اعتراض در دیوان عالی کشور

دیوان عالی کشور مرجعی است که در باب پرونده رسیدگی شکلی نموده و از راههای فوق العاده شکایت از رای دادگاه می باشد. فرجام خواهی در دیوان طریق شکایت عدولی نیست و در مرجعی که رای مورد شکایت را صادر نموده مطرح نمی شود. آرایی قابل فرجام هستند که در قانون تصریح شده اند. فرجام خواهی در امور کیفری و حقوقی مشابهت هایی دارند منتها ما در این مطلب آنها را جداگانه مطرح نموده ایم.

مهلت و نحوه اعتراض در دیوان عالی کشور (حقوقی)

مهلت درخواست فرجام خواهی برای اشخاص ساکن ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج دو ماه می باشد. در هر حال مهلت درخواست فرجام در صورتی که شخص مقیم خارج کشور باشد دو ماه است. مهلت فوق چنانچه رأی فرجام خواسته از دادگاه تجدیدنظر استان صادر شده باشد از تاریخ ابلاغ رای شروع می شود در صورتی که رای فرجام خواسته از دادگاه نخستین صادر شده باشد، مهلت های مزبور از تاریخ پایان یافتن مهلت تجدیدنظر شروع می شود. تفاوتی نمی کند که رای حضوری یا حکم غیابی باشد. بنابراین در صورتی که فرجام خواهی به علت مغایر بودن دو حکم باشد ابتدای مهلت های مزبور تاریخ آخرین ابلاغ هریک از دو حکم است.

اعتراض در دیوان عالی کشور

فرجام خواهی توسط چه کسی انجام می شود؟

فرجام خواهی توسط محکوم علیه انجام می شود در صورتی که حکم قابل فرجام جزیاً علیه هریک از طرفین صادر شده باشد معمولاً هریک در مهلت مقرر اقدام به فرجام خواهی می نماید که در این صورت فرجام اصلی نامیده می شود اما قانونگذار به شخصی که جزئاً به موجب حکم قابل فرجام محکوم شده اما به هر علت فرجام خواهی ننموده اجازه داده است که درصورت فرجام خواهی طرف مقابل فرجام تبعی نماید.

چگونه در دیوان عالی اعتراض به رای کنیم؟

فرجام خواهی طبق ماده۳۷۹ قانون آیین دادرسی مدنی؛ با تقدیم دادخواست به دادگاه صادرکننده رای فرجام خواسته به عمل می آید. باتوجه به ملاک صدر ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی چنانچه فرجام خواه در بازداشتگاه باشد تقدیم دادخواست فرجامی به دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است نیز امکان پذیر است. دراین صورت دفتر بازداشتگاه دادخواست را عیناً به دفتر دادگاه صادرکننده رای فرجام خواسته می فرستد.

رونوشت یا روگرفت مصدق رای فرجام خواسته و نیز لایحه متضمن اعتراضات فرجامی باید پیوست دادخواست فرجامی باشد. برگ های پیوست دادخواست نیز باید به تعداد فرجام خوانده افزون بریک نسخه باشد به استثنای مدرک سمت دادخواست دهنده که تنها به نسخه نخست پیوست می شود. فرجام خواه علی الاصول مکلف به پرداخت هزینه دادرسی است مگر درمورد معسرین یا سایر مواردی که استثنا شده باشد.

اعتراض در دیوان عالی کشور

چه موقع دیوان عالی رأی را نقض می کند

یکی از موارد نقض طبق ماده۳۷۱ ق.آ.د.م. عدم صلاحیت دادگاه صادرکننده رای فرجام خواسته است. درصورتی رای فرجام خواسته به این سبب نقض می شود که دادگاه صلاحیت ذاتی نداشته باشد در چنین صورتی دیوان عالی باید نسبت به نقض رای فرجام خواسته اقدام کند. رای فرجام خواسته ممکن است از دادگاهی صادر شود که صلاحیت ذاتی داشته منتها صلاحیت محلی نداشته است. در این صورت رای طبق بند ۱ مزبور درصورتی نقض می شود که خوانده در دادگاه نخستین ایراد نموده باشد.

