بررسی کامل دیه زن در اسلام و قانون مجازات اسلامی جدید در سال ۱۴۰۰

مهریه، چک برگشتی، عدم ایفای تعهدات مالی و و خسارت تاخیر در ایفا تعهدات و یا عدم انجام تعهدات، ورود خسارت به دیگری و… همگی را باید جز محکومیت های مالی بدانیم.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

اما در کنار موارد فوق و مطابق با شرع و فقه که قوانین ما از آن سرچشمه می گیرد، محکومیت به پرداخت دیه را نیز باید در زمره محکومیت های مالی قرارداد.

البته که بسیاری عقیده بر این موضوع دارند که دیه نیز یک نوع مجازات محسوب می شود اما مطابق با رویه و البته عرف حاکم، دیه صرفا یک نوع مسئولیت و جبران خسارت برای متضررین از جرم توسط قانون و شرع ما تعیین شده است.

در این نوشتار قصد داریم به بحث دیه و انواع آن، و نگاهی به دیه زن در سال جاری مطابق با شرایط مختلف بپردازیم.

دیه و انواع چیست؟

دیه و انواع چیست؟مطابق با مفاهیم و تعاریف ارائه شده از فقه و قوانین کیفری، دیه مالی است که در جنایت های، غیرعمدی، شبه عمد، خطای محض و حتی عمدی در مواردی که امکان قصاص وجود نداشته باشد یا شاکی گذشت نموده باشد توسط مقام قضایی تعیین و مرتکب یا مرتکبین محکوم به پرداخت آن به شاکی یا اولیای دم می باشند.

اما مطابق با قانون مجازات اسلامی، بر اساس نوع آسیب و جنایت به دیه اعضا و منافع تقسیم می شود.

منظور از دیه ی اعضا، دیه ای است که بر اساس آسیب به هریک از اعضای بدن وارده شده و دادگاه رسیدگی کننده به موضوع مطابق با نظر پزشکی قانونی و معیار و میزانی که قانون مجازات تعیین نموده است، میزان دیه را تعیین و زیان دیده مستحق دریافت آن می باشد.

اما نوع دیگری از دیه، که بر اساس کارکرد و نحوه ی فعالیت هریک از اعضای بدن تعیین می شود که البته ارتباط مستقیمی نیز با دیه اعضا دارد دیه منافع می باشد.

منافع همانطور که اشاره شد کارایی هر یک از اعضا می باشد برای مثال چشم یک عضو بدن و منفعت و فواید حاصل از آن که شامل دیدن می شود منافع نامیده می شود.

نکته ی قابل توجه در این باره، قابل جمع بودن دیه عضو و منافع می باشد، به بیان ساده تر امکان این امر وجود خواهد داشت که شخص مجرم و زیان زننده به واسطه ی اقدامات صورت گرفته علیه آسیب دیده، هم به دیه عضو محکوم شود و هم به دیه منفعت.

برای مثال: در یک نزاع خیابانی، عمل مرتکب، علاوه بر آسیب و شکستگی به بینی زیان دیده، منجر به از بین رفتن حس بویایی که از منافع آن عضو می باشد شده است؛ که دراین صورت علاوه بر دیه عضو، دیه منفعت نیز به زیان دیده تعلق خواهد گرفت.

از مهم ترین دیه منافع می توان به:

  • دیه عقل (از بین رفتن حافظه).
  • دیه بویایی.
  • دیه چشایی.
  • دیه صوت و گویایی مواردی ازجمله، عدم نگه داری دائم مدفوع یا ادرار.
  • عدم قدرت مقاربت.
  • عدم بارداری و….

دیه و انواع چیست؟

منظور از ارش چیست؟

ارش نیز در واقع همانند دیه مالی است که در صورت وقوع آسیب به زیان دیده توسط مجرم می بایست پرداخت گردد.

منتهی دیه میزان و مقدار آن در قانون مشخص است و فقط برای تشخیص میزان آسیب و جراحات به پزشکی قانونی ارجاع می شود، اما در حالی که در ارش اینگونه نیست و برای تعیین میزان آن می بایست نظر پزشکی اخذ شود چرا که قانون میزان آن را نیز تعیین ننموده است.

برای مثال ارش از بین عدم قدرت مقاربت و بارداری

دیه زن و مرد در اسلام و قانون مجازات اسلامی در سال جاری چگونه است

همانطور که اشاره شد دیه از احکام و قواعد شرعی ما محسوب می شود و مطابق با دین اسلام، دیه نیز می تواند مواردی از جمله:

صد شتر كه داخل در سال ششم باشند، دويست گاو چه نر يا ماده، يك هزار دينار كه عبارت است هر دينارى از يك مثقال شرعى طلاى مسكوك، ده هزار درهم، يك هزار گوسفند چه نر چه ماده. می باشد اما نرخ دیه در قانون هرساله بر اساس شاخص ها و میزان تورم موجود در جامعه توسط قوه قضاییه تعیین خواهد شد.

در سال جاری، دیه مرد مبلغ ۴۸۰ میلیون تومان (دیه کامل) و دیه خانم نصف دیه مرد یعنی مبلغ ۲۴۰ میلیون تومان می باشد.

اما این میزان دیه در صورتی که زمان وقوع و آسیب در ماه های حرام یعنی ماه های محرم، رجب، ذی الحجه و ذی القعده باشد دیه کامل (مرد) ۶۴۰ میلیون تومان و نصف آن در صورتی که زیان دیده خانم باشد خواهد بود.

اما این تفاوت دیه در صورتی که آسیب در اعضا و منافع باشد متفاوت خواهد بود.

دیه زن و مرد در اسلام و قانون مجازات اسلامی

قانون مجازات در ماده ۵۶۰ بیان می دارد که:

دیه زن و مرد در اعضاء و منافع تا کمتر از ثلث دیه کامل مرد یکسان است و چنانچه ثلث یا بیشتر شود دیه زن به نصف تقلیل می یابد. (یک سوم دیه کامل با دیه سال جاری مبلغی حدود ۱۶۰ میلیون تومان خواهد بود)

برای تشریح و بیان این ماده باید بیان داشت که:

مطابق با ماده ۶۴۱ قانون مجازات اسلامی، دیه ی هریک از انگشتان دست یک دهم دیه کامل می باشد(یعنی مبلغی حدود ۴۸ میلون تومان) از آنجایی که تا سقف یک سوم دیه کامل دیه زن و مرد در اعضا و منافع یکسان می باشد، در صورتی که مردی انگشت یک دست خانمی را قطع کند می بایست معادل دیه همان یک انگشت دست قطع شده را به خانم پرداخت نماید.

اما اگر مردی چهار انگشت دست یک خانم را قطع نماید، از آنجایی دیه چهار انگشت دست بیش از یک سوم دیه خواهد شد، مرد برای پرداخت دیه طبق ماده ۵۶۰ قانون مجازات می بایست فقط دیه دو انگشت دست خانم را به وی پرداخت نماید! (دیه چهار انگشت معادل ۱۹۲ میلیون تومان می باشد و سقف تعهدات مرد در برابر زن ۱۶۰ میلیون تومان)

وضعیت دیه در تصادفات رانندگی

مطابق یک رای وحدت رویه صادره از دیوان عالی کشور و قانون بیمه اجباری:

در خصوص تصادفات اعم از اینکه منجر به فوت شود یا نه، شرکت های بیمه مکلف هستند بدون در نظر گرفتن جنسیت آسیب دیده، دیه خسارت های وارده را به آسیب دیده یا بازماندگان وی بپردازد و پس از آن به شخص یا اشخاص مقصر یا مسبب حادثه مراجعه نماید.

وضعیت دیه در تصادفات رانندگی

نتیجه گیری

در پایان و به عنوان نتیجه گیری کلی از آنچه که بیان شد؛ دیه یکی از احکام مقرر در فقه و قانون می باشد که در صورت وقوع آسیب و زیان بر اساس نوع جنایت، تاریخ یا مکان جنایت، جنسیت زیان دیده، توسط مرتکب به آسیب دیده یا بازماندگان وی پرداخت خواهد شد.

نوع دیگری از دیه نیز وجود دارد که در قانون میزان آن تعیین نشده است، بلکه تعیین میزان و مبلغ دیه توسط پزشک قانونی به عمل خواهد آمد که ارش نام دارد.

نرخ دیه در سال ۱۴۰۰ بر اساس بخش نامه رئیس قوه قضاییه معادل ۴۸۰ میلیون تومان می باشد که این مبلغ در ماه های حرام یک سوم اضافه خواهد شد.

سوالات متداول

خیر، زن و مرد در میزان دیه مساوی نیستند اما به موجب رای وحدت رویه ما بقی دیه زن از صندوق تامین خسارات بدنی پرداخت می گردد.

منافع در واقع کارکرد، کارایی و نحوه ی فعالیت هریک از اعضای بدن می باشد و در صورتی که به موجب آسیب کارایی یک عضو از بین برود دیه منافع آن جز عضو می بایست پرداخت شود.

بله؛ در جنایت عمد موجب دیه ظرف یک سال قمری، در جنایت شبه عمد ظرف دو سال قمری و در جنایت خطای محض ظرف سه سال قمری مرتکب می بایست دیه را پرداخت نماید.

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

هفت + 13 =