شرکت سهامی چیست؟ (نحوه تشکیل و انحلال شرکت های سهامی)

یکی از شرکتهای سرمایه که از انواع پرکاربرد در تاسیس شرکت است شرکت سهامی است. شرکت سهامی طبق لایحه اصلاح قانون تجارت، شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنهاست. شرکت سهامی دو نوع است: سهامی عام و سهامی خاص. شرکت سهامی عام شرکتی است که موسسین آنها قسمتی از سرمایه شرکت را از طریق فروش سهام به مردم تامین می کنند. در زمان تاسیس سرمایه شرکت های سهامی عام از پنج میلیون ریال نباید کمتر باشد.

تشکیل شرکت های سهامی

در شرکت‌های سهامی عام عبارت شرکت سهامی عام و در شرکت‌های سهامی خاص عبارت شرکت سهامی خاص باید قبل از نام شرکت یا بعد از آن بدون فاصله با نام شرکت در کلیه اوراق و اطلاعیه‌ها و آگهی‌های شرکت به طور روشن و خوانا قید شود.

در موقع تأسیس سرمایه شرکت‌های سهامی عام از پنج میلیون ریال و سرمایه شرکت‌های سهامی خاص از یک میلیون ریال نباید کمتر باشد و در صورتی که سرمایه شرکت بعد از تأسیس به هر علت از حداقل مذکور در این ماده کمتر شود باید ظرف یک سال نسبت به افزایش سرمایه تا میزان حداقل مقرر اقدام به عمل آید یا شرکت به نوع دیگری از انواع شرکت‌های مذکور در قانون تجارت تغییر شکل یابد وگرنه هر ذی‌نفع می‌تواند انحلال آن را از دادگاه صلاحیت‌دار درخواست کند.هرگاه قبل از صدور رأی قطعی موجب درخواست انحلال منتفی گردد دادگاه رسیدگی را موقوف خواهد نمود.برای تاسیس شرکت‌های سهامی عام موسسین باید اقلاً بیست درصد سرمایه شرکت را خود تعهد کرده و لااقل سی و پنج درصد مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شرکت در شرف تأسیس نزد یکی از بانک‌ها سپرده سپس اظهارنامه‌ای به ضمیمه طرح اساسنامه شرکت و طرح اعلامیه پذیره‌نویسی سهام که به امضاء کلیه مؤسسین رسیده باشد در تهران به اداره ثبت شرکت‌ها و در شهرستان‌ها به دایره ثبت شرکت‌ها و در نقاطی که دایره ثبت شرکت‌ها وجود ندارد به اداره ثبت اسناد و املاک محل تسلیم و رسید دریافت کنند.

هرگاه قسمتی از تعهد موسسین به صورت غیر نقد باشد باید عین آن یا مدارک مالکیت آن را در همان بانکی که برای پرداخت مبلغ نقدی حساب باز شده است تودیع و گواهی بانک را به ضمیمه اظهارنامه و ضمائم آن به مرجع ثبت شرکت‌ها تسلیم نمایند.

تشکیل شرکت های سهامی

مشاوره حقوقی فوری

مشاوره تخصصی تلفنی و متنی آنلاین با وکلای سراسر کشور

در اظهارنامه تشکیل سهامی چه مواردی باید ذکر شود؟

اظهارنامه باید با قید تاریخ به امضا کلیه مؤسسین رسیده و موضوعات زیر مخصوصاً در آن ذکر شده باشد:

  1. نام شرکت.
  2. هویت کامل و اقامتگاه مؤسسین.
  3. موضوع شرکت.
  4. مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیر نقد آن به تفکیک.
  5. تعداد سهام با نام و بی‌نام و مبلغ اسمی آنها و در صورتی که سهام ممتاز نیز مورد نظر باشد تعیین تعداد و خصوصیات و امتیازات این گونه‌سهم.
  6. میزان تعهد هر یک از مؤسسین و مبلغی که پرداخت کرده‌اند با تعیین شماره حساب و نام بانکی که وجوه پرداختی در آن واریز شده است. در‌مورد آورده غیر نقد تعیین اوصاف و مشخصات و ارزش آن به نحوی که بتوان از کم و کیف آورده غیر نقد اطلاع حاصل نمود.
  7. مرکز اصلی شرکت.
  8. مدت شرکت.

