کار و حرفه ای که به آن مشغول است منع نماید.

البته خانم می تواند این حق را به موجب شروط ضمن نکاح برای خود محفوظ بدارد. همچنین در صورتی که خانم بدون اجازه آقا در شغل و کار مورد فعالیت خود که به تشخیص دادگاه منافی با وضعیت مرد باشد ادامه دهد از مصادیق عدم تمکین خواهد بود.

2 نظرات
  1. ایمان می گوید

    سلام
    خانم من چند ماهی است خانه را ترک کرده. دادخواست الزام به تمکین زدم، ایشان ملزم و محکوم به تمکین شده اما باز نگشت. با اینحال چون کودکمان ۵ ساله است، ایشان بچه مان را تنها گذاشته و تا غروب به سر کار میرود. که این امر باعث آزرده خاطر شدن کودک شده. آیا میتوانم دادخواست منع اشتغال برای او بدهم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام .بله ولی قاضی دادگاه در صورتی رای به نفع شما صادر میکنه که شغل همسر را منافی مصلحت خانواده وفرزند ببینه

انتقادات و پیشنهادات سازنده خود را با ما در میان بگذارید.

متخصصین ما به آنها جامع عمل می پوشانند.