کدام اسامی قابل تغییرند؛ شرایط تغییر نام، نام خانوادگی و تاریخ تولد شناسنامه

یکی از موارد رایج مراجعه اشخاص به ثبت احوال، تقاضا برای تغییر نام و نام خانوادگی و همچنین کاهش و یا افزایش سن می باشد. برای مثال گاهی افراد از نام، نام خانوادگی و یا پسوند فامیلی خود ناراضی اند، گاهی ادعا می کنند که سن شناسنامهای آن ها مطابق با سن واقعی شان نیست و نیاز به کاهش یا افزایش دارد.

لیکن علی رغم حجم بالای تقاضا در این خصوص  معمولا تنها به تعداد اندکی از درخواست ها ترتیب اثر داده می شود. به عبارت دیگر انجام اینگونه تغییرات تابع ضوابط قانونی خاصی است و تنها در صورت وجود شرایطی انجام می شود.
در در این مطلب به این بحث خواهیم پرداخت که اساسا افراد در چه شرایط و به چه دلایلی اقدام به انجام چنین تغییراتی در شناسنامه خود می پردازند و به لحاظ قانونی به کدام درخواست ها و تحت چه شرایطی ترتیب اثر داده می شود.

اصلاح تاریخ تولد / شرایط تغییر سن در شناسنامه مطابق قانون

گاهی افراد جامعه متقاضی تغییر سن شناسنامه ای خود می باشند به این دلیل که ادعا می نمایند سن واقعی شان با سن شناسنامه ای آن ها مطابقت ندارد. این عدم تطابق، دلایل مختلفی می تواند داشته باشد. گاهی ناشی از بی دقتی مامور ثبت هنگام درج تاریخ تولد می باشد و یا در گذشته بسیار مرسوم بوده که هنگام فوت یکی از فرزندان، پدر و مادر، شناسنامه او را به فرزند بعدی منتسب می نمودند.
مطابق قانون این افراد، تحت شرایطی که قانون مقرر کرده است و پس از ارایه درخواست خود و طی مراحل مورد نیاز اقدام به تغییر سن شناسنامه خود نمایند. شایان ذکر است در خصوص مراحل تغییر سن میبایست بین دو حالت قایل به تفکیک شد:

  1.  حالتی که شخص ادعا می کند سن شناسنامه ای وی، بیش از پنج سال با سن واقعی او اختلاف دارد ،
  2.  حالتی که کمتر از پنج سال اختلاف، مورد ادعا باشد.

شرایط تغییر سن در شناسنامه

الف) تغییر سن بیشتر از پنج سال مطابق قانون

مطابق با ماده واحده و تبصره قانون حفظ و اعتبار اسناد سجلی و جلوگیری از تزلزل آنها مصوب مجلس شورای اسلامی به شماره ۵۷۶-ق مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۷، چنانچه شخصی، متقاضی تغییر سن شناسنامه ای خود، برای بیش از پنج سال می باشد، میبایست ابتدا به دبیرخانه کمیسیون تشخیص سن ادارات ثبت احوال محل صدور شناسنامه خود رجوع نموده و مدارک مورد نیاز را تسلیم و رسید آن را دریافت کند.
پس از آن، کمیسیونی مرکب از فرماندار یا بخشدار، رئیس اداره ثبت احوال محل و پزشک منتخب مدیرعامل سازمان بهداری استان و رئیس شورای اسلامی شهر و یا بخش محل صدور شناسنامه و با عضویت و ریاست قاضی دادگاه صالحه محل تشکیل می گردد و چنانچه اثبات شود اختلاف سن واقعی با سن شناسنامه ای بیش از ۵ سال است می تواند سن خود را اصلاح نماید.
تاریخ تشکیل جلسه رسیدگی، توسط دبیرخانه کمیسیون تشخیص سن محل صدور شناسنامه به خواهان ( متفاضی ) ابلاغ میشود و وی مکلف است در وقت تعیین شده با در دست داشتن شناسنامه عکس دار در کمیسیون مربوطه حاضر شود .