در اساسنامه شرکت سهامی چه مواردی قید می شود؟

طرح اساسنامه باید با قید تاریخ به امضا مؤسسین رسیده و مشتمل بر موارد ذیل باشد:

  1. نام شرکت.
  2. موضوع شرکت به طور صریح و منجز.
  3.  مدت شرکت.
  4.  مرکز اصلی شرکت و محل شعب آن اگر تأسیس شعبه مورد نظر باشد.
  5. مبلغ سرمایه شرکت و تعیین مقدار نقد و غیر نقد آن به تفکیک.
  6. تعداد سهام بی‌نام و بانام و مبلغ اسمی آنها و در صورتی که ایجاد سهام ممتاز مورد نظر باشد تعیین تعداد و خصوصیات و امتیازات اینگونه‌سهام.
  7. تعیین مبلغ پرداخت شده هر سهم و نحوه مطالبه بقیه مبلغ اسمی هر سهم و مدتی که ظرف آن باید مطالبه شود  که به هر حال از پنج سال‌متجاوز نخواهد بود.
  8. نحوه انتقال سهام بانام.
  9. طریقه تبدیل سهام بانام به سهام بی‌نام و بالعکس.
  10. در صورت پیش‌بینی امکان صدور اوراق قرضه، ذکر شرایط و ترتیب آن.
  11.  شرایط و ترتیب افزایش و کاهش سرمایه شرکت.
  12. مواقع و ترتیب دعوت مجامع عمومی.
  13. مقررات راجع به حد نصاب لازم جهت تشکیل مجامع عمومی و ترتیب اداره آنها.
  14. طریقه شور و اخذ رأی و اکثریت لازم برای معتبربودن تصمیمات مجامع عمومی.
  15. تعداد مدیران و طرز انتخاب و مدت مأموریت آنها و نحوه تعیین جانشین برای مدیرانی که فوت یا استعفا می‌کنند یا محجور یا معزول یا به‌جهات قانونی ممنوع می‌گردند.
  16. تعیین وظایف و حدود اختیارات مدیران.
  17. تعداد سهام تضمینی که مدیران باید به صندوق شرکت بسپارند.
  18. قید این که شرکت یک بازرس خواهد داشت یا بیشتر و نحوه انتخاب و مدت مأموریت بازرس.
  19. تعیین آغاز و پایان سال مالی شرکت و موعد تنظیم ترازنامه و حساب سود و زیان و تسلیم آن به بازرسان و به مجمع عمومی سالانه.
  20. نحوه انحلال اختیاری شرکت و ترتیب تصفیه امور آن.
  21. نحوه تغییر اساسنامه.

شرکت سهامی چیست

انتشار اعلامیه پذیره نویسی

مرجع ثبت شرکت‌ها پس از مطالعه اظهارنامه و ضمائم آن و تطبیق مندرجات آنها با قانون اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی را صادر‌خواهد نمود. اعلامیه پذیره‌نویسی باید توسط مؤسسین در جراید آگهی گردیده و نیز در  بانکی که تعهد سهام نزد آن صورت می‌گیرد در معرض دید‌ علاقمندان قرار داده شود. ظرف مهلتی که در اعلامیه پذیره‌نویسی معین شده است علاقمندان به بانک مراجعه و ورقه تعهد سهام را امضا و مبلغی را که نقداً باید‌پرداخت شود تأدیه و رسید دریافت خواهند کرد.

طبق ماده ۱۳ لایحه اصلاح قانون تجارت؛ ورقه تعهد سهم باید مشتمل بر موارد ذیل باشد:

  1. نام و موضوع و مرکز اصلی و مدت شرکت.
  2. سرمایه شرکت.
  3. شماره و تاریخ اجازه انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی و مرجع صدور آن.
  4. تعداد سهامی که مورد تعهد واقع می‌شود و مبلغ اسمی آن و هم چنین مبلغی که از آن بابت نقداً در موقع پذیره‌نویسی باید پرداخت شود.
  5. نام بانک و شماره حسابی که مبلغ لازم توسط پذیره‌نویسان باید به آن حساب پرداخت شود.
  6. هویت و نشانی کامل پذیره‌نویس.
  7. قید این که پذیره‌نویس متعهد است مبلغ پرداخت نشده سهام مورد تعهد را طبق مقررات اساسنامه شرکت پرداخت نماید.

ورقه تعهد سهم در دو نسخه تنظیم و با قید تاریخ به امضا پذیره‌نویس یا قائم‌مقام قانونی او رسیده نسخه اول نزد بانک نگاهداری و‌نسخه دوم با قید رسید وجه و مهر و امضا بانک به پذیره‌نویس تسلیم می‌شود. امضا ورقه تعهد سهم به خودی خود مستلزم قبول اساسنامه شرکت و تصمیمات مجامع عمومی صاحبان سهام می‌باشد.


بیشتر بخوانید: امور مالیاتی شرکت ها در حقوق ایران


پس از گذشتن مهلتی که برای پذیره‌نویسی معین شده است و یا در صورتی که  مدت تمدید شده باشد مؤسسین حداکثر تا یک ماه به‌ تعهدات پذیره‌نویسان رسیدگی و پس از احراز این که تمام سرمایه شرکت صحیحاً تعهد گردیده و اقلاً سی و پنج درصد آن پرداخت شده است تعداد‌ سهام هر یک از تعهد کنندگان را تعیین و اعلام و مجمع عمومی موسس را دعوت خواهند نمود.

مجمع عمومی مؤسس با رعایت مقررات این قانون تشکیل و پس از رسیدگی و احراز پذیره‌نویسی کلیه سهام شرکت و تأدیه مبالغ لازم و‌شور درباره اساسنامه شرکت و تصویب آن اولین مدیران و بازرس یا بازرسان شرکت را انتخاب می‌کند و نیز مجمع عمومی مؤسس روزنامه‌ کثیرالانتشاری را که هر گونه دعوت و اطلاعیه برای صاحبان سهام تا تشکیل مجمع عمومی سالانه به طور منحصر در آن منتشر خواهد شد تعیین‌ خواهد نمود. مدیران و بازرسان شرکت باید کتباً قبول سمت نمایند. قبول سمت به خودی خود دلیل بر این است که مدیر و بازرس با علم به تکالیف و‌ مسئولیت‌های سمت خود عهده‌دار آن گردیده‌اند. از این تاریخ شرکت تشکیل شده محسوب می‌شود.

انحلال شرکت‌های سهامی

انحلال شرکت‌های سهامی

مطابق ماده ۱۹۹ ل.ا.ق.ت. شرکت سهامی در موارد زیر منحل خواهد شد:

  1. وقتی که شرکت موضوعی را که برای آن تشکیل شده است انجام داده و یا انجام آن غیر ممکن شده باشد؛
  2. در صورتی که شرکت برای مدت معین تشکیل گردیده و آن مدت منقضی شده باشد مگر اینکه مدت قبل از انقضا تمدید شده باشد؛
  3. در صورت ورشکستگی؛
  4. در هر موقع که مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام به هر علتی رأی به انحلال شرکت بدهد؛
  5. در صورت صدور حکم قطعی دادگاه.

در مورد بند یک این ماده باید گفت قبل از وصول وقایع مندرج در این بند مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت می‌تواند با تغییر موضوع شرکت از انحلال آن جلوگیری کند ولی پس از وصول وقایع یاد شده این امر امکان‌پذیر نیست. با انجام یافتن موضوع شرکت انحلال آن واجب می‌شود؛ ولی تحقق انحلال متوقف بر تصمیم مجمع عمومی فوق‌العاده بر انحلال می‌باشد. ناممکن شدن موضوع شرکت وقتی از جهات انحلال شرکت است که بعد از تشکیل شرکت حادث شده باشد در غیر این صورت از موارد ابطال شرکت است.

در موارد ذیل هر ذی‌نفع می‌تواند انحلال شرکت را از دادگاه بخواهد:

  1. در صورتی که یک سال پس از به ثبت رسیدن شرکت هیچ اقدامی جهت انجام موضوع آن صورت نگرفته باشد و نیز در صورتی که فعالیت‌های شرکت در مدت بیش از یک سال متوقف شده باشد.
  2. در صورتی که مجمع عمومی سالانه برای رسیدگی به حساب‌های هریک از سال‌های مالی تا ده ماه از تاریخی که اساسنامه معین کرده است تشکیل نشده باشد.
  3. در صورتی که سمت تمام و یا بعضی از اعضای هیئت مدیره و همچنین سمت مدیرعامل شرکت طی مدت زائد بر شش ماه بلا تصدی مانده باشد.
  4. در مورد بندهای ۱ و ۲ ماده ۱۹۹ ق در صورتی که مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام جهت اعلام انحلال شرکت تشکیل نشود و یا رأی به انحلال شرکت ندهد.

در مورد بندهای ۱ و ۲ و ۳ ماده ۲۰۱ دادگاه بلافاصله برحسب مورد به مراجعی که طبق اساسنامه و این قانون صلاحیت اقدام دارند مهلت متناسبی که حداکثر از ۶ ماه تجاوز نکند می‌دهد تا در رفع موجبات انحلال اقدام نماید. در صورتی که ظرف مدت مهلت مقرر موجبات انحلال رفع نشود دادگاه حکم به انحلال شرکت می‌دهد.

شرکت های سهامی

تشریفات تصمیم راجع به انحلال

 تصمیم راجع به انحلال و اسامی مدیر یا مدیران تصفیه و نشانی آن‌ها با رعایت مفاد ۲۰۷ این قانون باید ظرف مدت ۵ روز از طرف مدیران تصفیه به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام شود تا پس از ثبت برای اطلاع عموم در روزنامه رسمی و روزنامه کثیرالانتشاری که اطلاعیه ها و آگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می‌گردد، آگهی شود در مدت تصفیه منظور از روزنامه کثیرالانتشار، روزنامه کثیرالانتشاری است که توسط آخرین مجمع عمومی عادی قبل از انحلال تعیین شده است. در صورتی که مدیران تصفیه تا ۱ ماه از تاریخ تصمیم راجع به انحلال شرکت نام و نشانی خود را به اداره ثبت شرکت‌ها اطلاع ندهند به‌موجب بند ۱ ماده ۲۶۸ مستوجب مجازات خواهند بود.

بر اساس ماده ۲۱۰ ل.ا.ق.ت. انحلال شرکت مادام که به ثبت نرسیده و اعلان نشده باشد نسبت به اشخاص ثالت بلااثر است. موارد انحلال در موارد دیگر نیز آمده است که از جمله آن‌ها می‌توان به انحلال به علت از بین رفتن سرمایه شرکت در ماده ۱۴۱ ل.ا.ق.ت. اشاره کرد که با توجه به این ماده اگر بر اثر زیان‌های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت از میان برود هیئت مدیره مکلف است بلافاصله مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام را دعوت نماید تا موضوع انحلال و بقای شرکت مورد شور و رأی واقع شود. هرگاه مجمع مزبور رأی به انحلال شرکت ندهد باید در همان جلسه و با رعایت مقررات ماده ۶ این قانون سرمایه شرکت را به مبلغ سرمایه موجود کاهش دهد.

در صورتی که هیئت مدیره برخلاف این ماده به دعوت مجمع عمومی فوق‌العاده مبادرت ننماید و یا مجمعی که دعوت می‌شود نتواند مطابق مقررات قانونی منعقد گردد هر ذی‌نفع می‌تواند انحلال شرکت را از دادگاه صلاحیت‌دار درخواست کند.

زمان پاسخ به دیدگاه شما از طرف وکلای سایت وکیل تاپ ۴۸ ساعت می باشد. درصورت نیاز به مشاوره فوری حقوقی میتوانید از این لینک نسبت به پرسش سوال خود اقدام کنید.



سوالات خود را از ما بپرسید

وکلای پایه یک ما اماده پاسخ به سوالات شما هستند

4 × دو =