دومین جهت مخالفت رای صادره با موازین شرعی و مقررات قانونی است. انطباق یا عدم انطباق رای فرجام خواسته با موازین شرعی باید بررسی شود و چنانچه رای مخالف موازین شرعی و قانونی باشد در دیوان عالی کشور نقض خواهد شد.

موارد بعدی در نقض رای به وسیله دیوان نیز عبارتند از: عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوا در صورتی که به درجه‌ای از اهمیت باشد که رأی را از اعتبار قانونی بیندازد-  آرای مغایر با یکدیگر، بدون سبب قانونی در یک موضوع و بین همان اصحاب دعوا صادر شده باشد و تحقیقات انجام شده ناقص بوده و یا به دلایل و مدافعات طرفین توجه نشده باشد.


بیشتر بخوانید: اصطلاحات و قواعد حقوقی ای که باید بدانیم


مهلت و نحوه اعتراض در دیوان عالی کشور (کیفری)

طبق ماده۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری مهلت فرجام برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ یا انقضای مدت واخواهی می باشد. ملاک در تجدیدنظرخواهی ابلاغ قانونی حکم است نه ابلاغ واقعی آن. هرگاه تقاضای فرجام خارج از مهلت مقرر تقدیم شود و درخواست کننده عذر موجهی عنوان کند دادگاه صادرکننده رای ابتدا به عذر او رسیدگی می نماید و درصورت موجه شناختن آن قرار قبولی درخواست و در غیر این صورت قرار رد آن را صادر می کند.

اعتراض در دیوان عالی کشور

چگونه از رای کیفری فرجام خواهی کنیم؟

فرجام خواهی یکی از طرق فوق العاده اعتراض به احکام قطعی دادگاه ها محسوب می شود طبق ماده ۴۲۷ آیین دادرسی کیفری؛  آراء دادگاه‌های کیفری جز در موارد زیر که قطعی محسوب می‌شود، حسب مورد در دادگاه تجدیدنظر استان همان حوزه قضائی قابل تجدیدنظر و یا در دیوان عالی کشور قابل فرجام است:

  • الف)  جرائم تعزیری درجه هشت باشد.
  • ب)  جرائم مستلزم پرداخت دیه یا ارش، در صورتی که میزان یا جمع آن‌ها کمتر از یک‌دهم دیه کامل باشد.

در مورد مجازات‌های جایگزین حبس، معیار قابلیت تجدیدنظر، همان مجازات قانونی اولیه است.

آراء قابل تجدیدنظر، اعم از محکومیت، برائت، یا قرارهای منع و موقوفی تعقیب، اناطه و تعویق صدور حکم است. قرار رد درخواست واخواهی یا تجدیدنظرخواهی، در صورتی مشمول این حکم است که رأی راجع به اصل دعوی، قابل تجدیدنظرخواهی باشد.

آرای صادره درباره جرائمی که مجازات قانونی آن‌ها سلب حیات، قطع عضو، حبس ابد و یا تعزیر درجه سه و بالاتر است و جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آن‌ها نصف دیه کامل یا بیش از آن است و آرای صادره درباره جرائم سیاسی و مطبوعاتی، قابل فرجام‌خواهی در دیوان‌عالی کشور است.