مدارک مورد نیاز برای تغییر سن شناسنامه بیش از پنج سال:

  1. درخواست کتبی متقاضی مطابق با  فرم شماره ۸.
  2.  یک قطعه عکس جدید .
  3. ارائه اصل شناسنامه عکسدار و کپی آن
  4. اصل تصویر مدارک مربوط به قیم یا وصی برای افراد تحت سرپرستی
  5.  اصل و تصویر حکم رشد برای اشخاص کمتر از ۱۸ سال که شخصا” مراجعه می‌نمایند .
  6. تهیه فیش بانکی مطابق تعرفه مقرر نزد هر یک از شعب بانک ملی ایران بنام سازمان ثبت احوال کشور .

ب) تغییر سن شناسنامه کمتر از پنج سال


در صورتی که تغییر سن شناسنامه کمتر از پنج سال مورد ادعا باشد، متقاضی با مشکلات کمتری مواجه است. برای این منظور نیازی به مراجعه به کمیسیون تشخیص سن نمی باشد و متقاضی تنها کافیست به دادگستری مراجعه نموده و ضمن تقدیم دادخواست مورد نظر خود و طی کردن تشریفات اداری و تسلیم مدارک مورد نظر خود، در این خصوص اقدام به عمل آورد.

تغییر نام و نام خانوادگی در شناسنامه

تغییر نام و نام خانوادگی در شناسنامه

گاهی ممکن است اشخاص از اسم خود ناراضی باشند برای مثال ممکن است اسمی که برای آن ها انتخاب شده، یک نام غیر متعارف یا قدیمی باشد و یا دیگران آن ها را با اسمی غیر از اسم شناسنامه ای شان صدا بزنند در این موارد اغلب به فکر تغییر نام خود می افتند.
از همین رو یکی از رایج ترین اصلاحاتی که افراد جامعه مایل هستند در شناسنامه خود انجام دهند، تعویض نام و نام خانوادگی خود می باشد. از آنجایی که اشخاص اصولا در انتخاب نام خود هیچ اختیاری نداشته اند و این امر کاملا از جانب والدین به آن ها تحمیل شده است، لذا قانون، شرایطی را پیش بینی نموده است که افراد در برخی موارد قادر به تغییر نام و نام خانوادگی خود باشند.
در ارتباط با نام خانوادگی نیز همین دلایل افراد را به فکر انجام اصلاحات می اندازد مثلا ترکیبی بودن نام خانوادگی به نحوی که یک نام محسوب نشود و…


بیشتر بخوانید: شناسنامه در حقوق ایران


شرایط تغییر نام و نام خانوادگی در نظام حقوقی ما /کدام اسامی قابل تغییرند؟

مطابق ماده ۲۰ قانون ثبت احوال که  از اسامی ممنوع نیز نام برده شده است، به دارندگان آن اسامی اختیار داده است که با مراجعه به مراجع مربوطه و طی نمودن مراحل قانونی، اقدام به تغییر نام و نام خانوادگی خود نمایند. مطابق این ماده، اسامی قابل تغییر به شرح زیر می باشند:

  1. اسامی مرکبی که عرفا” یک نام محسوب نمی شوند ( اسامی مرکب ناموزون ) مانند : ” ، شهره فاطمه ، حسین معروف به کامبیز و ….”
  2.  نام هائی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی می گردد .مانند : ” عبدالات، عبدالعزی ” ( لات و عزی نام دو بت در مکه معظمه دوران قبل از اسلام است )
  3.  القاب اعم از ساده و مرکب، مانند : ” ملک الدوله، خان، یا شوکت الملک، حاجیه سلطان و سلطانعلی “
  4.  عناوین اعم از عناوین لشکری و یا کشوری و یا ترکیبی از اسم و عنوان مانند : ” سروان، سرتیپ، دکتر، شهردار و یا سروان محمد و شهردار علی
  5.  اسامی نامتناسب با جنس، مانند : ” ماشاءاله برای اناث و یا انتخاب نام اشرف و یا اکرم برای افراد ذکور”
  6. اسامی زننده و مستهجن: زننده و مستهجن آن دسته از نام هائی است که بر حسب زمان، مکان یا مورد به دلایل و جهات زیر برای دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تأیید شورایعالی برسد نام هایی که با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبی مردم مغایر باشد .مانند ” لات، خونریز، چنگیز و … “نام هایی که معرف صفات مذموم و مغایر با ارزش های والای انسانی است .مانند : گرگ ، قوچی و ….نام هایی که موجب تحقیر اشخاص بوده و یا معنای لغوی آن در جامعه قابل پذیرش نباشد. مانند : ” صد تومانی، گت آقا، کنیز، گدا و … “
  7. – تصحیح اشتباهات املائی در نام اشخاص که به دلیل عدم آشنائی مامور با لهجه ها و الفاظ و معانی محلی و یا ناشی از تلفظ اظهار کننده پیش آمده .
  8.  حذف کلمات زائد و غیر ضروری در نام اشخاص .
    مانند : ” قلی، غلام، گرگ، ذولف و قوچ “
  9. هم نام بودن برادران و یا خواهران در یک خانواده.
  10.  هم نام بودن فرزند با پدر و یا مادر در یک خانواده.
  11.  تغییر نام کسانی که با تأیید مراجع ذیصلاح به دین مبین اسلام مشرف می شوند.
  12.  تغییر نام ها از صورت عربی به شکل فارسی از قبیل رحمن به رحمان، اسمعیل به اسماعیل، اسحق به اسحاق و …
  13. تغییر نام کسانی که تغییر جنسیت داده و دادگاه صالحه حکم به تغییر نوع جنس در اسناد سجلی و شناسنامه آنان صادر نموده است.پیشوند ” عبد ” خاص اسامی و صفات ذات پروردگار است و در سایر موارد متقاضی می تواند تقاضای حذف آنرا بنماید.
  14. ۱تغییر نام کسانی که نام آنها اسامی ایام هفته باشد.

مدارک و مراحل لازم برای تغییر نام و نام خانوادگیمدارک لازم برای تغییر نام و نام خانوادگی

  1. ارایه اصل شناسنامه و دو کپی از آن.
  2. مراجعه به اداره ثبت احوال و تکمیل فرم درخواست تغییر نام. (فرم شماره ۵)
  3. پرداخت هزینه مربوطه مطابق تعرفه مقرر جاری.

مراحل لازم برای تغییر نام و نام خانوادگی


شخص متقاضی برای تغییر دادن نام یا نام خانوادگی، از زمان تقدیم درخواست به اداره ثبت تا صدور شناسنامه جدید، باید مراحل زیر را  طی نماید:

  1. رجوع به اداره ثبت احوال
  2. ارایه مدارک لازم به همراه درخواست مورد نظر
  3. بررسی اصالت و صحت اسناد توسط کارشناسان اداره ثبت
  4. بررسی درخواست متقاضی بر طبق قانون
  5. صدور شناسنامه جدید در صورت پذیرش تقاضا.

چه اشخاصی می توانند متقاضی تغییر نام و نام خانوادگی خود شوند؟

برای انجام تغییر نام، شخص متقاضی باید دارای شرایط زیر باشد و در غیر اینصورت پدر و جد پدری و یا سرپرست قانونی او میبایست در این خصوص اقدام نمایند:

  • اشخاص دارای ۱۸ سال تمام
  • برای اشخاص زیر ۱۸ سال، داشتن حکم رشد از دادگاه لازم می باشد.
  • پدر یا جد پدری برای فرزندان کمتر از ۱۸ سال.
  • سرپرست قانونی ( قیم، امین، وصی ) در خصوص افراد صغیر و محجور با دردست داشتن مدارک مستند که سمت او را احراز نماید

56 نظرات
  1. محمد می گوید

    باسلام
    دوستان نام و نام خانوادگی بنده (محمد شوقی یوسف اباد) هست
    ایا میشه نام خانوادگیم رو به (یزدانی) تغییر بدم؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      یکی از قواعد تغییر نام خانوادگی دو بخشی بودن اونه که شامل شما میشود

  2. یاس می گوید

    سلام،ایا میتوان اسم مائده را به یاس تغیر داد؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام اصولا تغییراسم مذهبی به غیر مذهبی سخت است

  3. Atefeh می گوید

    سلام‌ ایا میشه اسم سمیه رو ب عاطفه تغییر داد؟؟
    یا به چه اسمایی قابل تعییر است

  4. Atefeh می گوید

    سلام ایا میشه اسم‌سمیه رو به عاطفه تغییر داد؟
    یا به چی اسامی دیگه ای میشه تعییر داد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      بله امکان پذیر است

  5. Hamed می گوید

    سلام میشه اسم کبراروبه باران تغییرداد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      امکان تغییر اسمتون وجود دارد، به اداره ثبت احوال مراجعه فرمایید

  6. قادر می گوید

    سلام لطفا بفرمایید قادر به چه نام هایی قابل تعییر است ممنون

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام در قسمت مشاوره های سایت زیر از وکلا بپرسید

      https://vakiltop.com/

  7. Dani می گوید

    سلام آیا میشه اسم مدیا رو به ماری ،ماریا، یا،آریاناوسلنا تغیر داد این اسمها توی فهرست ثبت احوال بود ولی نمیدونم میشه تغیر داد یا نه

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام در قسمت مشاوره های سایت زیر ازوکلا بپرسید
      https://vakiltop.com/

  8. Dani می گوید

    و نام خانوادگیم رو هم میخوام تغیر بدم و فامیلیم یاهویی هست میشه؟

  9. تغییر اسم معصومه می گوید

    میشه اسم معصومه رو به خاطره یا چیز دیگ تغییر داد، برای رفتن ب خارج کشور میشه تغییر اسم رو درخواست داد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      علت تغییر نام مهم نیست ولی تغییر اسامی مذهبی به غیر مذهبی سخت است

  10. نازنین می گوید

    سلام ایا میشه اسم فائزه رو به نازنین تغییر داد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام تغییر اسامی مذهبی به مذهبی غیر ممکن نیست ولی سخت تر از حالت عادی است

  11. مهدیه می گوید

    سلام میشه اسم مهدیه رو به یگانه تغییر داد?

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام. تغییر اسامی مذهبی به غیر مذهبی سخته ولی غیر ممکن نیست

  12. ناز می گوید

    سلام میشه اسم هاجر رو به نازنین تغییر داد؟

  13. ناشناس می گوید

    سلام آیا امکان داره اسمم را از کلثوم به کوثر تغییر بدم

  14. ناشناس می گوید

    سلام آیا امکان داره اسمم را از کلثوم به کوثر تغییر داد

    1. وکیل تاپ می گوید

      امکانش هست ولی راحت نیست

  15. فاطمه می گوید

    سلام من اسمم فاطمه آهنج است.من به بازیگری علاقه ی زیادی دارم و کشور ترکیه را خیلی دوست دارم .ومیخوام ۱۸ سالگی برم تهران برای کلاس زبان ترکیه ای ومیخوام اسم و فامیلیمو عوض کنم بزارم نسلیهان اوزدمیر چرا نمیشه؟

  16. فاطمه می گوید

    سلام من اسمم فاطمه آهنج است .من میخوام اسم و فامیلیمو عوض کنم بزارم نسلیهان اوزدمیر چرا نمیشه؟

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام در خصوص تغییر دادن اسامی ائمه سخت گیری میشود

  17. فاطمه برزگر می گوید

    سلام اسم دخترم پرینا است آیا میتوان به اسمی با فراوانی بیشتر تغییر داد؟دخترم ۹ سالشه…ممنون

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام بله امکانش هست

  18. فاطمه برزگر می گوید

    سلام اسم دخترم پرینا است با توجه به اینکه تشابه زیادی به اسم پرنیا دارد و فقط جای ی و ن عوض شده و تشابه با اسامی دیگری مثل پریناز…اسمش خیلی شناخته شده نیست و این مرا اذیت میکند آیا میتوان آنرا به اسمی با فراوانی بیشتر تغییر داد ؟؟ممنون

  19. ناشناس می گوید

    سلام ایا میشه اسم آیگین رو ب فاطمه تغییر داد؟؟
    و ب من گفتن چون سنم کمه باید امضای پدر باشه ایا بدون امضای پدر هم میشه ؟؟؟؟

  20. ناشناس می گوید

    سلام آیا میشه اسم آیگین رو ب فاطمه تغییر داد ؟؟و ب من گفتن چون سنم کمه باید امضای پدر باشه ایا بدون امضای پدر هم میشه؟؟

  21. سیف اله کیانی می گوید

    سلام
    اسم من سیف اله می باشد آیا میتونم ثبت احوال درخواست تغییر نام بدم

  22. شیدا می گوید

    سلام وقتتون بخیر. آیا می توانم نامم را از اعظم به شیدا تغییر دهم. ار بچگی شیدا صدام کردن و اعظم فقط در حد شناسنامه و کارهای اداری بوده

  23. پرستو می گوید

    سلام چرا با تغییر اسم بتول به پرستو مخالفت میکنن،درسته مذهبی،ولی لابد مشکلاتی هست ک اقدام به تعویضش کرده

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام باید وکیل بگیرید

  24. سهیلا می گوید

    سلام. یعنی بریم ثبت احوال اقدام کنیم میشه؟؟؟؟ممکنه درخواستو رد کنن بگن نمیشه وازاین حرفا. خواستم اسممو که سهیلا هست رو به الهه تغییر بدم.

  25. مجتبی می گوید

    سلام
    آیا میشه اسم طاها رو به آوش تغیر داد
    ممنون

  26. رضوان می گوید

    آیا امکان تغییر اسم رضوان به رزالی هست

  27. راشین می گوید

    سلام وقتتون بخیر..از طریق ثبت احوال اقدام کردم برا تغییر اسم از مهدیه به راشین،ولی رد شد..میخوام از طریق دادگاه اقدام کنم.همه چی بستگی داره به قاضی درسته؟

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام تغییر نام مذهبی به غیر مذهبی دشوار است ولی غیر ممکن هم نیست

  28. زهرا بروجردی می گوید

    سلام .آیا امکان تغییر زهرا به نفس هست؟

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام بله

  29. دریا می گوید

    سلام میشع اسم الینا رو به دریا تغییر داد من ۱۴ سالمه ممنون

  30. مائده می گوید

    سلام اسم شناسنامه ای من اعظم هستش اما مائده صدام میکنن امکانش هست اعظم ب مائده تبدیل بشه؟؟؟

  31. امیر می گوید

    سلام میشه نام خانوادگی بیگلی رو به خاطر اینکه خیلی مسخرس میکنن تغییر به سالاریان بهزادیان شهنامیان و ….. کرد ؟ هزینه ی تغییر ش چه قدره؟

  32. ناشناس می گوید

    سلام. ایا افرادی ک سو،پیشنه دارند میتوانند نام کوچکشان را تغییر دهند؟ بنده دوسال پیش اقدام کردم موافقت نشد با این که ده سال از سو،پیشینه ی بنده میگذرد

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام بله ممکن است

  33. حمیده می گوید

    اسمم حمیده هست.میخوام تغییر بدم به یگانه یاشهره میشه

  34. معصومه می گوید

    سلام ایا میشه نام نرگس و به ملیکا تغییر بدم . ایا میشه نام معصومه رو به ناهید تغییر بدم .ایا میشه محل تولدم و تغییر بدم . ممنون

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام تغییر نام های مذهبی به غیر مذهبی دشوار است وبا دلیل همراه است. خیر امکان تغییر محل تولد وجود ندارد

  35. ناشناس می گوید

    سلام، خسته نباشید،
    منو از بچگی مونا صدام میزدن اما پدربزرگم اسممو تو شناسنامه خدیجه گذاشته، الان تغییر نام خدیجه به مونا برای افراد سید ممکنه؟

  36. مونا می گوید

    سلام، خسته نباشید،
    منو از بچگی مونا صدام میزدن اما پدربزرگم اسممو تو شناسنامه خدیجه گذاشته، الان تغییر نام خدیجه به مونا برای افراد سید ممکنه؟

  37. الی می گوید

    سلا‌م ایا میشه اسم الهه رو به الناز یا شیدا تغییر داد؟ ممنون اگه جواب بدین

  38. مرضیه می گوید

    سلام میشه اسم مرضیه رو به سارا تغییر داد?

  39. معصومه می گوید

    سلام میشه لطفا راهنمایی بفرمایید با ذکر چه دلایلی امکان تغییر نام معصومه به اسامی غیرمذهبی امکان دارد؟

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند