جعل مدرک تحصیلی و مجازات آن

امروزه در کشور ما موضوع جعل مدرک تحصیلی بسیار شایع است و دلیل عمده ارتکاب این جرم، مدرک گرایی و اهمیت دادن به مدرک می‌باشد به نحوی که حتی افرادی هم که در جایگاههای خوب شغلی و اجتماعی قرار دارند برای دستیابی به موقعیت بهتر شغلی و اجتماعی، حقوق بیشتر و ارتقا جایگاه خود در نهادها اقدام به جعل مدرک تحصیلی می نمایند و از مدرک تحصیلی جعل شده استفاده می نمایند.

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

به دلیل شیوع ارتکاب به این جرم در این مطلب قصد داریم به بررسی جرم مذکور بپردازیم که برای این منظور ابتدا تعریفی از جرم جعل به صورت کلی ارائه نموده و انواع آن را بیان می داریم و در نهایت به بررسی جرم مورد نظر به صورت خاص می پردازیم.

جرم جعل مدرک تحصیلی

تعریف جرم جعل

در قانون تعریف خاصی از جرم جعل ارائه نگردیده است و صرفا به بیان مصادیق این جرم بسنده شده است. طبق ماده ۵۲۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) ۱۳۷۵: جعل و تزویر عبارت اند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی، خراشیدن یا تراشیدن یا قلم بردن یا الحاق یا محو یا اثبات یا ساییدن یا تقدیم یا تاخیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا الصاق نوشته ای به نوشته­ ی دیگر یا به کار بردن مهر دیگری بدون اجازه­­ ی صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب.

جعل در لغت به معنی دگرگون کردن و منقلب نمودن است. مفهوم حقوقی آن به این صورت می‌باشد: قلب متقلبانه­ حقیقت به زیان دیگری، یا ساختن و یا تغییر دادن نوشته همراه با حیله به قصد جا زدن به عنوان اصل برای استفاد­ه ­ی خود یا دیگری است که این عمل به ضرر دیگری است.

جعل می‌تواند مادی یا معنوی باشد. جعل مادی یعنی شخص یکی از مصادیق ماده ­ی ۵۲۳ تعزیرات را انجام دهد مثلا در سندی کلمه ای اضافه نماید و یا کلمه ای را حذف نماید و امثال اینها. در مقابل جعل مادی، جعل مفادی یا جعل معنوی وجود دارد که در آن کارکنان دولتی یا مراجع قضایی، امری را بر خلاف حقیقت ثبت می نمایند برای مثال سر دفتر اسناد رسمی در سند قید می نماید که مورد معامله تحویل به خریدار شده است در حالیکه خریدار هنوز مورد معامله را اخذ نکرده است و یا مامور ثبت اقرار در اقرارنامه خلاف چیزی که متهم بیان می دارد را بنویسد.

جعل می‌تواند در اسناد عادی یا اسناد رسمی واقع گردد که هر یک دارای مجازات منحصر به فرد خود می‌باشد اما نمی توان مجازات جعل در این اسناد را به جرم جعل مدرک تحصیلی سایت داد چراکه جرم ذکور به صورت خاص در قانون مورد جرم انگاری واقع شده است یعنی قانونگذار به صورت اختصاصی برای این جرم مجازات تعیین نموده است و ماده ­ی خاصی از کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی را به این جرم اختصاص داده است که در ادامه به آن اشاره می نماییم.

همانطور که بیان شد جعل یعنی دگرگون کردن حقیقت به طوری که باعث ضرر به شخصی گردد البته ضرری که مورد بحث است ضرری است که قابلیت تحقیق داشته باشد یعنی ضرر بالقوه کافی است و لازم نیست ضرر آنی و الان صورت پذیرفته باشد.

جعل مدرک تحصیلی

جعل مدرک تحصیلی

یکی از مصادیق جعل، جعل در مدارک تحصیلی است که در قانون به صورت خاص مورد جرم انگاری قرار گرفته است. حال با بیان کلیات ذکر شده به بررسی جرم جعل مدرک تحصیلی می پردازیم.


بیشتر بخوانید: جعل چیست و جاعل چه کسی است؟


مجازات جعل مدرک تحصیلی

طبق ماده ۵۲۷ قانون مجازات اسلامی: هرکس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ التحصیلی یا تاییدیه یا ریز نمرات تحصیلی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و تحقیقاتی داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه­ های تحصیلات خارجی را جعل کند یا با علم به جعل بودن مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت، به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود.

در صورتی که مرتکب، یکی از کارکنان وزارتخانه­ ها یا سازمانها یا موسسات وابسته به دولت یا شهرداریها یا نهادهای انقلاب اسلامی باشد یا به نحوی از انحا در امر جعل یا استفاده از مدارک و اوراق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم می‌گردد.

همانطور که از ماده مشخص است جعل کردن مدرک تحصیلی یا فارغ التحصیلی یا ریز نمرات مراکز نام برده شده در متن ماده، جرم است و کسی که مرتکب این نوع جعل شود مجازات می گردد و مجازات وی علاوه بر جبران خسارت، حبس از یک تا سه سال می‌باشد. بر اساس ماده­ ی مذکور جعل مدرک تحصیلی پایین­تر(دیپلم)، مدارک حوزوی، مدارک موسسات کمک آموزشی، مدارک موسسات زبانهای خارجی و امثال اینها مشمول عنوان جرم جعل مدارک تحصیلی قرار نمی گیرند و برای جعل این اسناد مجازات جعل اسناد عادی که در ماده­ ی ۵۳۶ به آن اشاره شده است،حکم می‌گردد. بر اساس ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی هرکس در اسناد یا نوشته های غیر رسمی جعل یا تزویر کند یا با علم به جعل و تزویر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.

همانطور که در متن ماده قید شده، جعل مدارک دانشگاههای خارجی نیز جرم جعل مدارک تحصیلی است که اثبات آن کاری بس دشوار است. با این توضیح که افرادی که مدارک تحصیلی خود را از دانشگاههای خارجی اخذ نموده اند برای تعیین اعتبار مدرک خود ناچارند آن را به وزارت علوم فرستاده تا مورد تایید این مرجع قرار گیرد و دارای اعتبار تلقی گردد.. وزارت علوم در بررسی مدارک ارسالی پرداخته و در صورت احراز جعلی بودن این مدارک، موضع را به مراجع ذیصلاح اطلاع می‌دهد. اما این امر مشکلاتی دارد که مهمترین آن مشکلات برای تعقیب جاعلان مدارک تحصیلی این است که به راحتی نمی توان علیه این جاعلان طرح دعوا نمود چراکه اصل مدارک تحصیلی برای وزارت علوم ارسال نمی‌شود بلکه کپی و رونوشت مدارک به این وزارتخانه ارسال می‌گردد و جعل فقط وقتی قابل قبول است که روی اصل مدرک باشد نه روی کپی یا رونوشت آن مگر اینکه کپی یا رونوشت برابر با اصل شده باشند. پس اعلام جرم جعل بر روی این مدارک با دشواری همراه است.

مجازات جعل مدرک تحصیلی

تخفیف یا معافیت در کیفر

بر اساس ماده ۵۳۱ قانون مجازات اسلامی اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور (از جمله جعل مدرک تحصیلی ) شده اند هرگاه قبل از تعقیب، به دولت اطلاع دهند و سایر مرتکبین را در صورت بودن، معرفی نمایند یا بعد از تعقیب، وسایل دستگیری آنها را فراهم نمایند، حسب مورد در مجازات آنها تخفیف داده می شود و یا از مجازات معاف خواهند شد.

قانون گذار در این ماده، همکاری با ماموران را از مواردی معرفی کرده که باعث می‌شود شخص از مجازات معاف شود و یا در مجازاتتش اعمال تخفیف گردد.

مجازات شخص استفاده کننده از مدرک تحصیلی جعلی

مواردی که بیان گردید در خصوص جرم جل مدرک تحصیلی بود . علاوه بر این جرم استفاده از مدرک تحصیلی جعلی نیز خود به عنوان جرمی مستقل قابل تعقیب می‌باشد و مجازات آن دو ماه تا دو سال حبس است .

3 نظرات
  1. رسول فاضلی می گوید

    سلام،
    اینجانب سه دانگ از یک ملک مشاع (یک قطعه زمین مسکونی)را ۴سال پیش خریداری و سند مربوط صرفا مبایعه نامه عادی است.شریک سابق فروشنده اخیرا با دستیابی به کپی مبایعه نامه (ظاهرا ازطریق بنگاه املاک)اقدام به اخذبه شفعه کرده و وکیل دارد.من هم وکیل گرفتم. طبق گفته وکیل اینجانب، تمام مدارک و دلایل خواهان قوی و درجلسه دادگاه ارائه شده. اما بتازگی متوجه شده ام که همان خواهان نیز بتاریخ ۹۹/۲/۱۵ یک دانگ ازسهم خود را به شخص دیگری فروخته است. لطفا بفرمائید ایا مدرک فروش آن یک دانگ میتواند دلیل سقوط حق شفعه خواهان باشد؟ باتشکر

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام حق شفعه فوریه چجوری اخیرا اخذ به شفعه کرده؟ اطلاع نداشته از بیع؟ برای اخذ توضیخات و دریافت مشاوره حقوقی با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰ تماس بگیرید

  2. تقی علیزاده می گوید

    سلام کسی برای من مدارک جعلی دانشگاه درست کرده و کلی پول گرفته

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

چهار × دو =