فرجام‌خواه باید درخواست یا دادخواست خود را به دفتر دادگاه صادرکننده رأی نخستین یا تجدیدنظر و یا دفتر زندان تسلیم کند. دفتر دادگاه یا زندان باید بلافاصله آن را ثبت کند و رسیدی مشتمل بر نام تجدیدنظرخواه یا فرجام خواه و طرف دعوای او، تاریخ تسلیم و شماره ثبت به تقدیم‌کننده بدهد و همان شماره و تاریخ را در دادخواست یا درخواست تجدیدنظر و فرجام درج کند. تاریخ مزبور تاریخ تجدیدنظر یا فرجام‌خواهی محسوب می‌شود. دفتر دادگاه تجدیدنظر استان یا زندان مکلف است پس از ثبت تقاضای تجدیدنظر یا فرجام، بلافاصله آن را به دادگاه صادرکننده رأی نخستین ارسال کند.در صورتی که تجدیدنظر‏خواهی یا فرجام‌خواهی در مهلت مقرر صورت گیرد، دفتر دادگاه صادرکننده رأی نخستین، بلافاصله یا پس از رفع نقص، پرونده را حسب مورد، به دادگاه تجدیدنظر استان یا دیوان‌عالی کشور ارسال می‌کند.

اگر چنانچه درخواست یا دادخواست تجدیدنظرخواهی یا فرجام‏خواهی فاقد یکی از شرایط قانونی باشد، مدیر دفتر دادگاه نخستین، ظرف دو روز، نقایص آن را به درخواست‌کننده یا دادخواست‏دهنده اعلام و اخطار می‌کند تا ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ، نقایص مذکور را رفع کند. چنانچه در مهلت مقرر، رفع نقص صورت نگیرد و در صورتی که درخواست یا دادخواست تجدیدنظر یا فرجام خارج از مهلت قانونی تقدیم شود، مدیر دفتر، پرونده را به نظر رئیس دادگاه می‌رساند تا قرار مقتضی را صادر کند. این قرار حسب مورد قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان و یا دیوان‌عالی کشور است.

50 نظرات
  1. معصومه كريمي می گوید

    سلام خسته نباشيد در دادگاه تجديد نظر منشيه شعبه شماره پرونده كه بايد ارسال ميشد به ديوان عالي را اشتباه نوشتن به پست قضايي دادن چه عواقبي دارد اين كار منشي

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام تخلف است و به رییس دادگاه یا مجتمع شکایت کنید

  2. محسن طالبی می گوید

    سلام سرقفلی مغازه در تجدید نظر دوبار رای قطعی داد شعبه ۶۱ که طرف دعوا در شعبه یک دیوان عالی نقض کرده چه باید کرد

    1. بهزاد زینالی می گوید

      با سلام توضیحات شما بسیار کوتاه می باشد لطفا جهت دریافت راهکار با وکلای متخصص این حوزه با شماره ۸۸۸۶۵۱۲۰ تماس بگیرید

  3. رسول جدی می گوید

    سلام در مورد رسیدگی به عدم اطاعت از حکم دادگاه شخص حقیقی میشه به دیوان شکایت کرد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام نه باید به واحد اجرای احکام روع کرد و این موارد در حوره صلاحیت دیوان نبست

  4. رسول جدی می گوید

    طرف برای تاخیر ۶ساله تحویل پروژه مسکونی در دادگاه متهم شده و با قرار وثیقه ازاد شده و توی دادگاه میگه من تحویل نمیدم تا شما بخواین شکایت کنید یه سه سال دیگه باید منتظر بمونید،

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام درصورتی که دادگاه رای بده به انجام کار الزام میشه

  5. سارا می گوید

    سلام. برای همسرم حکم اعدام اومده ب دیوان عالی پرونده ارسال شده اعتراض زدیم ولی حکم نقض نشد حکم قبلی یعنی اعدام تایید. واصلا توجهی ب اعتراض نکردن. آیا باز میتونیم اعتراض کنیم. چندبار میتونیم اعتراض کنیم ب حکم

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام متاسفانه یک بار میشه فرجام خواهی کرد

  6. Davod می گوید

    سلام من حکم قطعی تجدید نظر گرفتم طرف اعاده دادرسی کرد و رد شد الان میتونه دیوان شکایت کنه
    وایا اعتراض دیوان مهلت محدود داره چون رای قطعی ۱/۷/۹۹صادر شده

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام علاوه بر اینکه مهلت داره باید علتی که بشود فرجامخواهی کرد نیز وجود داشته باشد

  7. س می گوید

    سلام تاریخ فرجام خاهی از زمان تقدیم درخواست به دادگاه حساب میشه یا از زمان فرستادن آن تا رسیدن به دیوان

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام از زمان ابلاغ رای تجدید نظر یا انقضا مدت تجدید نظر

  8. سیدجوادسیدجلیلی کوه کمر می گوید

    سلام ازدفترخانه۶۸سیدباقری به خاطرکلاهبرداری شکایت دارم

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام در قسمت مشاوره تلفنی یا متنی در خصوص نحوه شکایت بپرسید
      https://vakiltop.com/

  9. سیدجوادسیدجلیلی کوه کمر می گوید

    اقاسیدحسن باقری شمادرنزدخدامسئول هستی بخاطرخیانت

  10. طیل می گوید

    سلام
    من یه معامله داشتم
    بعد دو روز طرف پشیمان شده
    رفته شکایت کرده دوبار رای به طرف ما اومده
    بازم اعتراض زده پرونده رفته استان
    بار سوم رای به نفع طرف اومده رای قطعی هم هست
    الان من چیکار میتونم بکنم
    صددرصد هم میدونم حق بامنه

    1. بهزاد زینالی می گوید

      باید با وکیل جلو میبردید قضیه رو الانم باید بررسی کرد دید که قابل فرجام خواهی هست یا نه

  11. مهدی می گوید

    برای اعتراض به رای دیوان عدالت میتوان در دیوان عالی کشور طرح دعوی کرد؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      خیر

  12. محمد می گوید

    سلام من وزارت کار شکایت کردم متاسفانه بعلت آشنایی کارفرما و هیت تشخیص (فقط یک قاضی درهردوجلسه رسیدگی کرد) حکم داد رابطه کارگر و کارفرما احراز نشد باتوجه به اینکه هم پرینت حساب داشتم و کارفرما اقرار به کار کردنم نمود ولی ادعا کرد شریک بودیم وتنها مدرک شهادت خدا را عنوان کرد. حالا برای اعتراض به دیوان چگونه باید عمل کنم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      در خصوص نحوه اعتراض در قسمت مشاوره تلفنی یا متنی سایت زیر از وکلای ما بپرسید
      https://vakiltop.com/

  13. علی می گوید

    سلام وقت بخیر تجدیدنظرخواهی حکم قعطی داده ب طرف پرونده من .دیوان رای رو ب من داده
    طرف میتونه اعتراض ب رای دیوان بزنه

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام خیر رای دیوان قطعی است

  14. سراب می گوید

    باسلام ببخشید همسرم ازمن بجرم دزدی شکایت کردن ک من پول و طلا و جواهر ومدارک هویتی ایشان رو دزدیدم در شورا خودشان اعتراف کردن ب دروغ گفتنشون و اعلام رضایت کردن بعد حدود سی و سه روز خواهرشان همین شکایت را مطرح کردن ولی با عنوان مطالبه طلب و خیانت درامانت ک بازهم رد دعوی شد من متقابل شکایتی مبنی بر توهین و تهمت مطرح کردم هردوشکایت راک کرده بودند داخل پرونده قراردادم ولی الان رای اومده ک تبرعه شده اند چنین چیزی چطور امکان داره ومن باید چیکار کنم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام. با توجه به اینکه در طرح شکایت افراد، سو نیت افترا وجود نداره و بدنبال طرح شکایت افترا از شکایت، راه احقاق حق بسته میشه علی الاصول منع تعقیب صادر میشه و کاری از دست شما برای طرح شکایت بر نمی آید. ولی اگر به شما مجددا تهمت زدند امکان شکایت به استناد ادله هست

  15. سراب می گوید

    ممنون میشم پاسخ من رو هم بدین باتشکر

  16. مهدی می گوید

    سلام
    آیا امکان شکایت از دیوان عدالت اداری وجود دارد؟

  17. عباسی می گوید

    سلام پیام اومده برام که رای دیوان عالی صادر شده ولی هنوز با گذشت یک ماه ابلاغ نشده که رای رو ببینم. چقد طول میکشه باید چیکار کنم؟

    1. بهزاد زینالی می گوید

      سلام برای ابلاغ باید در سامانه ثنا عضو شید

  18. عباس می گوید

    سلام شاکی ازمن به جرم فروش مال غیرشکایت کردمعامله مافسخ شده بود اما چیزی ننوشتیم دادگاه بدوی منع تعقیب صادرکرد اعتراض کرد رای گرفت تجدیدنظرهم گرفت من شاهدبرده بود که معامله فسخ شده بوددرواقع همین است اما به شهودودلایل من توجه نشده ودروغ طرف پذیرفته الان چکار کنم حقم پایمال شده

  19. علیرضا می گوید

    سلام پرونده من در شعبه تجدید نظر رای قطعی صادر شده ولی طرف اعتراض به دیوان عالی کشور کرده آیا من میتونم منتظر رای دیوان عالی نباشم وبرای گرفتن دیه ام اقدام کنم

  20. زهرا می گوید

    باسلام و خسته نباشید
    من شاکی پرونده ضرب و جرح عمدی هستم
    دردادگاه تجدیدنظر حکم قطعی گرفتم
    که حبس متهمم ۲سال تعویق گرفته آیا می تونم جایی اعتراض کنم؟؟؟
    کجا؟؟؟؟
    باتشکر

  21. چابک می گوید

    سلام پرونده مطالبه طلب داشتم ک شورا رای ب ضرر من داده واعتراض زدم پرونده رفته دادگاه قاضی هم همان رای را قطعی صادرکرده ک اعاده ی دادرسی نموده ام ک بازهم ب پرونده ام رسیدگی نشده الان باید چکارکنم؟

    1. وکیل تاپ می گوید

      متاسفانه موضوع قطعی شده

  22. حمید رضاچابک می گوید

    سلام پرونده مطالبه طلب داشتم ک شورا رای ب ضررمن داده اعتراض زدم پرونده ب دادگاه رفته قاضی هم همان رای را قطعی صادرکرده ک اعاده ی دادرسی دادم بازم ب پرونده ام رسیدکی نشده و همان رای دادن الان باید چکارکنم؟

  23. علی می گوید

    سلام نمیتونم مطرح کنم لطفا تماس بگیرید راهنمایی کنید خانوادگی هستش

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام بیا شماره ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰ تماس بگیرید

  24. محمد می گوید

    باسلام
    عرض بنده اینه که من مردادماه امسال طرح پیش فروش کوییک اس ثبت نام کردم و مبلغ۴۰میلیون پیش پرداخت کردم.اون موقع با کوییک حدود۹۰تومن بود و برام مقدور بود که الباقی مبلغ رو واریز کنم الان که دعوتنامه بنده اسفند ماه هستشمیگن که قیمت شده ۱۴۳میلیون واقعا با این تورم و فشار اقتصادی که روی همه هست این انصافه. بخدا برام مقدور نیست تکمیل وجه کنم. توروخدا یا قیمت رو اصلاح کنید یا طرح تبدیلی بذارین برامون.تیبا و ساینا.بخدا من هم تازه ازدواج کردم با یه ذوقی که ماشین صفر دستم میاد.تو رو خدا یه فکری به حال ما هم کنید.ممنون میشم.سپاس

  25. مرادی می گوید

    سلام من مقدار زمین مهریه دارم پدر شوهرم دوسال پیش به دخترش زمین داد و زمین دخترش راه نداشت واز زمین من راه به وجود آوردند و مقداری از زمین منو تصرف کردند تاریخ زمین من حدود چهارده سال پیش است خواهر شوهرم زمین رو فروخت به کسی دیگه من جلوه راه رو گرفتم رفت واسم شکایت کرد من محکوم شدم تورو خدا به دارم برسید چکار کنم تجدید نظر هم زدن کرد چکار کنم

    1. محدثه لواسانی می گوید

      سلام باید تماس بگیرید ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰

  26. لیلا فرقانی می گوید

    با عرض سلام خدمت شما،من ۴ ماه پیش ی دعوای خانوادگی داشتم ،ک با همسرم هیچ مشکلی نداریم، ولی خانوادش منو از خونم بیرون کردن و ی پسر ۶ ساله دارم ک اون رو ازم گرفتن و طلا هام رو ازم ب زور گرفتن، و در خانه ام رو ب روم بستن، من الان شکایت کردم ،و شاهد هم دارم ولی اصلا ب پرونده ام رسیدگی نمیکنن،میتونم ب دیوان عالی کشور اعتراض کنم؟؟،احساس میکنم تخلفی در این کار هست ک اصلا ب پرونده من رسیدگی نمیکنن؟

  27. لیلا فرقانی می گوید

    با عرض سلام خدمت شما، من ۴ ماه پیش ی دعوای خانوادگی داشتم، ک با همسرم هیچ مشکلی نداریم اما خانوادش منو ب زور از خانه ام بیرون کردن و تمام طلا هام رو ازم گرفتن و کتک هم زدن منو و ی پسر۶ساله دارم ک ،پسرم رو ازم گرفتن،الان من ۴ ماهه ک فرزندم ندیدم،من الان ی ماه هس ک شکایت کردم و شاهد هم دارم ولی اصلا رسیدگی نمیکنن ب پرونده من،الان من میتونم ب دیوان عالی کشور اعتراض بکنم، ؟؟؟من احساس میکنم ک ی تخلفی هست در این کار ک ب پرونده من اصلا رسیدگی نمیکنن، ممنون میشم اگه کمکم کنین؟

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام خیر تحت صلاحیت دیوان نیست. برای مشاوره حقوقی تماس بگیرید ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰

  28. لیلا فرقانی می گوید

    با عرض سلام خدمت شما
    خواهش میکنم ب پرونده من رسیدگی کنین
    الان من ۴ ماهه ک از خونم بیرون کردن،طلا هام رو گرفتن و پسرم رو ازم گرفتن،شکایت کردم شاهد هم دارم ولی اصلا رسیدگی نمیکنن،احساس میکنم تخلفی هس در این کار ک رسیدگی نمیکنن

    1. وکیل تاپ می گوید

      سلام برای دریافت مشاوره حقوقی با شماره ۰۲۱۹۱۰۰۲۰۹۰ تماس بگیرید

  29. لیلا فرقانی می گوید

    سلام
    لطفا برای پرونده من رسیدگی کنین، اصلا توی شهر ما رسیدگی نمیکنن با این ک شاهد هم دارم

  30. محمود می گوید

    سلام بنده شکایتی علیه شرکت سیمان بهبهان همراه با مدیر عامل شرکت در خصوص عدم بازگشایی پاکت مناقصه داشته ام، عنوان شکایت ممانعت از حق و سو استفاده از موقعیت بوده ولی شعبه بازپرسی قرار منع تعقیب صادر و شعبه کیفری بدون توجه به مدارک بنده قرار را تایید و قطعی نمود حتی من نمی تونم به تجدیدنظر اعتراض کنم، آیا میشه در دیوان عالی موضوع را پیگیری کنم .
    باتشکر

  31. ناشناس می گوید

    سلام‌‌یه‌رای,ازبجنوردبرام‌اومدباطلاقم‌موافقط‌کردندشوهرم‌فرجام‌خواهی‌کرده‌دوماه‌کی‌جوابش‌میاد‌اگه‌رای‌قطی‌بشه‌میتونم‌جدابشم‌یانه

سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند