تودیع خسارت احتمالی یعنی چه؟

گاهی شخصی که برای احقاق حق به دادگاه مراجعه می کند، بیم از بین رفتن و تضییع حق اصلی مورد ادعای خود یا تغییر وضع موضوع دعوا را دارد. مثلاً شخص خانه‌ ای را با مبایعه نامه خریداری کرده است ولی فروشنده از تنظیم سند رسمی بنام وی امتناع می‌کند.

خریدار دادخواست الزام به تنظیم سند به دادگاه تقدیم می کند، ولی امکان دارد فروشنده در جریان رسیدگی ملک مورد نظر را به دیگری منتقل کند.

قانون دستور موقت را برای در امنیت قرار دادن و حفظ موضوع دعوا پیش‌بینی کرده است.

گرفتن خسارت احتمالی از خواهان

لازم به ذکر است که می‌توان هم در دعاوی مالی و غیر مالی و حتی قبل از تقدیم دادخواست نیز از دادگاه درخواست دستور موقت کرد، ولی در این صورت متقاضی باید ظرف ۲۰ روز از تاریخ صدور دستور دستور موقت دادخواست خود را در خصوص موضوع اصلی به دادگاه تقدیم کند.

مثلاً در مثال فوق خریدار می تواند درخواست دستور موقت مبنی بر منع نقل و انتقال ملک را مطرح کند.

با این ‌حال شخصی که قرار دستور موقت علیه او صادر شده است هنوز در دعوا محکوم نشده است و صدور حکم ممکن است باعث ورود ضرر و خسارت به وی شود.

گرفتن خسارت

برای تأمین خسارت احتمالی که ممکن است به این شخص وارد شود قانون‌گذار در ماده ۳۱۹ قانون آئین دادرسی مدنی مقرر کرده است:

«دادگاه مکلف است برای جبران خسارت احتمالی که از دستور موقت حاصل می شود از خواهان تأمین مناسبی اخذ نماید و در این صورت صدور دستور موقت منوط به سپردن تامین می باشد».

بنابراین از خواهان که متقاضی دستور موقت از خسارت احتمالی گرفته می‌شود تا در صورتی که حکم به بی‌حقی او صادر شود از محل آن خسارت طرف مقابل پرداخت شود.

تکلیف خسارت احتمالی سپرده شده

طرفی که دستور موقت علیه او صادر شده است در صورتی استحقاق دریافت خسارت احتمالی را دارد که دستور موقت به مرحله اجرا درآمده باشد و حکم به بی حقی متقاضی دستور موقت صادر شده باشد.

قاعدتاً اگر دستور موقت اجرا نشود خسارتی هم به شخص وارد نمی‌شود و تامین سپرده شده (خسارت احتمالی) از سوی متقاضی به وی بازگردانده می شود. ناگفته پیداست که در صورتی که حکم به نفع متقاضی صادر شود نیز خسارت احتمالی سپرده شده به وی مسترد می شود.

به طور خلاصه کسی که دستور موقت علیه او صادر شده و حکم به بی‌حقی طرف مقابل او صادر شود برای دریافت خسارت احتمالی باید ثابت کند که در اثر اجرای دستور موقت به او خسارت وارد شده و بین خسارت وارد شده و اجرای دستور موقت رابطه سببیت وجود دارد و ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رأی نهایی مبنی بر بی‌حقی طرف مقابل مطالبه خسارت کند.

تکلیف خسارت احتمالی سپرده شده

مبلغ و مهلت پرداخت خسارت احتمالی

قاضی میزان خسارات احتمالی را تعیین می‌کند و طرفین دعوا نمی‌توانند به آن اعتراض کنند. در امور مالی مبلغ خسارت احتمالی نسبتی از ارزش واقعی خواسته (موضوع دعوا) است که بین ۱۵ تا ۲۰ درصد آن می باشد.

لازم به ذکر است که اگر دادگاه موافقت کند خسارت احتمالی می‌تواند به صورت غیرنقدی هم باشد مثل سهام یا ضمانت ‌نامه بانکی.

مهلت پرداخت سپردن خسارت احتمالی بستگی به نظر قاضی دارد و قانون در این مورد ساکت است و اگر در مدتی که دادگاه تعیین کرده متقاضی دستور موقت خسارت احتمالی را نپردازد دادگاه قرار رد درخواست دستور موقت را صادر می‌کند.

نتیجه گیری

صدور دستور موقت منوط به سپردن تأمین) خسارت احتمالی (از سوی متقاضی دستور موقت است به این دلیل که اگر متقاضی در اصل دعوا شکست خورد خسارتی که در اثر دستور موقت به طرف وارد شده جبران شود میزان خسارت احتمالی و مهلت پرداخت آن را قاضی تعیین می‌کند و در صورت عدم پرداخت درخواست دستور موقت لغو می‌شود.

سوالات مبحث خسارت احتمالی

در صورتی که قبل از اجرای قرار دستور موقت درخواست دستور موقت را مسترد کند یا درصورتی‌که حکم به نفع متقاضی دستور موقت صادر شود.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

6 نظرات
  1. فرشاد خلیلی می گوید

    با سلام. در صورت عدم تودیع خسارت احتمالی در موعد مقرر و صدور قرار رد درخواست دستور موقت از سوی دادگاه آیا خواهان می تواند در جریان رسیدگی به اصل دعوا مجددا درخواست دستور موقت برای همان موضوع یا موضوع جدید بنماید؟ با تشکر

  2. فرشاد خلیلی می گوید

    با سلام. مستند قانونی امکان تودیع چک و سفته و … بجای وجه نقد در تودیع خسارت احتمالی صدور دستور موقت چیست؟ با تشکر

  3. فرشاد خلیلی می گوید

    با سلام. در صورتی که خواهان قبل از اتمام مهلت تودیع خسارت احتمالی صدور دستور موقت از درخواست دستور موقت کتبا انصراف دهد دادگاه چه نوع قراری صادر می کند ابطال یا رد درخواست و در هر مورد آثار حقوقی آنها از نظر حق مجدد خواهان به درخواست مجدد دستور موقت در خلال دادرسی اصل دعوا چگونه است؟ با تشکر

  4. مرتضی رازقی می گوید

    باعرض سلام وقت بخیر
    مبلغ ۳۰ میلیون تومان به حساب فردی اشتباه ریختیم و از پس دادنش سرباز میزند
    اظهارنامه دادیم و بعدش نیاورد
    بعد از آن شکایت کردم و روز دادگاه مشخص کردند برای اردیبهشت ماه سال آینده
    امروز یه ابلاغیه دست من رسید که باید ۳۵ درصد از خسارت را تودیع کنی
    میخاستم ببینم که این تودیع درخواست مطالبه و تامین خواسته که به ما احضاریه دادن یکهفته ی دیگه بریم دادگاه برای انجام اینکار یعنی چه؟؟

  5. امیر حسین می گوید

    سلام اگر اعمال ماده ۳۹ تحویل کارگاه را انجام دهم آیا باید پاسخگو تمام کسانی که در ملک پیش خرید کرده اند باشم ؟ همچنین بدهی به شهرداری برای تخلفات ؟ خودم پیش خرید کرده ام و میخواهم اینکار را انجام دهم

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام سوال خود را در قسمت مشاوره تلفنی یا متنی سایت بپرسید
      https://vakiltop.com/

سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند