قرار ترک تعقیب

طبق ماده ۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری؛ در جرایم قابل گذشت، شاکی می‌تواند تا قبل از صدور کیفرخواست درخواست ترک تعقیب کند. در این صورت، دادستان، قرار ترک تعقیب صادر می‌کند. شاکی می‌تواند تعقیب مجدد متهم را فقط برای یک‌بار تا یک‌سال از تاریخ صدور قرار ترک تعقیب درخواست کند. قرار ترک تعقیب یکی از نوآوری های قانون آین دادرسی کیفری جدید است که دادستان می تواند قبل از این که کیفرخواست صادر شود، درخواست ترک تعقیب نماید. البته این اختیار فقط در مورد جرایم قابل گذشت وجود دارد.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

قرار ترک تعقیب چیست؟

پیش بینی صدور چنین قرار از سوی دادستان در راستای تحقق اصل موقعیت داشتن تعقیب می باشد که قبلاً صدور چنین قراری از سوی دادسرا و دادستان در قوانین دادرسی کیفری پیش بینی نشده و سابقا وجود نداشته است. در قانون آیین دادرسی کیفری سابق قرار ترک محاکمه پیش بینی شده بود که با قرار ترک تعقیب متفاوت است.

قرار ترک تعقیب

صدور قرار ترک تعقیب به درخواست شاکی

درخواست ترک تعقیب به درخواست شاکی صورت می گیرد و اصولاً وقتی است که شاکی و متشاکی(کسی که از او شکایت شده است و مترادف مشتکی عنه می باشد) با هم توافق می کنند. دومین نکته در باب قرار ترک تعقیب این است که درخواست آن در مرحله تحقیقات مقدماتی صورت می گیرد. نکته بعدی این است که ترک تعقیب باعث قطع مرور زمان می گردد.

ایرادی که بر ماده ۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری وارد است این است که صدور قرار ترک تعقیب متهم را منوط به به درخواست شاکی کرده و این امر با اصل الزامی بودن یا قانونی بودن تعقیب منافات دارد. تعقیب متهم در تمام جرایم اعم از اینکه واجد حیثیت عمومی باشد یا خصوصی برعهده دادستان است بنابراین منوط کردن ترک تعقیب متهم به اراده شاکی و درخواست وی شأن و جایگاه مدعی العموم را کاهش می دهد. پیش بینی قرار ترک تعقیب با انتقاد برخی اساتید روبرو شده و ایشان معتقدند: این مقام قضایی است که با انجام تحقیقات مقدماتی معلوم نماید که آیا شکایت شاکی وارد است یانه و در پایان تحقیقات با صدور قرار نهایی تصمیم قضایی اتخاذ کند و سپردن این امر به درخواست شاکی را باعث وهن دستگاه قضا دانسته اند.

جرایم قابل گذشت چه جرایمی هستند؟

طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون مجازات اسلامی؛ جرایم قابل گذشت، جرایمی می‌باشند که شروع و ادامه تعقیب و رسیدگی و اجرای مجازات، منوط به شکایت شاکی و عدم گذشت وی است و جرایم غیر قابل گذشت، جرائمی می‌باشند که شکایت شاکی و گذشت وی در شروع به تعقیب و رسیدگی و ادامه آن‌ها و اجرای مجازات تأثیری ندارد.

قرار ترک تعقیب

آیا قرار ترک تعقیب در دادگاه ممکن است؟

خیر طبق تصریح ماده ۷۹ قانون آیین دادرسی کیفری درخواست ترک تعقیب و صدور آن صرفاً در مرحله تحقیقات مقدماتی صورت می گیرد.اما این نکته حائز اهمیت است که جرایمی که صرفا در اختیار دادگاه است و تحقیقات مقدماتی آن نیز توسط دادگاه انجام میگیرد که شامل سه دسته از جرایم است:

  1. تعزیر درجه هفت و هشت
  2. جرایم منافی عفت
  3. جرایم اطفال از آنجایی که تحقیقات مقدماتی این جرائم توسط دادگاه انجام می شود دادگاه صالح به صدور قرار ترک تعقیب می باشد.

بیشتر بخوانید: تعزیرات و مجازات بازدارنده


ترک تعقیب با تعلیق تعقیب چه تفاوتی دارد؟

تعلیق تعقیب در ماده ۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری مندرج است که مقرر داشته: در جرایم تعزیری درجه شش، هفت و هشت که مجازات آنها قابل تعلیق است،(جرائمی که مجازات آن ها از حبس سه ماه تا دوسال است) چنانچه شاکی وجود نداشته، گذشت کرده یا خسارت وارده جبران گردیده باشد و یا با موافقت بزه‌ دیده، ترتیب پرداخت آن در مدت مشخصی داده شود و متهم نیز فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشد، دادستان می‌تواند پس از اخذ موافقت متهم و در صورت ضرورت با أخذ تأمین متناسب، تعقیب وی را از شش ماه تا دو سال معلق کند. در این‌صورت، دادستان متهم را حسب مورد، مکلف به اجرای برخی از دستورهای زیر می‌کند:

  • الف – ارائه خدمات به بزه‏دیده در جهت رفع یا کاهش آثار زیان‌بار مادی یا معنوی ناشی از جرم با رضایت بزه‏دیده
  • ب – ترک اعتیاد از طریق مراجعه به پزشک، درمانگاه، بیمارستان و یا به هر طریق دیگر، حداکثر ظرف شش ماه
  • پ – خودداری از اشتغال به کار یا حرفه معین، حداکثر به مدت یک‌سال
  • ت – خودداری از رفت و آمد به محل یا مکان معین، حداکثر به مدت یک‌سال
  • ث – معرفی خود در زمان‌های معین به شخص یا مقامی به تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک‌سال
  • ج – انجام دادن کار در ایام یا ساعات معین در مؤسسات عمومی یا عام‌المنفعه با تعیین دادستان، حداکثر به مدت یک‌سال
  • چ – شرکت در کلاس‌ها یا جلسات آموزشی، فرهنگی و حرفه‌ای در ایام و ساعات معین حداکثر، به مدت یک‌سال
  • ح – عدم اقدام به رانندگی با وسایل نقلیه موتوری و تحویل دادن گواهینامه، حداکثر به مدت یک‌سال
  • خ – عدم حمل سلاح دارای مجوز یا استفاده از آن، حداکثر به مدت یک سال
  • د – عدم ارتباط و ملاقات با شرکاء جرم و بزه‏دیده به تعیین دادستان، برای مدت معین
  • ذ – ممنوعیت خروج از کشور و تحویل دادن گذرنامه با اعلام مراتب به مراجع مربوط، حداکثر به مدت شش‌ماه

قرار-ترک-تعقیب

تبصره ۱- درصورتی‌که متهم در مدت تعلیق به اتهام ارتکاب یکی از جرایم مستوجب حد، قصاص یا تعزیر درجه هفت و بالاتر مورد تعقیب قرار گیرد و تعقیب وی منتهی به صدور کیفرخواست گردد و یا دستورهای مقام قضایی را اجراء نکند، قرار تعلیق، لغو و با رعایت مقررات مربوط به تعدد، تعقیب به‌عمل می‌آید و مدتی که تعقیب معلق بوده است، جزء مدت مرور زمان محسوب نمی‌شود. چنانچه متهم از اتهام دوم تبرئه گردد، دادگاه قرار تعلیق را ابقاء می‌کند. مرجع صادرکننده قرار مکلف است به مفاد این تبصره در قرار صادره تصریح کند.

تبصره ۲- قرار تعلیق تعقیب، ظرف ده روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در دادگاه صالح است.

تبصره ۳- هرگاه در مدت قرار تعلیق تعقیب معلوم شود که متهم دارای سابقه محکومیت کیفری مؤثر است، قرار مزبور بلافاصله به وسیله مرجع صادرکننده لغو و تعقیب از سرگرفته می‌شود. مدتی که تعقیب معلق بوده است، جزء مدت مرور زمان محسوب نمی‌شود.

تبصره ۴- بازپرس می‌تواند در صورت وجود شرایط قانونی، اعمال مقررات این ماده را از دادستان درخواست کند.

تبصره ۵- در مواردی که پرونده به‌طور مستقیم در دادگاه مطرح می‌شود، دادگاه می‌تواند مقررات این ماده را اعمال کند.

تبصره ۶- قرار تعلیق تعقیب در دفتر مخصوصی در واحد سجل کیفری ثبت می‏شود و در صورتی‌که متهم در مدت مقرر، ترتیبات مندرج در قرار را رعایت ننماید، تعلیق لغو می‏گردد.

نتیجه قرار ترک تعقیب چیست؟

ابتدایی ترین نتیجه و اثر قرار ترک تعقیب این است که متهم اگر زندانی باشد آزاد می شود و اگر وثیقه سپرده باشد منجر به آزادی وثیقه خواهد شد. همچنین در صورتی که برای تامین خواسته مالی توقیف باشد از آن رفع توقیف خواهد شد.

سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند